زنان، برندگان بازی ایران-اسپانیا

0
316
زنان ایرانی

مبارزه‌ی آرام و مستمری که به ثمر نشست: 

نگاهی به تلاش زنان ایرانی برای ورود به ورزشگاه‌های ایران

در روزهای گذشته هزاران ایرانی در کازانِ روسیه به سر می‌بردند تا به تشویقِ تیم ملی کشورشان بپردازند، قبل ازاینکه پس از نتیجه‌ی مساوی در برابرِ پرتغال به خانه‌های خود برگردند. بردِ ایران مقابلِ مراکش آنها را به وجد آورد و باخت در برابر اسپانیا غمگین شان کرد. آخرین بازی گرچه منجر به صعود نشد اما چنان جانانه بود که بارها نفس علاقه‌مندان تیم ملی را متوقف کرد. همه اینها، حتی بازی شگفت‌انگیزِ ایران در برابر پرتغال، قهرمان جام ملت‌های اروپا نبود که دامنه تاثیر حضور ایران در جام جهانی 2018  را از فوتبال و ورزش فراتر برد. رخدادی که در بازی دربرابر اسپانیا و پرتغال به وقوع پیوست ورزش را در سایه «آزادی» و آزادی زنان قرار داد و از این زاویه گستره‌ی بزرگی را زیر تاثیر خود گرفت. به همین دلیل بود که رسانه‌های جهانی به طور گسترده‌ای به این موضوع پرداخته‌اند و سرخیو راموس بازیکن تیم ملی اسپانیا و یکی از سرشناسان فوتبال اروپا با ابراز نظر درباره بازی اسپانیا-ایران، در توئیتر خود نوشت: زنان ایرانی برنده اصلی مسابقه بودند.

زنان در ورزشگاه
مخالفت با ممنوعیت حضور زنان در ورزشگاه ها

گشایش درهای استادیوم «آزادی» به روی زنان و دختران برای تماشایِ پخشِ ویدئوییِ بازی ایران – اسپانیا یک نقطه‌ی عطف در 4 دهه مبارزه‌ی زنان برای حضور در استادیوم‌های ایران محسوب می‌شود، مبارزه‌ای که در 20 سال گذشته تندتر شد و طی سه چهار سال گذشته به روبرویی‌های متعدد دخنران جوان و گاه حتی پسران با نیروهای پلیس انجامیده است و سرانجام با تکرار حضور زنان در ورزشگاه برای تماشای بازی ایران – پرتغال به نظر می‌آید زنان سنگر «آزادی» را فتح کردند.

رسیدن به این نقطه کار آسانی نبود. چهل سال وقت برد، آمیخته با صبر و آرامش و پایداری در رسیدن به هدف.

 زنان در ورزشگاه‌های ایران

دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا در تاریخچه کوتاهی که از حضور و تلاش زنان برای حضور در ورزشگاه‌های ایران ارائه کرده از جمله نوشته است: «حضور زنان ایرانی در ورزشگاه‌های ایران در سالهای بعد از انقلاب ۵۷ و در راستای سیاست‌های حکومت جمهوری اسلامی مبنی بر جداسازی زن و مرد و دیدگاه‌های مراجع تقلید شیعه در این باره محدود شد. در سال‌های دهه هفتاد و هشتادِ خورشیدی این موضوع با درخواست زنان برای دیدن بازی‌های ورزشی خصوصاً فوتبال (که محبوبترین ورزش ایران است) جدی‌تر شد و فشار کنفدراسیون‌های ورزشی آسیایی و جهانی برای پایان دادن به این ممنوعیت ابعاد تازه‌تری به این موضوع داد. هم اکنون کنفدراسیون فوتبال آسیا به فدراسیون فوتبال ایران در این زمینه اولتیماتم داده ‌است.»

