18نوامبر2017

21 شهریور 1396 نوشته شده توسط 

تورکجه سیز «مهر»ی، نه جور من سئویم!

آیدین شافاق 226
67-N1
یازار: حسین مسلمی، مونترال
مهر آیی، ترانه سینی اوخویاراق گلمکده دیر و مدرسه لریمیز یوزه یاخین گئچمیشده کی سنه لر کیمی، بو سنه ده قاپیلارینی تورکجه یه آچمیاجاقلار. مرحوم میرزا حسن رشدیه، بو کؤک قیران و نابرابرلیک گتیرن کولتور اکسیکلیگینی بیلسه ایدی اگر، او قدر زحمتلر و چکمه چکیشلری چاغداش مدرسه آچماق مقصدی ایله هئچ واخت جانینا آلمازدی و میللتیمیزی اسکی مکتب سیستمی ایله اؤز حالینه بوراخیردی کی جاندان عزیز اولان موللالار ایله سَر و وَر و زیر و زِبَر دگیشتیرسین و ابجَد و هوَز آنلاییشینا توفیق تاپسین و هابئله آلچاقلار الی ایله دؤگولوب تبریزدن تهرانا و سونرالار تهراندان دا کلات نادریه سورگون دوشمه سینی ده قارشیلامازدی!
بیزیم کولتورل و فرهنگی موشکولوموز، اگر فقط دیلیمیزین مدرسه لره قدغن اولماسی اولسایدی، بیر جوره «بئغ آلتی» دیشلریمیزی بیر بیرینه سیخاراق بئله بللی یا بللی اولمایان دوداقلارین اوچماسی ایله گئچیرته بیلیردیک! آمما منه حق وئرین کی اویونجاق اولدوغوموز یالنیز بو مسئله ده بیتمه میشدیر. 67-N2
وئرگیسینی (مالیاتینی) دؤولتینه اؤده ین و اونا اَن وفالی اولاراق اؤزونو گؤسترن بیر میللت غالباً، فرهنگی نین و دیلی نین قدغن اولماسی یوخ، اوغرادیغی اًن کوچوک بیر اویغونسوزلوغونا دایاناماز و هر بیر نقصان یا اویغونسوزلوغو آرادان گؤتورمک اوچون، آلاجاق اینسانلار کیمی هر جوره بیر اعتراضا اؤزونه حق وئریر؛ مثلا بوردا گؤردوگوموز کبک-لیلر کیمی، مدرسه لرین دوره سینی آلماغا و یا بو قدر ده جورأت گؤسترمه دن، اولا بیلیرکی اَن آزی دیشلرینی بیربیره سیخیب قیرچیلمه یه حقی وار.
بو اکسیکلیگه یوز ایل بویو دؤزن بیر میللت، بلکه بو سنه ده دؤزدو. آمما میللتیمیزین یالنیز دیلینین اؤیرنمه سی اکسیک دگیل کی! نه دیر او باشقا پروبلملر کی میللتین بیر پارچاسی آنلاییب آنلامادان اونلارا دؤزوب و بیر پارچاسی دا دؤزنمیر؟ اَن آزی قیرخ ایلدیر کی بو دیلین اؤیرتمه سینه - هارالاردا و کیملره - بیرفیکیرلی اولمامیشاق! بئله بیر اوزون سوره ن چتین موشکوله قارشی، پیشنهاد وئریریک کی مسئله نین اؤزونو سیلمک اَن راحات راه حل دیر و لذا اوشاقلاریمیزین تورکجه اوخوماق یازماغیندان وازگئچیریک و اعلام ائدیریک کی دیلیمیز اؤیرتیم سیستمینه گیرمکدن استعفا ائتمیش! آمما اوردانکی بیز وئرگی اؤده میشیز و منیم عسگرلیک زمانیندا ایصفاهاندا چالیشدیغیم بیر تابلو دوزتمه دوکانینداکی اوستاد و دوکان اییه سی نین دئدیگینه گؤره هر شئیدن گئچمک اولور اللا پولدان ، او وئردیگیمیز پولون قارشیسیندا بیر نئچه باشقا استدعامیز و خواهشیمیز وار!
