23جولای2017

10 شهریور 1395 نوشته شده توسط 

به مناسبت بسته شدن پرونده ریو

توضیح و پوزش:
همکار گرامی هفته، خانم مژگان رجبی، زحمت تهیه مقاله زیر را کشید و به موقع به تحریریه ارسال کرد تا در شماره پیشین، همزمان با پایان مسابقات المپیک 2016 به چاپ برسد اما بر اثر یک اشتباه که مسئولیت آن به عهده سردبیر است انتشار مطلب به تاخیر افتاد. به این ترتیب از نویسنده گرامی و از خوانندگان پوزش می‌خواهیم. / سردبیر

مژگان رجبی
P54-bolt
برزیل در مسابقات المپیک امسال به عنوان اولین میزبان المپیک در آمریکای جنوبی، پس از وقایع ناگوار اخیر در خاورمیانه و اروپا، در سایه‌ای از تهدید حملات تروریستی کار خود را آغاز کرد. افزون بر این، حضور مهمان ناخوانده‌ای به نام ویروس «زیکا» نیز ترس و وحشت شرکت‌کنندگان را دو چندان نمود. ویروسی که با تأثیر مستقیم بر بدن زنان باعث به دنیا آمدن فرزندانی نارس می‌شود. ولی این‌ها باعث نشدند که مردم مشتاق و ورزش‌دوستان در مهمترین رویداد ورزشی از سرتاسر جهان برای دیدن این مسابقات حضور پیدا نکنند.
به طور کلی، مسابقات المپیک را می‌توان از دیدگاه‌های متفاوتی بررسی کرد. به عنوان مثال می‌توان دوره‌های مختلف را از دیدگاهی چون زیبایی مراسم افتتاحیه، آماده‌سازی زیرساخت‌های شهری برای برگزاری مسابقات، ظهور یا سقوط چهره‌های برتر ورزشی و شرایط سیاسی و امنیتی کشورهای برگزارکننده مسابقات بررسی نمود. برزیل در حالی مسابقات را افتتاح نمود که تا چندی پیش بیم آن می‌رفت که عملیات ساختمانی سالن‌های ورزشی به موقع به اتمام نرسد. به علاوه مشکلات سیاسی اخیر برزیل پس از جریان پرونده مالیاتی و استیضاح خانم دیلما روسف، رئیس جمهور برزیل، خود عاملی دیگر برای هزارتوی دشواری‌های این کشور در مسیر برگزاری مسابقات المپیک بود. البته این موضوع بر کسی پوشیده نیست که در دوره‌های پیشین نیز، کم و کاستی در بازی‌های المپیک و نزد اکثر کشورها مشاهده شده است. به عنوان مثال در المپیک چین شاهد موارد نقض حقوق بشر یا آلودگی شدید هوا بودیم. یا در مسابقات زمستانی سوشی در روسیه، تظاهرات معترضان مسابقات را به حاشیه‌های سیاسی کشاند.
درست است که مراسم افتتاحیه المپیک برزیل شکوه و عظمت افتتاحیه المپیک آتن، هماهنگی و جلوه‌های ویژه المپیک پکن و نمایش تئاترگونه المپیک لندن را دربرنداشت ولی بار دیگر به دنیا نشان داد که برزیلی‌ها با تجربه طولانی در کارناوال‌های معروفشان، در برگزاری مراسم‌های بزم و سرور سرآمد هستند. با اینکه افتتاحیه ریو بیشتر بر نورپردازی و حرکت‌های موزون جمعی استوار بود اما در انتها، مراسم شاد و رقص سامبای برزیلی شور و شادی وصف ناشدنی در تماشاچیان حاضر در ورزشگاه و سایرین در سراسر جهان ایجاد نمود. دست‌اندرکاران در قسمت‌هایی از سناریوی این مراسم سعی داشتند علاوه بر حمایت از محیط زیست و به صدا در آوردن زنگ خطر نجات کره زمین، نشان دهند که زخم عمیق برده داری هنوز بر پیکر آمریکای جنوبی باقی است؛ بر خلاف افتتاحیه لندن که کارگردانان آن قصد داشتند حضور پررنگ بریتانیا را در تاریخ و عرصه‌های گوناگون فرهنگی اعم از موسیقی و هنرهای نمایشی به رخ جهان بکشند. توجه برگزارکنندگان این مراسم بر محیط زیست استوار بود و سعی داشتند اهمیت برزیل را به عنوان بزرگترین جنگل بارانی و خنک‌کننده طبیعی کره زمین یادآوری کنند و اثر دخالت مخرب بشر را بر گرمایش و تغییر شرایط مطلوب زیست محیطی خاطر نشان سازند.

