17نوامبر2017

03 آبان 1396 نوشته شده توسط 

«مطالعات مرگ»؛ رشته‌ای برای تحصیل

پردیس
درست در آخرین روزهایی که همه مطالبمان را آماده کرده بودیم و با خیال راحت داشتیم دکمه «SEND» را می‌زدیم، ناگهان تلفن محمد زنگ خورد و اسم سردبیر مجله روی صفحه‌نمایش افتاد. هر دو پیروزمندانه به هم نگاهی کردیم و لبخندی زدیم چون مطالبمان آماده بود، از زمان تعیین‌شده جلو‌تر بودیم و هیچ بهانه‌ای دست «شهرام یزدان‌پناه» نبود تا مثل همیشه ما را بچزاند؛ اما زهی خیال باطل!
- الو، بچه‌ها برنامه عوض شد، صفحات شما افتاده وسط ویژه‌نامه مرگ و باید صفحاتتان درباره هالووین و مرگ باشد.
اصلاً از حال و احوال ما در آن لحظات نپرسید. این شد که ما در چند ساعت باقی‌مانده تصمیم گرفتیم برویم بگردیم و حداقل یک مطلب درباره مرگ، آن‌هم در حوزه دانشگاهی پیدا کنیم. این نتیجه جستجوی ماست، امیدواریم به دردتان بخورد.

P48-gettyimages-519685592
حالا که در فضای هالووین هستیم، اجازه بدهید نگاهی سریع بیندازیم به یک رشته دانشگاهی که شاید اصلاً تا به امروز به گوشتان ‌هم نخورده باشد. ما داریم از رشته دانشگاهی «مطالعات مرگ» که با عنوان Death Studies یا تاناتولوژی شناخته می‌شود، صحبت می‌کنیم.
این رشته درواقع یک دوره کوتاه‌مدت است و یکی از دانشگاه‌های ارائه‌دهنده آن، دانشگاه کبک در مونترال (UQAM) است. آنچه می‌خوانید آشنایی مختصری است با این رشته:
معرفی رشته
این برنامه بین‌رشته‌ای برای متخصصانی است که در تماس با افرادی هستند که دچار غم و اندوه یا در آستانه مرگ هستند و می‌توانند از میان متخصصین خدمات درمانی و اجتماعی، آموزشی و نیز داوطلبان در زمینه‌های مختلف باشند. در این رشته، دانشجویان با افرادی که بیماری دشواری دارند، خانواده و عزیزانشان را ازدست‌داده‌اند، افرادی که اقدام به خودکشی کرده‌اند و نیز بازماندگان بلایای طبیعی سروکار دارند.
این دوره آموزشی علاوه بر عمق دادن به دانش افراد در مورد مرگ، آن‌ها را قادر می‌سازد تا در مورد دیدگاه اجتماعی و فرهنگی و نگرش خود نسبت به مرگ، تأمل نمایند. دانشجویان این رشته از طریق فعالیت‌های عملی و نظری، مهارت‌های ارزیابی و حسی از متدهای درمانی به دست می‌آورند و هم‌زمان با تحقیقات مرگ شناسی کاربردی نیز آشنا می‌شوند.
برای آشنایی بیشتر با محتوای این دوره می‌توان به تعدادی از درس‌های ارائه‌شده در آن اشاره نمود: انسان‌شناسی مرگ، آموزش مرگ با در نظر گرفتن سن، رویکرد فلسفی به مرگ، معنویت و مرگ ازجمله درس‌هایی می‌باشند که در طی این دوره تدریس می‌شوند.
به‌عنوان‌مثال در درس انسان‌شناسی مرگ دانشجویان با رفتارهای احساسی و عملی و ارتباطات مختلف بین مرگ در فرهنگ‌های مختلف آشنا می‌شوند. مقایسه فرهنگ مرگ در غرب با مفاهیم مرگ، مراسم آن در تمدن‌های باستانی از بحث‌های مورداشاره در این درس است. در درس «رویکرد فلسفی به مرگ» شما با این سؤال که معنی زندگی یا مرگ چیست و با بررسی بازتاب مرگ در موضوع‌های مختلف با بررسی متون فلسفی موردبحث قرار می‌گیرد. در معنویت و مرگ نیز به بررسی موضوع مرگ در ادیان مختلف از باستان تاکنون و تکامل نظریه‌های مختلف مذهبی یا معنوی پرداخته می‌شود.
چشم‌انداز حرفه‌ای
به‌طورکلی چشم‌انداز حرفه‌ای این رشته به تخصص اولیه افراد مربوط است. به‌عنوان‌مثال، فردی با مدرک کارشناسی در مطالعات اجتماعی در نهادی خاص، مانند مراکز درمان بلندمدت کار خواهد کرد؛ و کسی که دارای مدرک لیسانس پرستاری است به‌طور خاص در مراقبت تسکینی بیمارستان می‌تواند مشغول به فعالیت شود.
برای افرادی که لیسانس فلسفه یا مطالعات دینی هستند، این رشته بیشتر اهمیت اجتماعی و فرهنگی دارد؛ و در آن تمام آموزش‌های نظری و عملی مربوط به مردن و مرگ‌ومیر ارائه می‌شود. مزیت این آموزش این است که تکامل جامعه ما و تأثیراتش را در آموزه‌هایش در قالب چهارچوب علمی در نظر می‌گیرد. به‌طورکلی این رشته می‌تواند هر فردی که در رشته یا زمینه‌ای که به‌صورت عملی یا تئوری در ارتباط با مرگ هست مفید واقع شود.