67-N31. اوردانکی فارسجا، بیزیم ایکینجی میللی دیلیمیزدیر و اونون انکشافیندا بؤیوک شهریاریمیز و یوزلرجه شاعرلریمیز و یازارلاریمیز جان آتمیشلار؛ استدعا ائدیریک کی سؤز تاریخ و ادبیاتا گلینجه، شاعرلریمیزین شعرلریندن و یازارلاریمیزین اثرلریندن ده اؤلکه نین اؤیرنجی اوشاقلارینا خصوصاً بیزیم هابئله ذهنلری یاخشی چالیشمیان ایکی دیللی اوشاقلارا!، نمونه لر وئریلسین و ایضاحات دا وئریلسین کی مثلا بو شعر، فضولی نین فارسجا سؤیله دیگی شعریندن بیر نمونه دیر و بو جناب فضولی نین تورکجه ده یا خود عربجه ده یازدیغی و یاراتدیغی آیری اثرلری ده وار و بو تدبیر ایله اؤلکه نین اوشاقلارینی تشویق ائتسینلرکی یاد دیللرین اؤیرنمه سینده (مثلا دانشگاهلاریمیزدا ارائه اولونان سواحیلی یا اردوجا دا!) او قدر چالیشسینلارکی بیر ادبی اثر یاراتماغا نائل اولماغی باشارسینلار!
2. اوردانکی اؤلکه نین پادیشاهلارینین آنا دیللری، مین بئش یوز ایلدن بری یوز ایل اؤنجه یه قدر عمدتاً بوگونکو میللی دیل دگیلمیش و بونا رغماً اؤلکه یی، دیل و فرهنگ باخیمیندان ساق سالم بو سون یوز ایلده اونون اصلی وارثلرینه! بوراخمیشلار، خواهیش ائدیریک کی سیاستمدارلاریمیزین آنا دیللری یاد و یابانجی اولسون (ترجیحا اینگلیزجه، فرانسیزجا یا روسجا و بیزه گلینجه فارسجا) بلکه کؤلتور پروبلملری ملتیمیز یاخاسینی بوراخسین!
3. اوردانکی بیزیم تاریخیمیزده سلجوقلو امیر ارسلان نامدار وار و بو امیر ارسلان ایگیرمی مین عسگر ایله ایکی یوز مینلیک روم اردوسونو یئنمیش و قیصری ده اسیر توتموش و دیلی بوگونکو «میللی دیل!» اولمادیغینا گؤره کفایته قدر اوندان تجلیل ائتمه میشیک، استدعامیز وار اونون قبرینی تاپیب اوردا اونا دیل کورسو قویوب آنادیلینی بیلدیگیمیز میللی دیله چئویریب و اونو بیر تاریخی و واقعی قهرمان اولاراق میللتیمیزه و خصوصاً اوشاقلاریمیزا تانیتدیرسینلار؛ مثلا سلجوقلارین پایتاختی ایصفاهان اولدوغونا گؤره ایصفاهاندا یوخ، بو اوستانین بوئین و میاندشت یا چادگان کیمی کوچوک بیر شهرینده بو افسانه لره گئچن سولطاندان بیر مجسمه تیکدیرسینلر.
4. اوردانکی هامیسی، میللتدن توت دؤولته قدر یا «سوهان حاج حسین»دن توت «گوگل-ه» قدر و یا خود، کاناداداکی وطنداشلاریمیز قوروه قوروه سمبل آختارماغا جان آتیر و گاه واقعیتده اونو تاپمادان افسانوی منبعلردن «آرش»! کیمی قهرمان سمبللار سئچیب ایستیفاده ائتمه یه چاره سیز قالیر، استدعا ائدیریک کی «جلال الدین خوارزمشاه-ا» یئنیدن بیر شناسنامه وئریب آدینی ایرج، آناسی آدینی رکسانا و باباسی آدینی خسرو قویسونلار و اونون واقعیتده اولان قهرمانلیغینی اوشاقلاریمیزا یاشاتسینلار!
5. اوردانکی غزنوی سلطان محمود، شاعرلرین آغزینی جواهر ایله دولدورورموش و او شاعرلر، سلطانین آنادیلینده یوخ، بلکه فارسجا شعر سؤیلرمیشلر، پیشنهادیمیز بودور کی تبریزده ده میللت طرفیندن بیر انجمن قورولوب، تورک اولمیان فارسجا یازارلارا تبریز، آذربایجان و ایرانین تورک میللتی آدینا جایزه لر وئریلسین!(زین العابدین تقی یوف کیمی)
6. اوردانکی بیزیم چاغیمیز موسیقی چاغیدیر و مملکتیمیزین و اورتا دوغونون (خاور میانه) ایلک اؤنملی موسیقی شوناسلاری (ابونصر فارابی، صفی الدین ارموی، عبدالقادر مراغه ای و ...) تصادفاً تورک و علی الاطلاق یابانجی! ایمیشلار، استدعامیز وار اونلارین یاشاملارینی نوت و موسیقی دیلینده یازیب مملکتین پایتاختیندا، میللی ارکسترا-یلا چالدیرسینلار و بدیع بیر رسمی توپلانتیدا اونلارا ایران میللییتینی تقدیم ائتسینلر!