P54-Bolt-2
گذشته از مراسم افتتاحیه، سایه سنگین جنگ در جهان با تشکیل تیمی از پناهجویان خود را آشکار ساخت. پناهجویانی که قربانی خشونت و جنگ در کشورهایشان بودند و حالا چون آوارگانی در لباس‌های فاخر این پیغام را در مقابل چشمان میلیاردها نفر می‌دادند که ما فرزندان یتیم همان جهنمی هستیم که دیگران در گوشه‌ای دیگر از این جهان پدید آورده‌اند! این گروه در حالی در مراسم افتتاحیه شرکت کردند که حتی در این سوی دنیا هم امنیت نداشتند و ممکن بود هر لحظه با وجود تهدیدهای گروه‌های تندرو، مراسم شادی به مراسم عزای عمومی تبدیل شود. به نقل از سی.ان.ان، پلیس برزیل اعلام کرده بود که موفق شده دوازده نفر که قصد انجام عملیات تروریستی داشته اند را دستگیر کند. در این گزارش آمده که این افراد کاملا آماتور بودند و از آمادگی لازم برای حمله برخوردار نبودند اما انگیزه اصلی آنان پیروی از گروه‌های تندرو و ایدئولوژیک بوده است. البته حملات تروریستی در خلال مسابقات المپیک بی‌سابقه نبوده و در گذشته نیز در المپیک 1996 آتلانتا و 1972 مونیخ نیز رخ داده است. اما این بار که پای گروه‌های مسلمان و عمدتا عرب به میان آمده است برای کشوری که در آن اعراب با حدود هفت تا ده میلیون نفر، جمعیت قابل توجهی را به خود اختصاص می‌دهند تفاوت دارد. از این که بگذریم، امنیت توریست‌ها و تماشاچیان سایر کشورها نیز در سطح شهرها به صورت کامل تأمین نشده بود و شبکه‌های اجتماعی پر بودند از کلیپ‌های ویدیویی دزدان و جیب برهای نوجوان خیابانی که کیف و وسایل مسافران را می‌دزدیدند!

وضع اقتصادی و زیرساخت‌ها
اگر بخواهیم این مسابقات را از دیدگاه اقتصادی با سایر رقابت‌ها مقایسه کنیم می‌توان گفت که برزیل از لحاظ زیرساخت‌های شهری و اقتصادی نسبت به سایر میزبانان المپیک در سال‌های گذشته از وضعیت بهتری برخوردار نبود. برزیل در دوره ای میزبانی المپیک را بر عهده گرفت که در حال فروپاشی اقتصادی است و قادر نیست حتی دستمزد طبقه متوسط و فقیر را به موقع پرداخت نماید. درست است که یونان نیز در زمان برگزاری المپیک آتن از وضعیت چندان مناسبی برخوردار نبود اما وضعیت برزیل تا اندازه ای وخیم است که به گزارش نیویورک تایمز، حتی پول کافی برای تأمین بنزین ماشین‌های پلیس شهری وجود ندارد! با چنین وضعی، برزیل توانست تا حدی از آزمایش خود سربلند بیرون بیاید و به عنوان مثال پروژه‌های مهمی مانند خط چهارم متروی ریو، بازسازی ساحل کوپا کابانا برای برگزاری مسابقات والیبال ساحلی، ساخت مجموعه دهکده المپیک و محل استقرار ورزشکاران، احداث خط تراموای سبک یا وی ال تی، ساخت مجموعه موقتی والیبال به نام فیوچر (که بعدها از مصالح آن پس از جدا شدن برای ساخت مدارس بهره برداری خواهد شد)، زمین گلف، سالن‌های آبی المپیک و پارک المپیک را به اتمام رساند تا با وجود همه کاستی‌ها بتواند به شکل آبرومندانه ای مسابقات را میزبانی کند.

