23اکتبر2017

12 مرداد 1396 نوشته شده توسط 

کمانگیرِ عاشق بر ستیغ فرهنگ و هنر

عکس: persianmirror.ca
مریم ایرانی
P28-IMG 20170731 134807هر دو سال یک‌بار در همین روزها در تورونتو جشنی با شکوه برگزار می‌‌شود که در طی آن فرهنگ‌دوستان و فرهیختگان از سراسر دنیا گردهم می‌‌آیند تا در سال روز حماسه با شکوه آرش کمانگیر و در نکوداشت آب، این عضاره پاک حیات، از فرهنگ و آداب و رسوم و تاریخ و هنر ایران‌زمین در دل کانادا، هزاران فرسنگ دور از خاک خویش، سخن گویند. جشنواره تیرگان که بزرگترین جشن فرهنگ و هنر ایرانی در خارج از سرزمین مادری، ایران است، امسال در روزهای 27 تا 30 جولای در تورونتو و در دو محله هاربورفرانت‌سنتر و دیستیلری برگزار شد. جشنی که به ادعای برگزار کنندگانش امسال باشکوه‌تر و بزرگ‌تر از تمام دوره‌های قبلی تیرگان بوده است.
در این سه روز هنرمندان و دوست‌داران فرهنگ و تاریخ و سنت سرزمین کهن، ایران سعی می‌‌کردند تا با حضور پررنگ و باشکوه خود، یادگارانی جاویدان در ذهن ایرانیانی که از سراسر دنیا در این جشن شرکت کرده بودند، بر جای بگذارند.
افسانه تیرگان
آرش کمانگیر برای ایرانیان همیشه چهره‌‌ای محبوب و اسطوره‌ای به یاد ماندنی بوده است. حماسه آرش کمانگیر، که بی‌گمان به دیرینگی تاریخ و پیش از آمدن اقوام امروزی به فلات ایران بوده، همراه با پیام عشق و جان‌فشانی در راه مهین، تا به امروز در فرهنگ و ادبیات ایران زنده مانده و نماد آزادی‌خواهی ایرانیان بوده است.P28-20170730 194404
داستان این جشن با شکوه از تجاوز بیگانگان به خاک ایران آغاز می‌‌شود. افراسیاب چون به کشور ایران تاخت، منوچهر شاه را در تبرستان به محاصره در آورد. این محاصره مدتی دوام یافت،تا آنجا که شاه ایران و سپاهش از لحاظ معاش و خوراک در تنگنا قرار گرفتند. در مذاکراتی که جهت صلح میان افراسیاب و منوچهر انجام گرفت، مقرر می‌شود تا برای تعیین مرز، تیراندازی از سپاه ایران تیری رها کند و به اندازه مسافت پرتاب یک تیر از قله کوهی که احتمالا دماوند امروزی بوده، مرز بین دو کشور باشد. امشاسپند اسپندارمذ (یکی از امشاسپندان یا فرشتگان درگاه خداوند) به شاه ایران پیام آورد که دستور دهد کمانی با مشخصات لازم بسازند و پرتاب کننده آن را نیز نام برد. به فرمان شاه آن مرد را که ارخش (آرش) نام داشت، حاضر کردند. آرش مردی بود دیندار و نیک کردار. منوچهر جهت را به وی نشان داد و گفت باید یک چوبه تیر را با این کمان پرتاب کنی. آرش آماده گشت. پوشاک از تن به درآورد و خطاب به شاه و مردمان گفت: پیکر مرا ببینید که از هر زخم و عیبی پاک است. می‌ دانم که چون با همه نیرو، تیری پرتاب کنم، پیکرم پاره‌پاره خواهد شد و خواهم مرد ولی به خاطر عشق به میهن و ایرانم این کار را خواهم کرد. پس برهنه شد و آن کمان بزرک و سنگین را با نیرویی که خداوند به وی بخشیده بود، آنچنان کشید که تا نهایت زه باز شد و تیر را رها ساخت و آن چنان که گفته بود بدنش پاره‌پاره شد و بمرد. به فرمان خداوند، باد آن تیر را از کوه رویان به دورترین نقطه خراسان، جایی میان فرغانه و طبرستان برد و تیر به درخت گردوی بزرگی برخورد کرد. مسافت چنان بود که گویند هزارفرسنگ می‌‌شد و منوچهر و افراسیاب بدین مرز با هم صلح کردند؛ از آنگاه به بعد زرتشتیان به یادبود چنین ماجرایی در روز تیر از ماه تیر یعنی 13 تیر ماه با پاشیدن آب به یکدیگر این روز را جشن می‌‌گیرند.P28-IMG 20170731 135058
بی گمان از همان روز که پیکر پاره‌پاره آرش بر خاک ایران زمین فروریخت و مرزهای آن را از تعدی بیگانگان نجات داد تا به امروز ایرانیان بسیاری کوشیده‌اند تا تمدن و آداب و رسوم خود را با هر هنر و فنی نگاه دارند و نگذارند آتش این همه شور و هنر و عشق به خاموشی بگراید. جشنواره تیرگان یکی از همین تلاش‌هاست که برای اعتلای نام ایران، فراسوی مرزهای خاکی و در جهان می‌‌کوشد.
