17نوامبر2017

17 فروردين 1396 نوشته شده توسط 

با حسین فریدصباغ؛ بنیانگذار انجمن تکوان‌دو سبک آی.تی.اف ایران

آی.تی.اف یعنی مبارزه هنرمندانه و آرامش روحی
هفته

P46-DSC02545
شاید برایتان مایه تعجب باشد که بدانید آنچه ما این روزها به عنوان ورزش تکوان‌دو می‌شناسیم، سابقه‌ رسمی چندان طولانی ندارد. در این میان دانستن این نکته هم می‌تواند آموزنده باشد که در همین چند دهه‌ای که از عمر این رشته ورزشی پرطرفدار گذشته، جدالی طولانی بین استادان این ورزش کره‌ای درباره اصالت و برتری سبکهای مختلف آن به وجود آمده است. با توجه به همین موضوع بود که وقتی خبردار شدیم استاد تکوان‌دو سبک ITF، حسین فرید صباغ ساکن مونترال شده است، فرصت را غنیمت شمردیم و مقدمات گپ و گفتی دوستانه را فراهم کردیم. آنچه فرید صباغ را برای ما در گروه ورزش مجله هفته به سوژه‌ای جذاب تبدیل کرده است، سابقه طولانی این استاد تکواندو در سبک آی‌تی‌اف و تلاش فراوانی است که او در سالهای اخیر برای زنده نگه داشتن این سبک در ایران انجام داده است.
گفتگو را با پرسشی معمولی آغاز کردیم که گویا فرید صباغ بارها با آن مواجه شده بود. به همین خاطر بود که با لبخندی بر لب صحبت را شروع کرد:
تحصیلات عالی در رشته مهندسی و کارشناسی ارشد مدیریت در کنار ورزش حرفه‌ای، داستان چیست؟
من چهل و سه ساله، فارغ‌التحصیل رشته مهندسی مکانیک در مقطع کارشناسی و رشته مدیریت اجرایی در مقطع کارشناسی ارشد هستم اما تقریبا از سیزده‌سالگی ورزش تکوان‌دو را شروع کردم و تا مدت طولانی ادامه دادم. در رشته‌ای که در حال حاضر در ایران فدراسیون بزرگی دارد و به تکوان‌دوی World Taekwon-do Federation یا WTF معروف است. در حدود سالهای 1364 و 65 در ایران سبک قدیمی تکواندو به WTF تغییر پیدا کرد و عملا سبکی که ما از ابتدا کار می‌کردیم، منسوخ شد. پس از مدتی با بررسی‌هایی که انجام دادیم متوجه شدیم که آن سبک نه تنها از بین نرفته بود بلکه در سطح بزرگی همچنان در جهان به فعالیت ادامه می‌دهد. بنابراین ما نیز همگام با دنیا در سال 2003 فعالیتها برای احیای مجدد آن سبک قدیمی در ایران را آغاز کردیم که در سال 2005 به نتیجه رسید و در سال 2006 رسما اعلام کردیم که نمایندگی این رشته وارد ایران شده است و بدین ترتیب اقدام به گسترش این سبک در ایران نمودیم.
ماجرای این سبک قدیم و جدید چیست؟
در سال 1955 بعد از اتمام جنگ جهانی دوم و به پایان رسیدن جنگ کره شمالی و کره جنوبی، کلمه تکوان‌دو توسط فردی به نام ژنرال چوی برای ورزش رزمی کشور کره پیشنهاد شد. این فرد نظامی که سفیر کره در سازمان ملل نیز بود به ریاست مجمعی رسید که موظف بود برای کره ورزش ملی رزمی تعیین کند.
بنابراین ورزش تکوان‌دو که تلفیقی از حرکات پا، دست و هنر استفاده از آن‌ها بود متولد شد و واژه تکوان‌دو نیز به همین معنی است. این فرد از میان جمعی چهارصد نفره به ریاست انجمنی رسید که به نام انجمن تکوان‌دوی کره مشهور شد و به مدت یازده سال یعنی تا سال 1966 اقدام به ایجاد سبک خاصی از تکوان‌دو نمود و آن را در حدود 15 کشور نیز گسترش داد. با افزایش تعداد کشورهای دعوت شده به این رشته، فدراسیونی با حضور 9 کشور به نام ITF که مخفف International Taekwon-do Federation بود، ثبت شد.
پس از آن بود که با گسترش این فدراسیون در تمام کشورهای دنیا، این ورزش رزمی همه‌گیر شد. در سال 1970 آجودان ژنرال چوی به ریاست جمهوری کره جنوبی رسید و با توجه به این‌که به ابعاد ورزشی و سیاسی تکوان‌دو آگاهی داشت به ژنرال چوی پیشنهاد داد تا این ورزش را در کشور توسعه دهد اما ژنرال نپذیرفت. به دنبال این کشمکش و اختلاف نظرهای سیاسی، اطرافیان ژنرال چوی به او هشدار دادند که ممکن است رئیس جمهور وقت وی را به اعدام محکوم کند و بهتر است کره را ترک نماید. او نیز کره را به مقصد کانادا ترک گفت و در این‌جا به گسترش و اشاعه ورزش تکوان‌دو با سبک ITF مشغول شد.
P46-IMG 0414
جالب شد. پس ای ورزش رزمی، تولدش را با یک مبارزه سیاسی شروع کرده است؟
بله دقیقا! ساست نقش جدی در شکل‌گیری این ورزش داشته است. عرض می‌کردم که از آن‌جا که اکثر مربیان و ورزشکاران این رشته نیز به عنوان استاد بزرگ این رشته از ایشان پیروی می‌کردند، رئیس‌جمهور وقت کره نیز برای حفظ ورزش ملی کره از تمام استادان این رشته در سراسر جهان دعوت می‌کند که به کره بازگرداند که این درخواست با امتناع استادان مواجه می‌شود و بنابراین سفارتخانه‌های کره در سراسر جهان با توسل به زور استادان تکواندو را به کره باز گرداندند. به دنبال این تقابل، در سال 1972رشته ITF در کانادا ثبت می‌شود ولی با هدف در دسترس بودن، دفتر آن بعدها به وین انتقال می‌یابد.
رئیس جمهور کره نیز به تلافی این اقدام، رشته‌ای با نام WTF در کره جایگزین می‌کند و برای آن دست به ابداع فنون می‌زنند که اساس حرکات این رشته تلفیقی از حرکات دست و پا است ولی بر خلاف حرکات ITF که در آن دست و پا به صورت موج سینوسی حرکت می‌کنند، در رشته WTF حرکات به شکل خطی اجرا می‌شوند. بنابراین به نوعی می‌توان گفت که WTF حرکات سبک قدیم تکوان‌دو یا همان ITF را جعل می‌کند چرا که ITF تنها ورزش رزمی دنیاست که دائره المعارف ثبت شده دارد و حجم آن بالغ بر 15 جلد یا 6750 صفحه است.
تکوان‌دوکاران ایرانی دنباله‌رو کدام سبک هستند؟
از سال 1363 و هنگامی‌که گروهی ایرانی برای یادگیری تکوان‌دو به کره رفته بودند، به آن‌ها گفته شد که سبک ITF دیگر وجود ندارد و منسوخ شده است. سپس کره‌ای‌ها مربی به ایران فرستادند که تا امروز نیز در ایران ساکن است و بدین صورت سبک WTF در کشور ما رواج یافت که کماکان به همین منوال ادامه دارد و با وجود تذکرها و اعتراض‌های ما به نهادهای مسئول، کسی به این مساله توجه نکرد و همچنان ورزش تکوان‌دو در ایران با سبک مورد تایید کشور کره یا WTF انجام می‌شود.

