30آوریل2017

29 ارديبهشت 1395 نوشته شده توسط 

مجله «هفته» یا آنتی‌تز جشن «واژه‌ها»

P12-Photo-by-Masoud-Pakdel

مهدی گلیج، دبیر «جشن واژه‌ها»

انسان‌ امروز بیش‌ از آن‌چه‌ باید و افزون‌تر از هر زمان‌ دیگری‌ در طول‌ تاریخ‌، مقهور ظاهر و ذائقه‌های‌ عُرفی‌ و وانمودگری‌ها شده‌ و برای‌ پرداختن‌ به‌ لایه‌های‌ زیرین‌ پدیده‌ها، به‌ویژه‌ در عرصه‌ی‌ هنر به‌ بهره‌جویی‌ از ابزار تفسیر و تأویل‌ نیاز پیدا کرده است‌. حال اگر ابزارهای تفسیر تبدیل به انگاره‌های شخصی گردند مخاطب با جهانی از معنا مواجه می‌گردد که دیگر جهان مورد نظر آفرینش‌گر اثر نیست. در این میان حوزه رسانه از مهمترین ابزارهایی‌ست که اگر دچار چنین تفسیر و تأویل شخصی‌ایی گردد راه را بر جهان‌های معنایی ناقص و مبهمی می‌گشاید که دیگر نه تنها سنخیتی با واقعیت جهان بیرون ندارند بلکه زاییده ذهن تفسیرگر رسانه است. درواقع جانشینی جهان معنایی مورد نظر آفرینش‌گر با جهان معنایی ساخته شده توسط رسانه، ناممکن و پیچیده می‌گردد.

با توجه به تحلیل فوق، موردی را دراین نوشتار مورد مداقه قرار می‌دهیم که درحوزه چنین تأویل و تفسیری ناقص قرارگرفته است.
سومین دوره جشن «واژه‌ها» ازماه‌ها پیش با تعریفی مشخص، روشن و گویا آغاز به کار کرد. از زمان تنظیم فراخوان جشن تا زمان نشر آن در فضای مجازی و مجله «هفته» یک تعریف بسیار گویا و روشن از سوی دبیرخانه مورد توافق قرارگرفت. تعریف فوق «ایجاد فضایی برای مشارکت حداکثری تمامی کودکان و نوجوانان ایرانی وافغان مونترال» بود. معنای فوق بارها در فراخوان جشن توسط اعضای دبیرخانه مورد تأکید قرار گرفت اما گویا مقوله مهاجرت برحوزه معنایی زبان مادری تأثیر شگرف و سترگی گذاشته است. پدیده زبان که باید نقشی ارتباطی میان اعضای یک جامعه داشته باشد دربرخی از سطوح جامعه ایرانی مونترال کارکردی دیگر به خود گرفته است. کارکردی که بیشتر جهان معنا را چندپاره می‌کند و نشانی از پیوستگی در آن نمی‌توان یافت. در شماره پیشین مجله هفته پرونده‌یی با نام سومین دوره جشن واژه‌ها به چاپ رسید که متأسفانه بیش از آنکه تبلور معنای محوری و اصلی جشن «واژه‌ها» باشد، سازنده جهانی گردید که برضدیت با روح جشن قرارداشت. استفاده ازتیتر «درخشش هنری دانش آموزان دهخدا» نه تنها بیانگر تعریف محوری جشن نیست بلکه به آنتی‌تزی تبدیل گردید که زحمات چندین ماهه تیمی 8 نفره را برباد داد. بار دیگر به عنوان دبیر سومین دوره بر این نکته تأکید می‌نمایم که جشن «واژه‌ها» متعلق به هیچ گروه، عقیده و اندیشه‌یی خاص نیست، جشن فوق برای همه کودکان و نوجوانان جامعه ایرانی و افغان مونترال است. درپایان باید افزود، حوزه خبرنگاری تنها با داشتن‌ پایه‌، مبنای‌ درست‌ و سنجیده‌ و یک‌ نظام‌ ارزش‌گذاری‌ آسیب‌ناپذیر و تطبیق‌ آن‌ با خودِ رویداد فرهنگی، زمینه‌ی‌ حضور و ماندگاری‌ دارد. برتافتن‌ و نفی‌ هرگونه‌ نظام‌ سنجش‌ و ارزش‌گذاری صریح‌ به‌ تصور شعار رهایی‌ از قیدوبند و القای‌ آزادی‌ اندیشه، زمینه‌ی‌ مناسبی‌ را برای‌ ظهور فعالیت‌های‌ شبه‌هنری‌ فراهم‌ می‌سازد.

