27می2018

19 اسفند 1395 نوشته شده توسط 

درباره هفت سیاره تازه کشف شده چه می‌دانیم؟ شبیه زمین و در نزدیکی ما

 46-1

مریم ایرانی

بسیاری از ساکنان کره زمین، به موضوع زندگی در دیگر سیارات علاقه‌مند هستند. شاید شما هم جزو آن دسته از افراد باشید که از کودکی به دنبال فیلم‌های علمی تخیلی بوده‌اند و از دیدن صحنه‌های خیالی فیلم‌هایی مثل جنگ ستارگان و ادبسه فضایی لذت می‌برده‌اند. اگر این طور است کشف جدید دانشمندان باید شما را خیلی هیجان‌زده کرده باشد.
کنفرانس مطبوعاتی ناسا در جلسه فوق العاده خود در روز چهارشنبه 21 فوریه 2017، از کشف‌ها و جزئیات بسیاری در این خصوص پرده برداری نمود. تقریبا 10 دقیقه قبل از برگزاری این کنفرانس مطبوعاتی، ناسا در صفحه رسمی توئیتر خود این پیام را گذاشت:
«ما برای شما از فرا مرزهای منظومه شمسی، خبرهای خوبی داریم!؛ بیگانگان….».
دانشمندان در مدار اطراف ستاره TRAPPIST-1، در صورت فلکی دلو موفق به کشف هفت سیاره شبیه زمین گردیدند. جالب است بدانید که این محققان بلافاصله سه سیاره از میان این سیارات را قابل سکونت اعلام نمودند. زیرا بر روی این سه سیاره آب به صورت مایع وجود دارد، آب نیز به معنای حیات است. درجه حرارت بر روی این سیارات واقع در اطراف ستاره TRAPPIST-1 ، همانند کره زمین است.
کشف فوق توسط میخائیل ژیئوین استاد دانشکده تحقیقات کیهان شناسی دانشگاه بلژیک و دیگر همکارانش در ناسا صورت گرفته است.
بر اساس برآورد صورت گرفته از جرم این سیارات، به نظر می‎رسد که آن‌ها برخلاف سیاراتی مانند مشتری که از گازند، سنگی هستند.
از نظر دانشمندان سیاره ترپیست-1 اِف، احتمالاً مناسب‎ترین سیاره برای سکونت است. این سیاره از زمین اندکی سردتر است، اما اگر جو مناسب داشته باشد و گازهای گلخانه‎ای آن نیز به‌اندازه باشند، بهترین گزینه محسوب می‎شود.
اگر عنوان ترپیست-1 به نظرتان آشنا می‎آید، علتش این است که دانشمندان پیشتر در فصل بهار سال جاری از کشف این ستاره همراه با سه سیاره خبر داده بودند و اکنون با تداوم تحقیقات مشخص شده است که کل سیاراتی که گرد این ستاره می‌چرخند هفت عدد است.
مدل انیمیشنی از سیستم ستاره‌ای ترپیست-1 که اخیراً در فاصله 40 سال نوری از کره زمین کشف شده است. هفت سیاره این سیستم با حروف انگلیسی نامگذاری شده‌اند.
اَمِری ترایود، یکی از محققان این پروژه که استاد ستاره‎شناسی دانشگاه کمبریج است، دراین‌باره گفت: «من فکر می‎کنم یک گام مهم به سمت دریافتن این موضوع که آیا حیات خارج از کره زمین وجود دارد یا خیر، برداشته‎ایم. تصور نمی‎کنم در گذشته هیچ‎گاه سیاراتی مناسب برای کشف حیات یافته باشیم. اکنون، در اینجا اگر حیات موفق به رشد و انتشار گازهایی مشابه با آنچه ما در زمین داریم شده باشد، به پاسخ این مسئله دست خواهیم یافت.»
دانشمندان ناسا تأکید کردند که ممکن است حیات در سیارات دیگر شروع و تکامل متفاوتی در مقایسه با زمین داشته باشد، بنابراین یافتن گازهایی که نشان از حیات داشته باشند، کلیدی‌ترین نکته است.
ویژگی‌های اصلی این سیارات چیست؟
بر اساس گزارش ارائه شده، این سیارات به حدی به یکدیگر و به ستاره‎شان نزدیک هستند که این هفت سیاره در فضایی پنج‌ مرتبه کوچک‌تر از فاصله میان سیاره عطارد با خورشید در منظومه ما، قرار دارند.
این نزدیکی به محققان اجازه می‎دهد عمق سیارات را نیز بررسی کرده و در مورد نظام‎های سیاره‎ایِ غیر از منظومه شمسی خودمان، بینشی به دست آورند.
به نظر می‎رسد که دور مدار نزدیک‎ترین سیاره به ترپیست-1 چیزی حدود یک روز و نیم زمینی درازا دارد و همین‌طور که از ستاره این سیستم دور می‎شویم طول مدار به 13 روز زمینی می‎رسد. با وجود این محاسبات هنوز طول مدار دورترین سیاره به ترپیست-1 مشخص نیست.