پرآوازه کردن فرهنگ ایرانیP28 95A6569
نخستین دوره جشنواره تیرگان 11 سال قبل و به همت آقای مهرداد آرین‌‌نژاد در تورونتو، آغاز شد و از آن تاریخ به بعد هر دو سال یک‌بار در همین شهر با استقبال بی‌نظیر هنرمندانی از سراسر دنیا برگزار می‌‌شود. امسال در این جشنواره صدها هنرمند با برنامه‌های فرهنگی و هنری مختلفی شرکت داشتند که به گفته آقای آرین‌نژاد یکی از بزرگترین دوره‌های تیرگان تا به حال بوده که توانست حدود 150 هزار تماشاچی را به خود جلب کند. شعار امسال جشنواره تیرگان" نیکی و خوبی" است. نیکی و خوبی که که از قدیمی‌‌ترین می‌راث‌‌های به جای مانده از ایران باستان و از آموزه‌های زرتشت بوده است. بر اساس همین شعار، مسابقه عکاسی و داستان‌نویسی تیرگان برگزار شد و صدها عکس و داستان برای این جشنواره ارسال شدند. از مونترال هم هنرمندان و فرهنگ‌دوستانی بسیاری آمده بودند. ازجمله حامد تابعین که از همکاران «هفته» هستند و در قسمت داستان‌نویسی هم فرشید سادات‌شریفی، دبیر سرویس ادبیات مجله، یکی از اعضای هیات انتخاب داستان برتر تیرگان بوده‌اند. P28 95A6759
از طرفی حضور هنرمندان نامی‌ مانند رامیز قلی‌اف یکی از چهره‌های برجسته و مشهور موسیقی فولکلور آذربایجان، بهرام بیضایی کارگردان و فیلمنامه‌نویس خوشنام ایرانی، همایون کاتوزیان، آیدین آغداشلو، دکتر عباس می‌لانی، آذر نفیسی، مژگان شجریان، شاهو عندلیبی، گروه‌های موسیقی و رقص راه ابریشم، شاهرخ مشکین‌قلم، پوریا پورناظری، گروه کیوسک و چندین چهره مشهور فرهنگ و هنر و تاریخ ایرانی با حضور، هنرنمایی و سخنرانی‌های خود به اعتلای بیشتر این جشن کمک نمودند.
امسال در بخش‌های جانبی جشن تیرگان که در محله تاریخی دیستیلری برگزار شد، هنرمندان زیادی آثار تجسمی‌ و هنری خود را به معرض نمایش گذاشته بودند. نمایشگاهی از لباس‌های دوره قاجار، تصویرگری کتاب هفت پیکر نظامی‌، نمایشگاه نقاشی مسعود کشمی‌ری، کارگاه‌های مختلف آشنایی کودکان و نوجوانان با هنر و فرهنگ ایرانی و نیز غرفه‌‌های آثار صنایع دستی و غذاهای ایرانی از بخش‌هایی بودند که در تیرگان بسیار مورد توجه قرار گرفتند. یکی از بخش‌های مهم و تاثیر‌گذار جشنواره تیرگان، گردهمایی زنان موفق و تاثیرگذار ایرانی در کانادا و سایر نقاط جهان بود که با استقبال بسیار زیاد جوانان ایرانی روبرو شد و آنها را با گوشه‌های دیگری از تلاش و زحمت ایرانیان آشنا کرد.