استدعا ائدیریک کی همن بو مراسیمی، آنادیلی فارسجا اولمویان پادیشاهلار و سردارلاریمیزا دا قوروب اَن آزی کانادا-نین «ملاله یوسفزای-ا» Malala Yousafzai وئردیگی فخری میللییت کیمی، بو افتیخاری او اکسیک! آداملاردان اسیرگه مه سینلر!
7. اوردانکی، مملکتین ایندیکی دوروموندا پادیشاهلاردان دئمک ملال دوغوراجاق، استدعامیز بودورکی صفوی باش سلسله سی و ایرانین یئنیدن قوروجوسو و شیعه مذهبینین یاییندیریجیسی «ایسماعیل ختایی»دن و اونون یاراتدیغی باشقا شاه اثرلریندن مثلا تورکجه شعر دیوانیندان دانیشسینلار و یالنیز بو 14 یاشیندا کی استثنائی شاها، 14 معصومون آدینی و برکتینی نظره آلاراق، 14 سئچیلمیش آیری شاهین تمثیلی اولاراق، یوخاریدا اشاره ائتدیگیم مراسیمی قورسونلار!
8. اوردانکی بیلدیگینیز کیمی، استبداد و دیکتاتورلوق مذموم و نفرت ائدیجی بیر مودورلوق سیستمی ایمیش و اونو قالدیرماق اوچون، تهران، اصفهان، کرمانشاه، یزد، کرمان، خوزستان و ... خلقی، رشادتلر گؤسترمیش و آدلی - سانلی آدلارینی تاریخیمیزین زرین صحیفه لرینده مشروطه سرداری و سالاری ائتمیشلر! پیشنهادیمیز بودورکی ایرانین تورک میللتی خصوصاً آذربایجان-لیلار و علی الخصوص تبریز خلقی، او قهرمان و شرفلی میللتیمیزین تلاش ائتدیکلری و جان باغیشلامالاری نین قارشیسیندا اونلارا بئسله ین بؤیوک بیر حؤرمت و «بیرلیک»! سمبلی اولاراق، دیللریندن و فرهنگلریندن وازگئچسینلر و بیزیم بؤلگه ده کی افوس قصبه سینین اهالیسی کیمی مچیدلره گئدیب فارسجا دانیشماغا و یازیب یاراتماغا آند ایچسینلر!
یوخاریدا قئید ائتدیگیمیز یاخین و یا اوزاق گئچمیشیمیزدن تاایندیه قدر فرهنگی-تاریخی حق سیزلیکلره، چوخ چوخ راست گلیریک بو سبب دن:
اوردانکی: باغیشلاماق بویوکلره یاراشیر؛ استدعا ائدیریک کی بئله بیر یوموشاق و اینجه حق سیزلیکلره ده دایانیب دؤزسونلر و سببی کیملر یا نه لر اولموشسادا آختارمادان اونلاری باغیشلاسینلار و باغیشلاماغا دلیل تاپمادیغی تقدیرده، بو گلن مهر آیی، آذربایجان آدینا، «تورکجه بیزیم میللی دیلیمیزدیر» شعاری ایله اوشاقلارینی مدرسه لره گؤندرسینلر! البته بونو آذربایجان-لیلارا دئمیرم اونلار سنه لردیر وظیفه لرینی یئرینه یئتیریبلر! تهران-لیلارا، ایصفاهان-لیلارا و.... سؤیله ییرم (مگر دونیا تَرسَه گئتمیر!)
67-N4قبریم اوسته گلر اولسوز، منه بیر ساز گتیرین/ حمد و رحمان یئرینه، شور ایله شهناز گتیرین
فاتیحه ایسته میرم، اؤزگه دیلیندن بزارام/ اؤز دیلیمده، منه روح اوخشایان آواز گتیرین