ناسا اعلام کرده است که میزان گرمای ترپیست-1، 200 برابر کمتر از خورشید ماست، اما به دلیل نزدیکی سیارات به این ستاره، انرژی مورد نیاز برای حیات تأمین می‎شود.
همچنین با حضور در یکی از این هفت سیاره، سیارات دیگر این مجموعه با اندازه‎ای شبیه به ماه (یا شاید 2 برابر آن) در آسمان قابل‎مشاهده هستند.بر اساس آنچه ناسا اعلام کرده است، بر روی سیاره ترپیست-1 اِف، خورشید سه برابر بزرگ‎تر از خورشید در آسمان کره زمین قابل‌مشاهده است و چون این سیاره ماهیت قرمز دارد، نور احتمالاً رنگی شبیه به ماهی سالمون (قرمز کم‌رنگ) دارد.
محققان بر این باورند که سیارات مذکور در مکان دیگری تشکیل شده و سپس در مدار خود به دور ترپیست-1 قرارگرفته‌اند که این موضوع بسیار مشابه وضعیت سیاره مشتری و قمرهای آن است.
چگونه دانشمندان این سیارات را کشف کردند؟
تلسكوپ كپلر با بررسی نور دریافتی از ستاره‌های دوردست سیارات را شناسایی می ‌‌كند. اگر این پرتو نور تیره شود، احتمالا یك سیاره از مقابل ستاره عبور كرده است؛ اما ممكن است این وضعیت حاصل عبور سایر اجرام فضایی از جمله یك سیاره كوتوله قهوه ‌‌ای، منظومه دوتایی یا یك ستاره كوچك باشد.
پیش از این هر سیاره احتمالی توسط تلسكوپ‌های موجود روی زمین بررسی می ‌‌شد. این فرآیند بسیار زمانگیر و پرهزینه است و به همین علت در طول 7 سال تنها 984 سیاره شناسایی شد.
اما در تكنیك جدید مورد استفاده ناسا، با بررسی شكل ظاهری سیار‌‌ات و ارزیابی احتمال وجود سایر اجرام فضایی در آن محل، بدون هرگونه بررسی و تحلیل اضافی، ماهیت این اجرام شناسایی می ‌‌شود. بدین ترتیب محققان قادرند سیارات واقعی را با دقت 99 درصد شناسایی كنند.
با استفاده از این تكنیك، شمار سیارات شناسایی شده در ماموریت كپلر مجموعا به 1935 مورد می ‌‌رسد كه 100 سیاره از آن‌ها به اندازه زمین هستند.
هدف از انجام این تحقیقات، یافتن حیات در سایر نقاط جهان است. به همین علت محققان اندازه و فاصله تمام سیارات جدید را از ستاره آن‌ها محاسبه می ‌‌كنند تا بتوانند احتمال وجود حیات در آن‌ها را تخمین بزنند. با استفاده از این رویه، محققان معتقدند 9 سیاره از سیارات جدید، قابلیت زندگی را دارند. به عبارت دیگر اندازه این سیارات حداكثر دو برابر زمین است و تمام آن‌ها در فاصله طلایی از ستاره خود قرار دارند و احتمالا آب در حالت مایع در آن‌ها جریان دارد.
بر اساس گزارش ناسا، پیش از تلسكوپ كپلر عملا هیچ اطلاعاتی درباره تعداد سیارات موجود در كهكشان راه شیری نبود، اما اكنون بخش‌هایی از كهكشان را می توان شناسایی كرد كه در آن‌ها تعداد سیارات بیش از ستاره‌ها است. این دانش، زمینه ‌‌ساز ماموریت‌هایی است كه ما را بیش از پیش به شناسایی حیات بالقوه در كهكشان نزدیك می ‌‌كند.محققان در طول دهه آتی سعی بر آن خواهند داشت تا اتمسفر هر یک از این سیارات را به‌تنهایی مورد ارزیابی قرار داده و از این مسئله اطمینان یابند که آیا آن‎ها حاوی آب مایع یا نشانه‎های حیات هستند یا خیر.
اگرچه 40 سال نوری به نظر فاصله زیادی نمی‎آید، اما در حقیقت میلیون‎ها سال به طول می‌‎انجامد تا انسان قادر به رسیدن به این سیستم ستاره‎ای شود. باوجود این واقعیت، از منظر پژوهشی، این بهترین فرصت برای جستجوی حیات فراتر از منظومه شمسی ما به‌حساب می‎آید.
به گزارش توماس زوربوچین معاون رئیس ناسا: سفینه فضایی که بتواند به این سیارات برسد، باید مجهز به سیستم سپر تاپشی، همچنین موتور سوخت از نسل جدید باشد. این کشف یک آینده درخشان برای ما دارد. مطمئنا خواسته ما فراتر از سیستم منظومه شمسی است. نباید مایوس شویم. تلسکوپ Spitzer کشف بزرگی برای ما انجام داد.

منبع: پرس تی وی، یورونیوز، صفحه رسمی ناسا