P54-Salimi-2

چهره‌های برتر و رکوردها
امسال در ریو در رشته‌های بسیاری اعم از شنا، وزنه برداری، تیر اندازی و دومیدانی، رکوردهای جهان و المپیک شکسته شد. از این میان می‌توان به پنی اولکسیاک، شناگر کانادایی اشاره کرد که با ثبت رکورد 52.70 ثانیه در صد متر آزاد موفق شد نام خود را در میان رکورد داران جهان ثبت کند. چهره‌های سرشناس دیگری نیز در المپیک ریو شرکت داشتند که از میان آن‌ها می‌توان مایکل فلپس شناگر آمریکایی و اوسین بولت دونده جامائیکایی را نام برد. بولت با کسب مقام اول در 100 متر سرعت توانست ششمین مدال طلای المپیک خود را تصاحب کند. وی قبلا در المپیک 2008 و المپیک 2012 به مدال طلا دست یافته بود. مایکل فلپس، دیگر پدیده نام آشنای این رقابت‌ها نیز با کسب پنج مدال طلا و یک نقره توانست کلکسیون مدال طلای خود را به عدد بیست و دو برساند. وی که از سال 2000 در المپیک سیدنی استرالیا پا به این عرصه نهاد تا کنون در کسب مدال طلا بی رقیب بوده است. در کاروان ورزشی ایران نیز شاهد رکورد شکنی در رشته وزنه برداری بودیم. چنانکه بهداد سلیمی علی رغم ناکامی در کسب مدال، موفق شد رکورد یک ضرب را مجددا از آن خود کند و کیانوش رستمی نیز در وزن 85 کیلوگرم موفق به شکستن رکورد و دستیابی به رکورد جدید 396 کیلو گرم در مجموع شد.

کارنامه ایران: ناداوری و ناکامی
در این دوره از مسابقات المپیک، کاروان ایران متشکل از 61 ورزشکار راهی ریو دو ژانیرو شد که 9 نفر از آنان را بانوان تشکیل می‌دادند. در میان این کاروان، 12 شرکت کننده در رشته کشتی و 5 شرکت کننده در رشته وزنه برداری به رقابت پرداختند و نکته مهم در این دروه حضور تیم ملی والیبال ایران برای اولین بار در مسابقات المپیک بود. نتیجه تلاش اعضای کاروان ایران تا این لحظه دو مدال طلا و دو مدال برنز در رشته‌های وزنه برداری و کشتی بوده است و سایرین تا کنون با شکست در برابر حریفان نتوانستند شایستگی‌های خود را نمایش دهند. در این کارزار ورزشی، شکست دو نفر نسبت به سایرین بهت و حیرت همگان را برانگیخت و واکنش‌های بسیاری را در شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشت. یکی شکست حمید سوریان قهرمان مدال آور تیم کشتی که با وجود امیدهای فراوان در همان ابتدای کار در مقابل حریفی از قزاقستان در حالی که هفت بر هیچ از کیسپایوف قزاق جلو بود ضربه فنی و از دور مسابقات حذف شد و دیگری بهداد سلیمی قهرمان سنگین وزن جهان که با وجود انجام عمل جراحی بر روی زانو و ثبت رکورد جدید 216 کیلوگرم برای حرکت یک ضرب، به گفته برخی از ناظران، بر اثر ناداوری موفق نشد از مجموع سه حرکت دو ضرب خود امتیازی کسب کند و با کمال ناباوری از مسابقات خداحافظی کرد. علت اینکه در داوری این رقابت ابهام وجود دارد این است که هیات داوران برای دومین حرکت ابتدا سه چراغ سفید به وی دادند ولی پس از لحظاتی، با مخالفت هیات ژوری نام او از صدر فهرست ورزشکاران حذف شد. به دنبال این رویداد به گزارش خبرگزاری ژاپن تایمز، یک هکر ایرانی سایت فدراسیون بین المللی وزنه برداری را هک کرد و عکس‌های بهداد سلیمی را در این سایت با شعار «سرت را بالا بگیر بهداد» قرار داد.
با این احوال، المپیک 2016 ریو دو ژانیرو تا چند روز دیگر به اتمام خواهد رسید و باید دید در المپیک بعدی آیا صلح در جهان حکمفرما خواهد بود یا باز هم شاهد رویدادهای ناگوار خواهیم بود.