تیرگان و اثری بزرگ روی جامعه کانادایی
پیام جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا به جشنواره تیرگان، یکی از تاثیرگذارترین اتفاقات امسال در جشنواره تیرگان بود که نشان دهنده اهمیت این جشن در معرفی فرهنگ ایران به سرزمین مهاجرپذیر کانادا بوده است. همچنین حضور وزیر مهاجرت و شهردارد تورونتو در آیین افتتاحیه جشنواره و پیام‌های آن‌ها مبنی بر مشارکت بالای ایرانیان در جامعه کانادایی و موفقیت این مردم در زمینه‌های مختلف فرهنگی اجتماعی و سیاسی و کرسی‌های وزارت و نمایندگی در پارلمان دولت فدرال و اونتاریو، همه نشان از موفقیت این مردم در چشم جامعه میزبان دارد.
جشنواره تیرگان ششم، امسال در حالی به کار خود پایان داد که با شعار ایرانی‌ها شایسته بهترین‌ها هستند، میزبان هنرمندان و فرهیختگان و علافه‌مندان بسیاری بود . حاصل کار بیش از 300 داوطلب و 9 ماه کار شبانه‌روزی و برنامه‌ریزی دقیق و غنای فرهنگی فراوان، همگی نشان از عظمی‌ قوی برای باشکوه‌تر کردن یاد و نام ایران در این جشنواره بزرگ دارد. جشنی که به سان تیر آرش کمانگیر، فراسوی مرزها پرواز می‌‌کند تا فرهنگ و شور و هنر ایرانی را در سراسر دنیا اشاعه دهد.
P28-IMG 20170731 200621
روز اول
دیدار با بزرگان
پنجشنبه، 27 ژوئیه
از ایستگاه مترو «یونیون» تورونتو که بیرون می‌‌آیم، بوی دریا به مشامم می‌‌رسد. می‌‌دانم که «هاربورفرانت سنتر» که محل برگزاری مراسم تیرگان است، در کرانه‌های دریاچه اونتاریو قرار دارد. انتخاب این محل برای برگزاری مراسم جشن تیرگان یک فلسفه در پس خود دارد. تیرگان غیر از اینکه گرامی‌داشت افسانه آرش کمانگیر و عشق به می‌هن است، بهانه‌ای است برای احترام به پاکی آب، آنهم در گرماگرم تابستان سوزان فلات ایران. از این رو جشن تیرگان همواره در جایی نزدیک به آب برگزار می‌‌شده است. به دریاچه اونتاریو که نزدیک می‌‌شدم کم کم از دور، یک منظره زیبای ساحلی با رنگ‌هایی به زیبایی یک تابلوی نقاشی مقابلم قرار می‌‌گیرد. از می‌ان ازدحام جمعیت و سروصدای ترامواها و اتوبوس‌های شهری، وارد می‌‌شوم. روی فرش قرمز مراسم، جای سوزن انداختن نیست. چهره‌های مشهور ادبی و فرهنگی یکی‌یکی می‌‌رسند. P28-IMG 20170731 200447بهرام بیضایی و مژده شمسایی را می‌‌بینم که در گوشه‌ای از جمعیت فاصله گرفته‌اند و با یکدیگر صحبت می‌‌کنند. مدیران برگزاری مراسم جشن تیرگان، نویسندگان و منتقدان سرشناس ادبی و چهره های فرهنگی سیاسی مانند همایون کاتوزیان را هم می‌‌توان در گوشه‌گوشه مراسم دید. اندکی بعد آیدین آغداشلو به همراه خانواده‌اش به جمع ایرانیان فرش قرمز ملحق می‌‌شوند. بهرام بیضایی و مژده شمسایی به پیشواز او می‌‌روند. دو هنرمند نامی‌ در کرانه‌های ساحل دریاچه و رو به منظره بسیار زیبای دریاچه می‌‌نشینند. دورهمی‌ دوستانه‌ای که حضور خبرنگاران و انبوه علاقه‌مندان و فلاش‌های پی‌در‌پی دوربین‌ها آن‌ها، چاشنی‌اش است. هر از گاهی دوستان و چهره‌های ادبی دیگر به این دورهمی‌ اضافه می‌‌شوند. کمی‌ آن سوتر بهمن کلباسی خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی مشغول مصاحبه با شهردار تورونتو «جان توری» است. کم کم می‌همانان، روانه استیج می‌‌شوند تا برنامه جشنواره تیرگان