21فوریه2017

14 مهر 1395 نوشته شده توسط 

بیانیه انجمن دفاع از حقوق بشردر ایران، مونترال

بمناسبت دهم اکتبر روز جهانی لغو اعدام

P56
روز 10 اکتبر روز جهانی لغو اعدام نام دارد به همین مناسبت انجمنن دفاع از حقوق بشر در ایران، مونترال بیانیه‌ای را صادر کرده که در ادامه می‌خوانید:
«دهم اکتبر (18 مهرماه) توسط سازمان عفو بین‌الملل و سازمان «همبستگی جهانی علیه مجازات اعدام»، روز جهانی برای لغو مجازات اعدام اعلام شده است. در این روزدر بسیاری ازکشورها مردم با برگزاری گردهمایی‌هایی خواستارلغو این نوع مجازات قرون وسطایی که در شان انسان نیست می‌شوند.
انجمن دفاع از حقوق بشر در ایران، مونترال در راستای فعالیت‌های خود به این فراخوان جهانی که خواستار توقف مجازات اعدام در همه کشورها ست پاسخ مثبت می‌دهد، زیرا بر این باور است که مجازات اعدام بی‌رحمانه، غیرانسانی و تحقیرکننده و مغایر منشور جهانی حقوق بشر، میثاق‌ها و مقاوله‌نامه‌های مصوب کشورها است. لازم به یادآوری است که دولت ایران از امضاءکنندگان این اسناد و ملزم به اجرای آن است. اگر چه در بیانیه جهانی حقوق بشر به صراحت به ممنوعیت مجازات اعدام اشاره نشده، ولی در ماده 3 این بیانیه به صراحت به داشتن حق فردی برای زندگی، آزادی و امنیت شخصی اشاره شده است.
سازمان ملل متحد با تصویب میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی درسال 1966، با صراحت بیشتر و به‌طور مشروح به موضوع اعدام پرداخته و از کشور‌های عضو با تاکید خواسته که مجازات اعدام را لغو یا دست کم حکم اعدام را برای جنایات بسیار سنگین اعمال کنند. در ماده 6 این میثاق آمده است:
1. هر انسانی بطور ذاتی حق زندگی دارد، این حق باید به‌موجب قانون حمایت شود. هیچ کس را نمی‌توان به طور دلخواه و خودسرانه از حق زندگی محروم نمود.
2. در کشور‌هایی که مجازات اعدام لغو نشده است، صدور حکم اعدام جایز نیست مگر در مورد مهمترین جنایات و آن هم بنا بر قانون لازم الاجرا در زمان ارتکاب جرم که آن هم نباید با مقررات این میثاق و کنوانسیون‌های منع مجازات جرم کشتار دست جمعی Genocide منافات داشته باشد.
3. در مواقعی که سلب حیات تشکیل دهنده جرم کشتار دسته‌جمعی باشد بدیهی است که دولت عضو این میثاق مجاز به تخلف از تعهداتی که مربوط به قوانین میثاق منع و مجازات جرم کشتار جمعی سپرده است نمی‌باشد.
4. هر فرد محکوم به مرگ، حق دارد که درخواست عفو یا تخفیف مجازات نماید. امکان بخشش عمومی، بخشش فردی یا تخفیف مجازات اعدام، در تمام موارد وجود دارد.
5. حکم مجازات اعدام در مورد جرایم ارتکابی افراد زیر 18 سال صادر نمی‌شود و در مورد زنان باردار قابل اجرا نیست.
6. هیچ یک ازمقررات این ماده برای به تاخیر یا منع و الغای مجازات اعدام از طرف هر یک از دولت‌های طرف این میثاق، قابل استناد نیست.
متأسفانه دولت ایران ماده‌ی 6 میثاق بین‌المللی حقوق مدنی سیاسی را لغو می‌کند و با وجود تعهدات بین‌المللی، قوانین جمهوری اسلامی هنوز منطبق بر تعریف جنایات بزرگ و رعایت موادی که نامبرده شد نیست.
مضافا، ایران در سال ۱۳۷۲ میثاق بین‌المللی حقوق کودک را امضا کرده و این تعهدنامه به تصویب مجلس شورای اسلامی نیز رسیده است. مطابق این کنوانسیون، صدور حکم حبس ابد و اعدام برای نوجوانان زیر ۱۸ سال ممنوع است. ولی قضات ایران با استناد بر قوانین شرع برای نوجوانان زیر ۱۸ سال حکم اعدام صادر می‌کنند و آن‌ها را تا رسیدن به سن ۱۸ سالگی در زندان نگه می‌دارند و سپس اعدام می‌کنند. متاسفانه بدلیل عدم شفافیت احکام صادره آمار دقیقی از اعدام نو جوانان زیر 18 سال در دسترس نیست.
