17اکتبر2017

12 مهر 1396 نوشته شده توسط 

کاج سفید در میانه آتش گفت‌وگو

به بهانه تغییر پرچم مونترال برای ادای احترام به بومیان اولیه این شهر
پوریا ناظمی
P12-New-Montreal-flag   پرچم جدید مونترال بر فراز در ورودی ساختمان شهرداری این شهر درحالی‌که در طرفین آن نوشته شده که این شهر به بومیان خود افتخار می‌کند.
از سال 1939 میلادی تاکنون شهر مونترال با نشان و پرچم آشنای خود شناخته می‌شود. پرچمی که در آن صلیبی قرمز، زمینه سفید را به چهار قسمت تقسیم کرده و در هر یک از این قسمت‌ها نمادی از یکی از اقوام بانی و مؤسس شهر دیده می‌شود. زنبق به نشانه مشارکت فرانسوی‌ها، گل سرخ لنکستر به نشان مشارکت انگلیسی‌ها، گل خار به نشانه مشارکت اسکاتلندی‌ها و شبدر سه‌برگ ایرلندی به نماد و نشانه مشارکتی که ایرلندی‌ها در ساخت شهر مونترال داشته‌اند.
دراین‌بین اما سهم مردمانی که صاحبان اصلی این سرزمین بودند، نادیده گرفته‌شده بود. در این نشان و پرچم هیچ نشانی از بومیان کانادا وجود نداشت. این عدم وجود نشانه‌ای از بومیان کانادا و مخصوصا بومیان مونترالی، تنها به غفلتی ساده در طراحی پرچم مربوط نمی‌شد. کانادا باوجودآنکه در جهان چهره‌ای مثبت در زمینه رعایت حقوق بشر و پیشرو بودن در آزادی و احترام به اقلیت‌ها دارد؛ اما سابقه مواجهه مهاجران اولیه که امروز بانیان این کشور به شمار می‌روند با بومیان چندان درخشان نبوده است.P12-805513433 10502
بومیان کانادا نه‌تنها در طول 375 سالی که از حضور مهاجران در این شهر می‌گذرد، جایگاه سنتی خود را ازدست‌داده‌اند که به‌طور سازمان‌یافته مورد ظلم قرار گرفته‌اند و حقوقشان نادیده گرفته شده است. واقعیت تلخ اما تاریخی این است که مواجهه مهاجران با بومیان کانادایی، مانند رویارویی سایر اقوام مهاجر با ساکنان اصلی سرزمین‌های قدیمی، رویارویی محترمانه‌ای نبوده است. مهاجران که سرزمین‌های به دید خود تازه یافته و تازه کشف شده را حق خود و امتدادی بر سرزمین‌های مادری‌شان می‌دیدند، حق حکمرانی بر آن را حق طبیعی خود می‌دانستند. ازاین‌رو با بومیان که از دید آن‌ها افرادی غیر متمدن به شمار می‌رفتند برخوردی حذفی داشتند.
سابقه جنگ و نبردهای میان بومیان و مهاجران داستانی طولانی در تمامی آمریکای شمالی و مرکزی دارد. این روند در سال‌ها و دهه‌های بعد نیز ادامه یافت تا همین چند سال قبل که تبعیض ساختارمند علیه بومیان تقبیح شد اما بااین‌وجود هنوز هم در بسیاری از نقاط ادامه دارد. بومیان کانادا نه‌تنها از بسیاری از حقوق شهروندی محروم هستند که در پاره‌ای از زمان از حق تعلیم به زبان خود و آشنایی با فرهنگ خویش نیز محروم شده‌اند. آن‌ها در بخش‌هایی محدود سکنی داده شده و حتی برخی از مواد افیونی و اعتیادآور همچون الکل و تنباکو برای آن‌ها با قیمت‌های فوق‌العاده پایین مهیا می‌شد تا این قوم را از این راه به انقیاد درآوردند.