رسما کارش را شروع کند. جایی رو به غروب زیبای دریاچه و بادبان‌های برافراشته کشتی تفریحی، برنامه تیرگان با سخنان مجری‌ها آغاز می‌‌شود. از ایرانیانی می‌‌گویند که می‌‌کوشند هر یک بسان تیری از تیرهای آرش، فرهنگ و هنر سرزمین باستانی خود را در سراسر جهان ترویج کنند. بعد از پخش سرود ملی کانادا، مدیر برگزاری جشنواره در سخنانی از تقارن 150 سال تولد کانادا با روزهایی که جشنواره تیرگان برگزار می‌‌شود، می‌گوید و از حمایتی که دولت و شهرداری کانادا و تورونتو از این مراسم می‌کنند تشکر می‌کند. P28-IMG 20170731 200550او این جشنواره را بزرگترین جشن تیرگان در تمامی‌ دوره‌ها اعلام می‌کند که با حضور صدها چهره ادبی و برجسته و مشهور، رنگ دیگری به خود گرفته است. بعد از سخنان او، وزیر مهاجرت کانادا «احمد حسین» به همراه «مجید جوهری» نماینده پارلمان در ریچموند‌هیل به روی استیج می‌آیند. وزیر مهاجرت کانادا، از تمام ایرانی‌هایی که به کانادا آمده‌اند تشکر می‌کند و می‌گوید که همه آنها بسیار موفق هستند و مشارکت قابل توجهی در امور مربوط به کانادا دارند. همچنین تاکید می‌کند که علی رغم جو مهاجرت‌ستیزی که در دنیای امروز وجود دارد، کانادا همچنان درهای خود را به روی تمامی‌ مهاجران باز می‌گذارد و مفتخر است که یکی از بزرگترین پذیرنده‌های مهاجران از سراسر دنیا است. P28-IMG 20170731 134822در ادامه حرف‌های او، «جان توری» شهردار تورونتو تیرگان را یکی از بزرگ‌ترین رخدادهای کانادا می‌نامد و می‌گوید که بسیار برای آن اشتیاق دارد. او ایرانیان را بی‌نظیر، دوست داشتنی و فوق‌العاده معرفی می‌‌کند و می‌گوید که هرگز پیش از ورود این همه فرهنگ و ملیت و آداب و رسوم مردمان دیگر، هرگز نمی‌ توانسته تصور کند تورونتو جای سرگرم کننده‌ای برای زندگی و فعالیت باشد. او بار دیگر تاکید می‌کند، دولت کانادا و شهر تورونتو، با قلب‌ها، افکار و بازوان گشوده همواره پذیرای فرهیختگان و مردمان ایران خواهد بود. بقیه سخنرانی‌ها که مربوط به سایر مدیران جشنواره و برخی حامیان مالی این رخداد فرهنگی از جمله نماینده بانک تیدال هستند همه بر این مساله تاکید دارند که جشنواره تیرگان، آیینی کهن است که می‌کوشد بر طبق آموزه‌های دینی ایرانیان باستان، خوبی و نیکی در گفتار، پندار و رفتار را برای همه جهانیان به ارمغان بیاورد.P28 95A6692
مراسم افتتاحیه جشنواره تیرگان با اجرای گروه صوفی به سرپرستی فرزاد عطارجعفری و با رقص سماع گروه که ترکیبی از هنرمندان ایرانی، کانادایی و ترکیه‌ای هستند، پایان می‌یابد. نوای سحرانگیز موسیقی رومی‌ همراه با رقص بی‌نظیر آغاز می‌ شود. من هم چشم‌هایم را مثل بسیاری از مهمانان ایرانی و کانادایی می‌‌بندم و روحم را به پرواز در می‌ آورم. از میان نواها و سازها در درون تاریخ سفر می‌کنم. همراه با تیری که از چله کمان آرش بیرون پرید و مرزهای ایران و توران را در نوردید. سماعیان می‌‌چرخند و آواهای موسیقی بر جانم می‌ریزند و من به پرچمی‌ نگاه می‌ کنم که نسیم ساحلی آن را به پرواز در آورده است و به آرزوهایی فکر می‌ کنم که مردمانی با پرچم و ملیت دیگر را زیر آن گرد آورده است تا گوشه‌ای از آیین‌های کهن‌شان را فرسنگ‌ها دورتر از سرزمین مادری‌شان زنده نگاه دارند.
