10دسامبر2017

29 تیر 1396 نوشته شده توسط 

پرچم ملی، مایه همبستگی یا اختلاف؟

P34-Hassan-Khosravi
مهرداد گیوی
در شماره پیش مجله هفته، مصاحبه‌ای از دوست عزیزم، جناب علیرضا فروتن فرد به چاپ رسیده بود که در آن درباره رژه روز ملی کانادا و حضور کاروان ایران توضیحاتی ارائه داده بودند. در قسمتی از صحبت‌های‌شان اشاره‌ای به یک برنامه فرهنگی در سالیان پیش کرده بودند که به عنوان مسئول اصلی آن برنامه، وظیفه خود دیدم توضیحاتی در رابطه با ابهام مطرح شده ارائه و شفاف‌سازی نمایم. هم‌چنین چون موضوع اصلی بحث، استفاده از پرچم ایران در رژه روز کانادا بود، نظرات شخصی خود را نیز در معرض قضاوت خوانندگان محترم خواهم گذاشت.
آقای فروتن فرد را به عنوان یکی از دلسوزان و فعالان باسابقه جامعه ایرانی مونترال می‌شناسم و نه تنها به واسطه حضور مؤثرشان در برنامه‌های فرهنگی و هنری جامعه ایرانی بلکه به دلیل ادب، خوشرویی و اخلاق پسندیده‌شان، همواره احترام خاصی برای‌شان قائل بوده و هستم. اما در خلال مصابه به چاپ رسیده و در پاسخ به سوال خبرنگار که دلیل اصرار بر استفاده از پرچم شیر و خورشید در کاروان ایران را جویا شده بود، وجود تضادها را حاکی از «داشتن منافع شخصی» دانسته و اتهامی را علیه برگزارکنندگان غرفه فرهنگی ایران در فستیوال Weekends du Monde سال 2012 (در پارک ژان دراپو) به این شکل مطرح نمودند:
«...مراسمی بوده در جزیره سنت‌هلن که آمدند پرچم جمهوری اسلامی را گذاشتند اما خانم افشارجم و بقیه فشار آوردند و بعد پرچم حذف شد، چرا؟ این نشان می‌دهد که منافعی بوده که طرف داشته و آمده پرچم را گذاشته بعد از بالا دستور آمده که بردارید ... ما در جلسه خودمان تصمیم گرفتیم که یک سمبل داشته باشیم اما آن را هم کنترل کردیم...».
جناب فروتن عزیز، باور کنید برگزارکنندگان آن غرفه هم مانند شما از ایرانیان دلسوزی هستند که چندین ماه با همان اهداف فرهنگی که شما در سر دارید و بدون برخورداری از هیچ گونه حمایت دولتی و غیر دولتی، داوطلبانه تلاش کردند و بازهم مانند شما «در جلسه خودشان» تصمیم گرفتند که از چه سمبلی استفاده کنند و یا در هفته دوم فستیوال چه تغییراتی را در راستای بهتر شدن کیفیت غرفه‌ها اعمال کنند. نه فشاری در کار بوده و نه منافعی! واقعیت این بود که در هر دو غرفه ایران پرچم رسمی کشور همانند غرفه دیگر کشورها نصب شده بود ولی پس از روز اول فستیوال که البته با استقبال بسیار گسترده مواجه شد، تنها دو سه نفر از هموطنان با گرایش‌های سیاسی خاص، نسبت به آن ابراز ناخرسندی کردند. برگزارکنندگان برنامه، اتفاقاً چون حقیقتاً به دنبال ایجاد زمینه‌ای برای اتحاد و همبستگی و خرسندی ایرانیان مقیم مونترال بودند، حتی آن بازخورد جزئی را هم به نوعی لحاظ کرده و تصمیم گرفتند پرچم نسبتاً بزرگ غرفه صنایع دستی ایران را با پرچم کوچک‌تری روی میز جایگزین کنند تا شاید از حساسیت‌ها کم شود. پرچم غرفه غذایی هم تا روز آخر فستیوال سر جای خود نصب بود. این‌که این موضوع را به داشتن منافع! و فشار اشخاص معلوم الحالی ربط می‌دهید، واقعاً برایم مایه تعجب بود و مایلم بدانم این داستان‌های تخیلی کجا ساخته شده و آن را از چه منبعی شنیده‌اید. به عنوان برادر کوچک‌تر از شما درخواست دارم از این پس تنها به شنیده‌ها اعتماد و بر اساس آن‌ها قضاوت نکنید. ضمن آن‌که رسانه‌ای کردن اتهامی علیه یک شخص یا گروه و آن هم بدون سند و مدرک، ممکن است مصداق برخی جرائم نیز باشد.
و اما موضوع پرچم ایران در کاروان روز ملی کانادا ...
واقعیت تلخ آن است که استفاده از پرچم شیر و خورشید در رژه سالیان اخیر روز کانادا انتقادات بسیاری را متوجه گروه همبستگی ایرانیان کرده و علیرغم تلاش دلسوزانه و انرژی که برگزارکنندگان محترم صرف برنامه‌ریزی و راه‌اندازی کاروان می‌کنند، این رخداد بیش از آن‌که عرصه‌ای برای نمایش همدلی و همبستگی و مایه غرور ایرانیان مقیم مونترال در جلوی چشم هزاران بیننده باشد، هر سال مایه ناخرسندی و گلایه بسیاری از آن‌ها و موجب یادآوری اختلافات و چند دستگی‌ها شده است. آقای فروتن گرامی در جریان هستند که در ماه آوریل سال جاری و در جریان جلسه هم‌اندیشی گروه ها و انجمن‌های ایرانی مونترال که ایشان به همراه دکتر شریف نائینی و دیگر اعضای گروه همبستگی نیز حضور داشتند این موضوع مطرح شد و علیرغم پیگیری‌ها، اکثر انجمن‌های ایرانی به دلیل اصرار ایشان بر استفاده از پرچم شیر و خورشید به عنوان نماد اصلی کاروان، تمایلی به همکاری و مشارکت نشان ندادند.