P12-Cover-390
هفته
مهدی گلیج عزیز،‌ دوستانِ جشن واژه‌ها خسته نباشید!
خسرو شمیرانی، سردبیر هفته

آقای مهدی گلیج عزیز همراه با 7 فعال فرهنگی دیگر جشن واژه‌ها را در اولین روز ماه مه با موفقیت روی صحنه بردند. بی‌تردید در این میان گروه بزرگی از این کار حمایت کردند که در مرکز آنها مدرسه دهخدا قرار دارد، موسسه‌ای که ایده جشن در آن شکل گرفته و دو دوره اول را هم مدیریت و اجرا کرده.
نگاهی به آرشیو خبرهای برنامه در دو سالِ گذشته، و بویژه توجه به برنامه سال قبل، نشان می‌دهد که گسترش جشن به سراسر جامعه ایرانی (ورای مرزهای مدرسه‌ی دهخدا) و بیشتر از آن حتی، گسترش این جشنواره به خارج از مرزهای جامعه ایرانی از ابتدا هدف بوده است. اگر در سال اول این جشن تقریبا به طور کامل ثمره کار همکاران و دانش‌آموزان دهخدا بود، در سال گذشته مدرسه ایرانی وست‌آیلند و بخش‌های دیگری از جامعه در آن نقشی فعال داشتند.
در برنامه امسال به طور هدف‌مند‌تری از آغاز کار تاکید بود بر دعوت از بخش‌های مختلف جامعه ایرانی و افغان. طبق گفته‌ی دبیر جشنواره، دوست گرانقدر و هنرمندم، آقای مهدی گلیج، در جشن امسال حدود 40درصد برنامه‌ها نتیجه تلاش کودکان و نوجوانانی بود که دانش‌آموز دهخدا نبودند. این امر نشان از موفقیت در یکی از اهداف محوری جشن، همانا جلب کودکان و نوجوانان علاوه بر دانش‌آموزان دهخدا، دارد.
در پرسش پاسخ کتبی که با مهدی عزیز داشتم و در هفته شماره پیش منتشر شد، در بیش از یک سوال می‌توانست به این موفقیت اشاره شود اما تنها بعد از انتشار گزارش بود که آمارِ مبنی بر حضور 40درصدی کودکان خارج از دهخدا، داده شد. التبه همه‌ی دوستان بر اینکه هدف جشن حضور در میان اقشار گسترده جامعه‌ی دانش‌آموزان ایرانی و افغانی است تاکید کردند اما اینکه آیا در برنامه امسال این امر واقعا رخ داده یا نه در هیچ‌یک از گفت‌وگوها با هفته مطرح نشد.
مگر نه اینکه موثق‌ترین منبع ما برای کسب این دسته اطلاعات برنامه‌گذاران هستند؟
سال گذشته تنها بخش محدودی از کار روی صحنه جشن واژه‌ها توسط مدرسه‌ی ایرانی وست‌آیلند صورت گرفته بود و این بخش به طور شایسته‌ای در حد توان ما در «هفته» بازتاب پیدا کرد. و امسال هم اگر اطلاعات منتقل می‌شد آنچه از نظر مهدی گلیج عزیز «تز» جشن واژه‌ها است، بی‌تردید بازتاب پیدا می‌کرد، به دو دلیل: اول) انعکاس صحیح خبر وظیفه «هفته» به عنوان یک رسانه است و دوم) «هفته» برای اینکه پل باشد و پل بزند و وصل کند، از روز اول حیاتش هزینه پرداخته است و گاه تا لبه‌ی پرتگاه نابودی پیش رفته اما از این اصل محوری خود فاصله نگرفته است.
مهدی عزیز و دیگر اعضای گرامیِ تیم جشن واژه‌ها! ما در اندیشه‌ی برقراری پیوند میان بخش‌های رنگارنگ جامعه بی‌تردید در کنار هم قرار داریم.
بار دیگر به خاطر زحمات شما در این دوره‌ی جشن واژه‌ها که بسیار موفق‌آمیز برپا شد به شما خسته نباشید و دست‌مریزاد می‌گویم و اگر جایی هم کوتاهی از سوی «هفته» صورت گرفته مسئولیت آن را می‌پذیرم و پوزش‌خواهی می‌کنم.