روز دوم
کار تاریخ قضاوت نیست
جمعه، 28 ژوئیه
امروز جشنواره تیرگان کمی‌ پر رنگتر از روز افتتاحیه است. حضور بیشتر مردم در سطح محله هاربورفرات سنتر، محل برگزاری جشنواره، بسیار محسوس و تماشایی است. بازارچه‌های کوچک و بزرگ از صنایع دستی ایرانی، غذا و بستنی و شیرینی‌های ایرانی بسیار پر رونق است. من هم قدم‌زنان به سمت این غرفه‌ها حرکت می‌کنم. نسیم خنک دریاچه اونتاریو و منظره کشتی‌های زیبایی که در ساحل مردم را جا‌به‌جا می‌کنند، لذت بیشتری برایم دارد. غرفه کافه سینما یکی از غرفه‌هایی است که توجهم را جلب می‌‌کند. نام خیابان عباس آباد روی سر در و فضای نوستالژی دهه 50 و60 با دکور سینمایی که شبیه سر در سینماهای قدیمی‌ است، توجه هر آدم خاطره‌بازی مثل مرا به خود جلب می‌‌کند. حضور پر رنگ رسانه‌های ایرانی محبوب و مشهور در روز دوم بسیار مشهودتر است. دست‌اندرکاران شبکه «من و تو» در حال تهیه گزارشی از غرفه کافه سینما هستند. خانواده‌های زیادی با فرزندانشان در جشنواره شرکت کرده‌اند و سعی می‌‌کنند با نشان دادن سماورها و ظرف و ظروف و هنرهای دستی ایرانی، نسلی از مهاجرین که تقریبا هیچ ارتباط فرهنگی با سرزمین مادری ندارند را کمی‌ با ریشه‌های خودشان آشنا کنند. P28-02
یکی از برنامه‌های جالب توجه روز دوم، سخنرانی دکتر عباس میلانی، استاد دانشگاه استانفورد و یکی از مشهورترین تاریخ‌نگاران و نویسندگان ایرانی است. موضوع این سخنرانی بررسی علل و ریشه‌های بروز انقلاب ایران است. برنامه‌ای که با استقبال بی‌نظیر حضار روبرو شده است.P28-Milani1 دکتر میلانی در این نشست، با بررسی اسناد تازه منتشر شده سازمان جاسوسی آمریکا درباره حادثه 28 مرداد می‌‌کوشد که با استناد به مدارک و شواهد، یک گزارش جامع از نحوه تهیه این اسناد و مطالعه آنها که منجر به ریشه‌یابی مساله انقلاب، فارغ از هر نوع قضاوتی بشود، ارائه کند. این سخنرانی یکی از بهترین سخنرانی‌های تاریخی بود که من تا به حال شنیده بودم. دکتر میلانی با این باور که کار تاریخ‌نگار، قضاوت افراد نیست بلکه باید بکوشد به عمق حقایق پی ببرد و دلایل اصلی ماجرا را از پس اسناد مختلف بیرون بکشد، این نکته را مطرح می‌کند که در بررسی اسناد باید بسیار کوشید تا همه چیز را کنار هم دید و نگاه مطلق‌گرایی نسبت به این مساله که اسناد آمریکایی‌ها دقیق‌ترین اسناد است را تغییر داد و تعصبات را وارد حقیقت مسائل تاریخی نکرد. او یکی از آفت‌های جامعه تحصیلکرده و فرهیخته را در مطالعه نکردن تاریخ و بدون سند و آمار متقن و موجه حرف زدن، می‌داند و خاطرنشان می‌کند که نباید در اسناد تاریخی فقط به دنبال اثبات درستی عقاید و باورهای خویش باشیم بلکه باید نگاهی همه جانبه و فراگیر داشته باشیم. جلسه پرسش و پاسخی هم بعد از این جلسه برگزار شد.