جناب فروتن عزیز، در مصاحبه اخیر با آن‌که بارها این جمله را تکرار کرده‌اند که «هر کسی در آوردن پرچم مورد نظرش در کاروان آزاد است» ولی هر بار نسبت به استفاده از پرچم رسمی ایران و نپذیرفتن مسئولیت در قبال عواقب خشونت آمیز آن هشدار داده‌اند! از ایشان به عنوان یک انسان فرهیخته انتظار داشتم به جای این‌که نسبت به استفاده قانونی و عرفی از پرچم رسمی یک کشور در یک رخداد بین‌المللی هشدار دهند، کسانی را که احیاناً قصد آشوب و ایجاد خشونت دارند مورد انتقاد قرار دهند و به عنوان مسئول کاروان، احترام به عقاید دیگران را به افراد آشوب طلبی که شاید قصد خدشه‌دار کردن اعتبار کاروان ایران و ایجاد بی‌نظمی در مراسم را دارند، تذکر دهند. ایشان در مصاحبه خود از «باورها» گفته‌اند و این‌که باور ایشان و گروه همبستگی استفاده از پرچم شیر و خورشید است. همچنین استدلال کرده‌اند که همگی ما ایرانی‌ها به خاطر نارضایتی مهاجرت کرده‌ایم. فرض کنیم گزاره شما صحیح باشد، آیا به راستی جای نشان دادن آن نارضایتی و اعتراض اینجاست؟! آیا تفاوت ماهوی فستیوال و مراسم رژه‌ای که اساساً هدفش فرهنگی و هنری است و همه کشورها با پرچم رسمی خود در آن شرکت دارند، با راهپیمایی‌ها و تجمعات سیاسی که محلی برای اعلام مانیفیست سیاسی، مذهبی و صنفی است، برای ایشان روشن نیست؟ همه کشورهای دنیا حتی برخی کشورهایی که دچار انقلاب یا جنگ داخلی و یا در معرض تجزیه هستند در این‌گونه رخدادهای فرهنگی و مسابقات ورزشی از پرچم رسمی کشور خود استفاده می‌کنند. اگر همگی، اختلافات سیاسی و مذهبی و قومی خود را کنار گذاشته و این اصل ساده و جهان شمول را بپذیریم، به نتیجه واحدی می‌رسیم. اما اختلاف و تضاد از لحظه‌ای آغاز می‌شود که کسی بخواهد «سلیقه سیاسی- مذهبی» شخصی خود را اعمال کند و یا در خلال برنامه، به دنبال «نفی» یا «تأیید» یک حکومت یا نظام سیاسی باشد. یعنی زمانی که فراموش کنیم به نمایندگی از ده‌ها هزار نفر ایرانی مقیم مونترال کاروان به راه انداخته‌ایم و با خودخواهی، تنها باورهای شخصی یا گروهی خودمان را درنظر بگیریم.
ممکن است بعضی دوستان استدلال کنند که سابقه پرچم شیر و خورشید در ایران از نظر تاریخی بیشتر از پرچم فعلی است. اما به گواه همان تاریخ، همواره معیار رسمی بودن پرچم نه سابقه تاریخی بیشتر، بلکه به رسمیت شناخته شدن آن توسط مجامع بین‌المللی در هر دوره زمانی بوده است. این نماد بیشتر از آن‌که نظام سیاسی آن کشور را نمایندگی کند و یا نشانه تأیید آن باشد، هویت و نماد یک ملت است. آیا شهرداری مونترال که این روزها در خیابان شربروک غربی، همین نماد و پرچم رسمی ایران را در کنار دیگر پرچم ها برافراشته است، قصدی در تأیید یا نفی نظام سیاسی کشوری دارد؟ این‌که این نماد، تحت تأثیر باورهای شخصی گروه «همبستگی ایرانیان مونترال» یا هر گروه دیگری قرار گرفته و دچار تحریف شود، تنها به بروز اختلاف و چند دستگی می‌انجامد و نتیجه دیگری در پی ندارد.
همه ما در بیان عقاید و باورهای خود آزاد هستیم و همچون دیگر گروه‌ها و انجمن‌ها این حق را داریم که در چهارچوب قوانین کانادا، باور خود را ترویج نمائیم اما در برنامه‌ها و جلسات خودمان! نه وقتی در یک فستیوال بین‌المللی به نمایندگی از «کل جامعه ایرانی با باورها و سلایق مختلف» حضور داریم. ضمن ابراز احترام و ارادت مجدد خدمت آقای فروتن و دیگر دست اندرکاران کاروان ایران و قدردانی از زحمات ایشان در برنامه‌های متنوع فرهنگی طی سالیان متمادی، امیدوارم این دوستان با چشمان باز به واقعیت‌های جامعه امروز ایرانیان مونترال و تفاوت آن با گذشته بنگرند و درباره این انتقاد دلسوزانه که نظر اکثریت هموطنان ما در مونترال است، بیشتر تأمل نمایند تا در رخدادهای مشابه آینده شاهد احساس غرور و همبستگی بیشتری باشیم.