پس تکوان‌دو کاران ایرانی که راهی مسابقات جهانی می‌شوند با سبک WTF مبارزه می‌کنند
بله، از نظر من البته متاسفانه!
به دلیل این‌که از سال 2000 ورزش تکوان‌دو با پشتیبانی مالی و فشار کشور کره جنوبی با سبک WTF وارد مسابقات المپیک شد، بنابراین اعضای تیم ملی نیز با این سبک آموزش داده می‌شوند. اما خبر خوب این است که چند سال پیش کمیته المپیک به این نتیجه رسید که یا هردوی این رشته‌ها مثل کشتی آزاد و فرنگی باید در المپیک حضور داشته باشند یا این‌که سبک WTF هم از المپیک خارج شود. چرا که رشته‌های کشتی و تکوان‌دو WTF در المپیک کمترین بیننده را در سطح جهان دارد و کمیته المپیک هم به خاطر جذب مخاطب بیشتر و درآمد حاصل از تبلیغات تلویزیونی مایل است رشته‌های پربیننده‌تر را در المپیک جای دهد. کشتی در این راستا توانست خود را به روز کند و در همین راستا نیز از WTF خواسته شد که در صورت تمایل به حضور در المپیک باید با ITF ادغام شود چون سبک ITF برخلاف WTF که صرفا بر مبنای مبارزه و زد و خورد طراحی شده، به گونه‌ای هنر هم محسوب می‌شود و زیبایی‌های رفتاری و حرکتی بسیاری در آن وجود دارد. در سال 2014 مباحث اولیه قراردادی میان انجمن‌های WTF و ITF مطرح شد که بر مبنای آن بشود با توجه به برخی فنون مشترک، هر دو سبک در المپیک شرکت کنند. هنوز روند این مذاکرات ادامه دارد و در پیچ و خم مراحل اداری است.
P46-IMG 0182
وضعیت سبک ITF در کانادا چگونه است؟
این سبک در کانادا پیشرفت خوبی کرده به گونه‌ای که در حال حاضر در کانادا استادان بیشتری نسبت به سایر کشورها به آموزش این رشته مشغولند. به دلیل این‌که ITF نگرشی روحی نسبت به ورزش دارد و خود را بیشتر از این‌که ورزش بداند، هنر می‌داند. در مورد کشور کانادا باید بگویم که من با توجه به بازدیدهایی که از باشگاه‌های مختلف ITF در شهرهای مختلف کانادا داشتم به این نتیجه رسیدم که هنرجوهای این رشته و حتی افرادی که WTF کار می‌کنند بیشتر با هدف سلامت جسمانی به این ورزش می‌پردازند.

برنامه آینده شما در کانادا چه هست؟
در این مدت با دوستانی که از قبل آشنایی داشتم مانند رئیس انجمن ITF مونترال و رئیس ITF تورنتو و چند تن از دوستان قدیمی در ونکوور صحبت کردم و گزارش‌هایی دادم که بر اساس آن‌ها تصمیم گرفته شد تا من در مونترال کلاس برگزار کنم و اتفاقا خیلی دوست دارم اولین دوره‌ای که برگزار خواهم کرد با هنرجوهای ایرانی باشد. رشته ITF سبکی است که در آن تنها زد و خورد و مبارزه مطرح نیست و آرامش و تمرکز در آن نقشی اساسی دارد. از یک کودک 5 ساله تا یک خانم یا اقای 95 ساله هم حتی می‌تواند این ورزش را انجام دهد. ورزشی که علاوه بر جسم، روح شما را نیز ورزیده و قوی می‌کند و انسان را برای زندگی سخت مخصوصا در دوران طاقت‌فرسای مهاجرت آماده می‌کند.

آقای حسین فریدصباغ از شما سپاسگزاریم.