یکی دیگر از برنامه‌های مهم روز دوم، اجرای گروه کیوسک بود که برای نسل جوان و علاقمند به سبک‌های جاز و بلوز در موسیقی ایرانی، نامی‌ آشنا است. این گروه به اجرای قطعاتی جدید و با نگاهی انتقادی به مسائل اجتماعی و سیاسی به روز جامعه ایران می‌پردازد که با استقبال و تشویق تماشاچیان به اتمام رسید.
روز سوم
شکوه شرق
شنبه، 29 ژوئیه
دوست دارم روز سوم جشنواره تیرگان را روز شکوه رقص‌های شرقی بنامم. رقص‌ها و آواهای زیبایی که تمام سلول‌های ایرانی‌ام را وادار به جنب و جوش کردند. یکی از مهمترین اجراهای روز سوم این جشنواره، اجرای بی‌نظیر و شگفت‌انگیز گروه «راه ابریشم» به سرپرستی خانم ویکتوریا گری بود. اجرایی پر از شور و سرشار از روح بی‌پایان زندگی. یادگاری از سرزمین‌هایی که امروز اگرچه بخشی از یک کشور واحد نیستند اما ردپایی عمیق از دورانی باشکوه و به یاد ماندنی از تمدن کهن ایران زمین در آنها به چشم می‌خورد. P28-IMG 20170731 134757آواهایی که انگار از درون تاریخ می‌آیند و تمامی‌ نوستالژی‌ها و خاطرات کودکی و ریشه‌های شرقی‌ام را به یک‌باره پیش چشمانم می‌‌آورند. با «جاده ابریشم» همراهم می‌ کنند و مرا به سرزمین‌هایی می‌‌برند که با نوار ابریشمینی از جنس هنر و رقص به یکدیگر متصل شده‌اند. به قول خانم گری، شاید اینها همان میراثی باشند که از مادربزرگ‌ها و اجدادمان نسل به نسل به ما انتقال پیدا کرده‌اند. رقصِ آوردن آب از چشمه در اجرای رقاصان ازبک ، تصویر مادربزرگم را پیش چشمانم می‌آورد. وقتی که دایره کوچکش را که از جنس پوست بود اندکی روی شعله اجاق، گرم می‌کرد و بعد برایمان ضرب می‌گرفت و آهنگ فولکوری از آذربایجان را زمزمه می‌کرد که: آی دختر چشم سیاه...از سرچشمه که باز می‌گردی حواست باشه...سنگینی کوزه اذیتت نکنه"P28-IMG 20170731 134814 .