در دومین مقاوله نامه اختیاری میثاق بین‌المللی حقوق سیاسی و مدنی مصوبه 15 دسامبر 1989، در مورد لغو مجازات اعدام (که دولت ایران نیز این مقاوله نامه را امضا کرده است) تصریح گردیده:
• با اعتقاد به این که الغای مجازات اعدام به افزایش منزلت و ارزش انسان کمک می‌کند و استمرار دهنده توسعه حقوق بشر است، با استناد به ماده 3 منشور جهانی بشر.
• با توجه به ماده 6 میثاق بین‌المللی حقوق سیاسی و مدنی راجع به الغای مجازات اعدام،
• با اعتقاد به اینکه هر اقدامی در لغو مجازات اعدام بمثابه استمرار در برخورداری از حق زندگیست،
• با آرزو به پذیرش یک تعهد بین‌المللی جهت منسوخ کردن مجازات اعدام،
«دولت‌های عضو این مقاوله‌نامه تمامی یازده ماده مندرج در آن را پذیرفته و نسبت به اجرای آن متعهد گردیده‌اند».
در سال 2007 مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامه‌ای را تصویب کرد که به موجب آن، دیگر اعمال مجازات اعدام موضوع داخلی کشورهای عضو نیست، بلکه با حقوق بشر که جهان‌شمول است در ارتباط است. خوشبختانه روزبه‌روز به تعداد کشورهایی که مجازات اعدام را لغو یا حداقل صدور حکم را غیرقانونی میکنند افزایش می‌یابد.
به گزارش سازمان عفو بین‌الملل، اکثریت کشورهای جهان مجازات اعدام را یا از قوانین خود یا در عمل حذف کرده‌اند. دیگر کشورها نیز در این راستا گام برمی‌دارند. اما هنوز هم در ۵۸ کشور جهان مجازات اعدام اعمال می‌شود از جمله چین،ایران، عربستان سعودی و امریکا . تنها کشور اروپایی‌ای که در آن هنوز این مجازات وجود دارد بلاروس است. به همین مناسبت در سالهای اخیر تمرکز بسیاری از فعالیت‌های نهادهای حقوق بشری در اروپا برای لغو اعدام در این کشور متمرکز شده است.
تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که اعمال مجارات اعدام به هیچ روی باعث کاهش جرم و جنایت نمی‌شود و عوامل بروزمعضلات اجتماعی را باید در فقر، بی عدالتی و عدم امنیت جستجو کرد. برخی از کشورها نظیر ایران و سنگاپورمدعی هستند که حکم اعدام را به عنوان حربه‌ای برای مبارزه با قاچاق و توزیع مواد مخدربکار می‌برند. در حالی که مطابق آمارهای منتشره در هر دو کشور در چند سال اخیر باوجود افزایش اجرای مجازات اعدام نه تنها جرم و جنایت کاهش نداشته بلکه روندی رو به رشد نیز داشته است (رجوع کنید به گزارشات ائتلاف علیه مجازات اعدام در سال 2014) . دلیل این موضوع اینست که قربانیان توزیع و قاچاق مواد مخدر عموما افراد فقیر رده‌های پائین شبکه قاچاق هستند و گردانندگان اصلی کمتر بدام قانون میافتند و تا زمانی که شبکه‌های اصلی قاچاق و توزیع دست‌نخورده بمانند قربانیان انسانهای فقیر رده‌پائین خواهند بود. خوشبختانه نهاد‌های حقوق بشری داخل ایران به این واقعیت رسیده‌اند که اعدام چاره کار نیست و باید با ریشه یابی عوامل جرائم را ازمیان برداشت و باید با مخالفت با مجازات اعدام که خشو نت را تشدید میکند به کاروان «همبستگی جهانی علیه مجازات اعدام» پیوست.
ما از تمام نهاد‌های حقوق بشری و انسان‌دوست می‌خواهیم که به هر شکل که می‌توانند برای لغو مجازات اعدام اقدام نموده و از کشورهایی نظیر ایران که هنوز مجازات اعدام را بعنوان راه حلی برای کم‌کردن جرائم بکار میرود بخواهند که مجازات غیرانسانی اعدام را لغو کنند. در این راستا ازهموطنان می‌خواهیم که با اطلاع رسانی از فعالیت‌های نهاد‌های حقوق بشری در ایران که برای جلب افکار عموم جهت توقف مجازات اعدام تلاش میکنند ندای انان را در سطح بین اللمللی بازتاب دهند.
انجمن دفاع از حقوق بشر در ایران، مونترال»