17نوامبر2017

15 شهریور 1396 نوشته شده توسط 

مهاجران غیرقانونی، چالش تازه کانادا

حجت صالحی

P12-SWEDW5CM3RA5XKQMCKLPK4U4JA
سرکار آمدن دونالد ترامپ فقط برای بخشی از شهروندان آمریکا نگرانی به همراه نداشت بلکه پایه‌های زندگی مهاجران غیرقانونی این کشور نیز به لرزه افتاد. نگاه منفی رئیس‌جمهور جدید آمریکا به مهاجران غیرقانونی باعث شد تا در مرحله اول، فرمان قبلی باراک اوباما برای خطرناک معرفی کردن هفت کشور عمدتاً مسلمان بهانه‌ای شود برای ممانعت از سفر آن‌ها به این کشور و سپس میلیون‌ها مهاجر غیرقانونی دیگر ساکن آمریکا را با خطر اخراج روبه‌رو نمود. هرچند به لحاظ عملی و به دلیل کمبود امکانات و عدم همکاری سایر بخش‌ها از جمله شهرداری‌ها و مقامات محلی، اخراج همه مهاجران عملاً غیرممکن است اما به لحاظ روانی، فشار شدیدی بر مهاجران و خانواده‌های آنان وارد آورده و بر ارتفاع کوه مشکلات این انسان‌های بی‌پناه افزوده است. فشارهای دولت ترامپ بر پناهجویان باعث شد که آنان به فکر راه‌حلی برای مشکل مهاجرت خود باشند و این‌گونه شد که کانادا در مرکز توجه آن‌ها قرار گرفت.
در ماه‌های گذشته تعداد زیادی پناه‌جوی عمدتاً هائیتی‌ تبار از مرزهای آمریکا و کانادا گذشته و به کانادا وارد شدند که بخش اعظم آن‌ها هم به استان کبک وارد شدند. به گزارش رسانه‌ها، تعداد این مهاجران از اول جولای تا اواسط اوت به حدود هفت ‌هزار نفر رسیده است. این بحران، واکنش‌های متفاوتی را به همراه داشت، درحالی‌که بسیاری از مردم از این افراد استقبال کرده و خواهان کمک به آن‌ها شده‌اند، تعدادی از گروه‌های افراطی نظیر La- Mutte اقدام به برگزاری تظاهرات و اعلام مخالفت کردند.
شاید در نگاه اول تعداد این پناهجویان آن‌قدر هم زیاد نباشد آن‌هم برای کشوری که 25 هزار پناهجوی سوری را تنها در یک سال پذیرفته و به خوشامدگویی به مهاجران و پناهجویان شهرت دارد. در واقع اگر مشکل تنها همین عده بودند جای نگرانی وجود نداشت و می‌شد برای آن‌ها فکری کرد و مثل سوری‌ها آن‌ها را هم پذیرفت اما واقعیت آن است که اگر کانادا برای آن‌ها امتیاز ویژه‌ای قائل شود و حتی یک روز زودتر از روند عادی به وضعیت آن‌ها رسیدگی و پناهندگی اعطا نماید، با سیلی از مهاجران غیرقانونی روبه‌رو خواهد شد که به‌هیچ‌وجه از عهده جذب و هضم آن بر نخواهد آمد. کافی است فقط ده درصد از یازده میلیون ساکن غیرقانونی آمریکا تصمیم بگیرند به سمت کانادا بیایند و آن‌وقت حتی تصور آن‌که چه اتفاقی خواهد افتاد هم وحشت‌آور است. شاید به همین دلیل است که جاستین ترودو در اواخر اوت خطاب به پناهجویان گفت: «گذشتن غیرقانونی از مرز روند مهاجرت را شتاب نمی‌بخشد. گذشتن غیرقانونی از مرز و ورود به کشور، مزیتی برای به دست آوردن وضعیت پناه‌جویی نمی‌شود. قوانین ما، اصول ما و حقوق ما برای همه یکسان است.» وی تأکید کرد همه این پناهجویان که عمدتاً در مرز کبک و آمریکا به‌صورت موقت اسکان داده‌شده‌اند، مشمول بررسی‌های امنیتی قبل از اخذ وضعیت پناهجو خواهند شد.
البته این اظهارات برای راضی کردن احزاب اپوزیسیون کافی نبود. ازیک‌طرف حزب محافظه‌کار، خود آقای ترودو را مشوق این وضعیت می‌داند، از طرف دیگر حزب ان‌دی‌پی گفتن اینکه ورود غیرقانونی به کانادا امتیاز ویژه‌ای برای پناه‌جویان به‌حساب نمی‌آید را گمراه کردن آنان می‌داند. خانم میش رمپل از حزب محافظه‌کار، نه‌تنها ترودو را به سهل‌انگاری و عدم مدیریت کافی متهم می‌کند بلکه برخی رفتارها و اظهارنظرهای او را مشوق پناهجویان برای ورود غیرقانونی به کشور می‌داند. در ژانویه گذشته هنگامی‌که ترامپ ممنوعیت ورود اتباع هفت کشور به آمریکا را اعلام کرد، ترودو در توییتری نوشت: «به آن‌هایی که از تعقیب قضایی، ترور و جنگ می‌گریزند: کانادایی‌ها به شما خوش‌آمد خواهند گفت بدون توجه به عقیده شما. چندگانگی نقطه قوت ماست.» وی هم‌چنین در ماه مارس در توییت دیگری نوشته بود: «صرف‌نظر از این‌که شما چه کسی هستید یا از کجا می‌آیید، همیشه برای شما در کانادا جایی هست.» اگرچه این اظهارات را مسبب موج جدید پناه‌جویان دانستن، بی‌انصافی و فرصت‌طلبی سیاسی است، اما آقای مک کولوق از روزنامه واشنگتن‌پست معتقد است که ژست «بله به هرکس» ترودو، او را در موقعیتی قرار داده که نتواند در مواقعی که منافع ملی ایجاب می‌کند، به‌راحتی «نه» بگوید. در کبک هم حزب کبکوآ معتقد است که کبک نباید هزینه ژست‌های انسان دوستانه ترودو را بپردازد و این دولت فدرال است که باید هزینه مهاجران را بپردازد.
دولت فدرال و دولت استانی کبک سعی کرده‌اند با بسیج امکانات و مراقبت از مرزها، به کنترل وضعیت بپردازند. از طرفی نماینده هائیتی‌تبار مجلس فدرال، امانوئل دوبورگ به میامی آمریکا رفته تا با صحبت با هائیتی‌تبارها، جدی بودن خطر برگردانده شدن به هائیتی را برای آن‌ها تشریح کند؛ اما چنین به نظر می‌رسد که این اقدامات برای توقف روند حرکت پناه‌جویان به سمت شمال کافی نبوده و تنها به کندتر کردن آن انجامیده است. اگرچه برخی ناظران معتقدند که با شروع فصل سرما از تعداد پناه‌جویان کاسته خواهد شد، اما در حال حاضر چنین به نظر می‌رسد که کار چندانی به‌جز تغییر لحن از دولت فدرال و شخص نخست‌وزیر برنمی‌آید. چراکه مطابق قوانین کانادا و قواعد بین‌المللی هرکسی که به‌طور غیرقانونی وارد کانادا بشود، دولت موظف است تقاضای پناهندگی‌اش را بررسی و برای او جلسه استماع برگزار نماید که خود امری زمان‌بر و هزینه‌بر است.