بعد از آن اجرای افغان‌ها و آهنگ «ملا ممد جان» ، آهنگ "مجنونم، مجنونم...عاشقانه می‌خونم"... و آهنگ "ساری گلین" از آذربایجان، همه و همه چیزی فراتر از احساساتی وصف ناشدنی در تمامی‌ مخاطبانی که در سالن هاربور فرانت سنتر شاهد این اجرا بودند ایجاد کرده بود. ترکیب رنگ‌ها، لباس‌ها و آواهای فولکلور تمام سرزمین‌های کهن از دست رفته‌ای که سال‌ها قبل روح هنر ایرانی در کامشان ته‌نشین شده و مانند شراب رسیده‌ای به عمق دل و جان شرکت‌کنندگان تیرگان نفوذ پیدا کرده بود.P28-IMG 20170731 165826
اجرای مراسم شبانگاه هم بعهده گروه "شاهرخ مشکین قلم" و پرفرمنس هنرمندانه خانم "کاری گونزالس" و اجرای بی‌نظیر و باشکوه گروه موسیقی و آوای بسیار دلنشین خانم "فریبا داوودی" بود. اجرایی زیبا، سرشار از فرهنگ و سنت اصیل ایرانی و رقص‌های مناطق مختلف ایران از شمال تا جنوب، از شرق تا غرب. قطعاتی نظیر "ایران ای سرای امید"، "ساری گلین"، " میرزاکوچک خان" و آواهایی محلی از کردستان، گیلان و جنوب ایران و همچنین قطعاتی از اشعار فروغ فرخزاد که با رقص فلامینگو ترکیب شده بود و در پایان اجرای قطعه" نوایید، نوایید" همراه با سماع هنرمندانه شاهرخ مشکین‌قلم و کاری گونزالس، آنچنان مراسم تیرگان را تحت تاثیر قرار داده بود که مردم تا ساعاتی پس از پایان اجرا در پشت صحنه منتظر دیدن هنرمندانی بودند که با روی باز آنها را پذیرفتند. حالا دیگر پاسی از شب گذشته و من هم کم‌کم کوله‌بارم را جمع می‌‌کنم تا به استقبال روز آخر بروم. بعضی از تماشاگران مانند شب قبل برای مراسم دی‌جی جوان به سمت خیمه دیگری رفته‌اند. روز با شکوه رقص‌های ایرانی وشرقی به پایان رسیده و شور عجیبی در من به جای مانده است. از کنار ساحل دریاچه اونتاریو به سمت ایستگاه مترو قدم می‌زنم و دلم می‌خواهد تصور کنم با دامن چین‌دار قرمزی روی صحنه می‌رقصم و می‌خوانم " یار خانم جانم لیلی، با ما نداری میلی..خانمه ریزه ریزه راه می‌ره گل می‌ریزه"
روز چهارم
آوازی برای مادرم
یکشنبه، 30 ژوئیه
روز آخر جشنواره تیرگان شلوغ‌تر از روزهای گذشته است. مردم زیادی برای تماشای غرفه‌های کارهای دستی و خرید از آن‌ها حضور پیدا کرده‌اند. عده زیادی هم در کارگاه‌های آموزشی که در این روز در سطح محله هاربور فرانت سنتر و دیستیلری برگزار می‌شود شرکت کرده‌اند. کارگاه‌هایی مانند نقاشی چهره کودکان، آموزش غذاهای ایرانی توسط دو سرآشپز بین‌المللی شف زارع و شف سلیمیان، رقص آذری و موسیقی ایرانی رنگ و بوی آشنا و وطنی‌تری به روز آخر جشنواره داده است. مردم در بازارچه‌های غذا و چایخانه‌های سنتی حضور پررنگ‌تری دارند. کم‌کم مراسم اختتامیه آغاز می‌شود. سخنرانی‌های دبیر جشنواره تیرگان و نیز مدیران اجرایی و برنامه‌ریزی و تشویق‌های پی‌در‌پی مردم نشانه این است که جشنواره تیرگان امسال بسیار موفق و موثر عمل کرده است. مراسم تقدیر و تشکر از شرکت‌کنندگان تیرگان و با اهدای تندیس آرش کمانگیر برگزار می‌شود. همین‌طور از حدود 300 نفری که به طور داوطلبانه در بخش‌های مختلف هنری، برنامه‌ریزی و اجرایی شرکت داشته‌اند با تشویق‌های مردم تشکر و قدردانی می‌گردد. اعلام اسامی‌ برندگان مسابقه‌های عکاسی و داستان تیرگان که همگی از کشور ایران در این مسابقه شرکت کرده‌اند و در مراسم حضور ندارند هم صورت می‌گیرد. P28-IMG 20170731 165856