سطح بهداشت و درمان، آموزش، آینده شغلی و امکان رشد در جامعه‌ای چندصدایی در کانادا برای بسیاری از بومیان در سطحی بسیار پایین‌تر از آن چیزی بود که در اختیار تازه‌واردان قرار می‌گرفت. این بخش تلخی از تاریخ کانادا است که چشم بستن بر روی آن و نادیده گرفتن تاریخ، کمکی به حل آن به‌عنوان یک معضل نمی‌کند و آن سابقه تاریخی را از ذهن مردمان کانادا چه مهاجران و چه بومیان پاک نخواهد کرد. به قول جورج سانتیانا، نویسنده و شاعر اسپانیایی: «آن‌هایی که گذشته خویش را به یاد نمی‌آورند محکوم به تکرار آن هستند.»
به همین دلیل هم هست که ملت‌هایی که متوجه اهمیت تاریخ و درس‌های آن شده‌اند به‌جای سعی در فراموشی، تلاش می‌کنند تا خاطره‌های تلخ روزگاران گذشته را زنده نگاه‌ دارند تا در کنار پیشرفت‌هایی که می‌کنند مراقب باشند که دست به تکرار خطا نزنند. به همین دلیل در کشورهایی که سابقه رفتار نادرست با سیاهان یا آفریقایی‌تبارها را دارند، ماه گرامیداشت تاریخ و فرهنگ آفریقایی‌تباران برگزار می‌شود، ایالات‌متحده، موزه تاریخ سیاهان را در مرکز تفرجگاه ملی در شهر واشنگتن احداث می‌کند و آلمان‌ها مهم‌ترین موزه‌های هولوکاست را زیر دماغ خود توسعه می‌دهند تا یادشان نرود که پدرانشان چه بلایی بر سر تاریخ آورده‌اند.
دولت کانادا در چند سال اخیر قدم در راه اصلاح رفتار خود با بومیان گذاشته است. اگرچه بسیاری به این روند فعلی اعتراض دارند و آن را کافی و مناسب نمی‌دانند اما حداقل ازنظر ظاهری همگان قبول دارند که دولت فعلی در تلاش است تا با یادآوری رفتارهای اشتباه گذشته و عذرخواهی آن در دیوار بی‌اعتمادی میان بومیان و دیگر شهروندان کانادا، روزنه‌ای ایجاد کند.
حالا مونترال نیز به این جنبش پیوسته و در اقدامی نمادین اما مهم نه‌تنها نام یکی از خیابان‌های شهر را که به نام یکی از نظامیان معروف به رفتار خشن با بومیان بود، (امهرست) تغییر داده که مهم‌ترین نشان شهری خود، پرچمش را نیز عوض کرده است.
در پرچم تازه در میانه و محل تلاقی دو نوار قرمز، اکنون دایره‌ای سرخ قرارگرفته و در میانه آن نمادی از کاج سفید را قرار داده‌اند. قرار دادن دایره در مرکز پرچم به یاد و نشان دورانی است که در محلی که امروز شهر مونترال بناشده است، اقوام و قبیله‌های مختلف بومیان گرد هم می‌آمدند تا با یکدیگر به گفت‌وگو بپردازند. این دایره نماد آتشی است که در دهکده‌ای که امروز در دل شهر مونترال و در کنار دانشگاه مک‌گیل قرار دارد، روشن می‌شد تا در اطراف آن گروه‌های مختلف بومی به گفت‌وگو بنشینند. کاج سفید نیز نمادی از درخت متبرک بومیان آمریکای شمالی است. برخی از بومیان آن را کاج صلح می‌نامند و در طول قرن‌ها به آن احترام می‌گذارند.
اکنون این کاج سفید در میانه نمادی که یادآور آتش گفت‌وگو است، به پرچم شهر اضافه‌شده است. این اقدام دردهای گذشته را درمان نمی‌کند اما یادآوری است برای آینده و گامی برای التیام بخشیدن به برخی از زخم‌ها و حداقل تکرار نکردن اشتباهات.
اکنون این پرچم بیش از هرزمانی نماد شهری است که در آن فرهنگ‌های گوناگون در اطراف آتش نوع‌دوستی که از بومیان برجای‌مانده، گرد هم می‌آیند تا آینده‌ای را در کنار هم بسازند که در آن کسی به نام نژاد و دین و جنسیت و ظاهرش مورد تعرض و تضییع حق قرار نگیرد.


محتوای بیشتر در این بخش: « وقتی دوچرخه‌سواری سیاسی می‌شود