با وجود گرمای هوا و کمبود جا در مراسم اختتامیه، مردم زیادی به صورت ایستاده در مراسم شرکت کرده‌اند. جای سوزن انداختن نیست. همگی منتظر اجرای گروه" پورآفریقا" و گروه سعید شنبه‌زاده هستند. این گروه هنری هر دوره در جشنواره تیرگان شرکت می‌کند و با استقبال بیش از حد مردم روبرو می‌شود. سعید شنبه‌زاده قبل از اجرای برنامه خود توضیحاتی درباره نام موسیقی که "پور آفریقا" نام دارد می‌دهد. او می‌گوید که این نام در واقع برگرفته از نام فامیلی مادرش است که ظاهرا اجدادش را سال‌ها قبل به عنوان برده از آفریقا وارد بوشهر کرده‌اند. برای او این نام نمادی است از مهاجرت و رانده شدن از سرزمین مادری. موسیقی "پورآفریقا" دو بخش دارد. بخش اولی که برگرفته از آواهای سنتی و مذهبی موسیقی جنوب ایران است و بخشی دیگر که نوای عزاداری است و در بخش‌هایی از مراسم خاکسپاری مادرش از آن استفاده کرده است.P28-IMG 20170731 165906 پس از این توضیحات اجرای برنامه شنبه‌زاده به همراهی رستم میرلاشایی آغاز می‌شود. نوای دل انگیز جنوبی نی‌انبان که با گیتار الکترونیک ترکیبی از موسیقی بلوز ایجاد کرده است حاضرین را به وجد می‌آورد. تک‌نوازی دمام هم بخش دیگری از این اجرا است که در کنار ساحل و نسیم دریاچه مرا با خود به سرزمین‌های داغ و خونگرم جنوب می‌‌کشاند به سواحل بوشهر و بندرعباس و خوزستان. کم کم مراسم اختتامیه به پایان می‌رسد. دل کندن از چهار روز حضور در فرهنگ ایرانی برایم سخت است. انگار بار دیگر می‌روم تا غربتی را تجربه کنم. اما طعم شیرین آشنایی بر جانم نشسته است که برای روزهای سخت در پیش رو ذخیره‌اش خواهم کرد.

طعم شیرینی های ایرانی تیرگانP28-01
شیرینی‌سرا که از سال 1990 در تورنتو فعالیت می‌کند با فروش انواع شیرینی و بستنی و فالوده‌های سنتی، حسابی سرش شلوغ بود. به گفته آقای "فطرس" از کارکنان غرفه، کانادایی‌ها بستنی سنتی را از همه محصولات بیشتر دوست دارند و البته شیرینی نخودچی و نان برنجی طرفدارهای ویژه‌ای دارد. بروبچه‌های شیرینی‌سرا معتقدند که فرهنگ‌سازی از طریق خوراکی، هم خوشمزه است و هم خیلی سریع در دل بقیه جای خودش را پیدا می‌کند. من هم موافقم!

غرفه کافه سینما و چایخانه ایرانی
با حال و هوای سینماهای قدیمی و فیلم‌های نوستالژیک دهه‌های 40 تا 60 در کنار فروش بستنی سنتی و فالوده لحظات خوبی را برای شرکت‌کنندگان در جشن تیرگان درست کرده بود. چایخانه ایرانی هم که با فضای زیبا و ایرانی‌اش، جمعیت زیادی را به خودش جلب کرد.
گفت‌وگوی من با عماد فرشته‌نژاد را در صفحه 53 بخوانید.

راه ابریشمP28-03-1
گروه راه ابریشم به سرپرستی خانم گری که ترکیبی از هنرمندان ایرانی ، تاجیک، افغان و ازبک داشتند و رقص‌های بسیار زیبایی با نواهای سنتی اجرا کردند. خانم گری تاکید داشت که پیش ازعکس گرفتن باید حتما رژ لب بزند!!
گفت‌وگوی من را با خانم گری را در صفحه 52 بخوانید.

انار P28-IMG 20170731 165812
فضای تیرگان روز دوم در منطقه هاربورفرانت سنتر با حضور رنگین‌ انارها اثر کیوان فهری، حال و هوای ویژه‌‌ای داشت. زن و شوهر کانادایی که داشتند انارها را می‌دیدند به من گفتند که عاشق زیبایی و رنگ این انارها به خصوص رنگ آبی لاجوردی هستند و فکر می‌کنند که باید خیلی چیزهای بیشتری از فرهنگ ایران در تیرگان یاد بگیرند.P28-04