زنان طرفدار فوتبال
طرفداران فوتبال در استرالیا در جام ملت‌های آسیا

واقعیت این است که مخالفت با حضور زنان در ورزشگاه‌ها در حالی قالب قانون به خود گرفته و ممنوع شده بود که این ممنوعیت از نظر فدراسیون‌های فوتبال آسیا و همچنین فیفا، تبعیض جنسی شمرده می‌شود.

در ادامه گزارش مذکور با اشاره به تلاش‌‌های مبتکرانه دختران برای حضور در ورزشگاه‌ها نوشته شده: «تا کنون گزارش‌هایی مبنی بر حضور غیرمجاز دختران با لباس پسرانه در ورزشگاه‌ها منتشر شده‌است. و در سال‌های اخیر فعالان حقوق زنان خواستار آزاد شدن حضور زنان برای تماشای مسابقات ورزشی مردان شده‌اند. از آن جمله می‌توان به تلاش برای ورود به بازی فوتبال ایران آلمان در سال ۱۳۸۳ و همچنین کمپین «دفاع از حق ورود زنان به ورزشگاه‌ها» با شعار «حق زن، نیمی از آزادی» (کمپین «روسری سفیدها») اشاره کرد.»

اما نخستین حضور زنان در در ورزشگاه‌های ایران «به بازی ایران و بحرین در مقدماتی جام جهانی ۲۰۰۶ بازمی‌گردد. در این بازی که ایران به جام جهانی صعود کرد، علاوه بر زنان، سیدمحمد خاتمی رئیس‌جمهور وقت نیز از تماشاگران ویژه بود. فیلم آفساید، که دربارهٔ دخترانی است که برای ورود به ورزشگاه آزادی تلاش می‌کنند نیز در طول همین بازی فیلمبرداری شده‌است. بار دیگر با همبستگی زنان کره‌ای، چهار دختر ایرانی توانستند در سال ۱۳۷۸ وارد ورزشگاه آزادی شوند.»

محمود احمدی‌نژاد هم در سال ۱۳۸۵ وقتی که رئیس‌جمهور بود در نامه‌ای به رئیس سازمان تربیت بدنی «خواستار فراهم کردن امکانات حضور زنان در ورزشگاه‌ها شد. این نامه با اظهار نظرهای متفاوتی در میان مسئولین کشور، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و خبرگزاری‌های خارجی همراه شد. و با مخالفت صریح گروهی از روحانیون در شهر قم» اجرایی نشد. احمد خاتمی خطیب محافظه‌کار نماز جمعه تهران مهم‌ترین عامل مخالفت روحانیون با حضور زنان در ورزشگاه‌ها را اهمیت رعایت حجاب و عفاف دانست و گفت نمی‌توان تضمینی بر رعایت آن در صورت حضور زنان در ورزشگاه‌ها برای تماشای مسابقات ورزشی داد.

زنان طرفدار فوتبال
زنان طرفدار فوتبال در جام جهانی برزیل در سال 2014

در ادامه همین مسیر بود که «در شهریور ۱۳۸۷ خبرهایی مبنی بر این که زنان می‌توانند بازی‌های زیر نظر ای‌اف‌سی را تماشا کنند منتشر شد، اما به هفت دختری که برای دیدن بازی سایپا و بنیادکار به ورزشگاه آزادی رفته بودند اجازه ورود داده نشد.»

آذر 1395 دوباره ماجرای حضور زنان در ورزشگاه‌ها خبرساز شد، «دختری به نام هانیه با پخش تصویر خود در صفحه اینستاگرامش اعلام کرد در ورزشگاه آزادی است. او دیدار پرسپولیس و راه‌آهن را در هفتهٔ سی ام لیگ برتر در ورزشگاه آزادی دید.» هانیه‌ی جوان در گفت‌وگو با صدای امید گفت: پنج لباس روی هم پوشیده بودم تا مشخص نشود دختر هستم. او گفت اطرافیانش در استادیوم متوجه شدند که دختر است و بسیار مراعات کردند و شعارهای غیراخلاقی سر ندادند.» دو ماه پیشتر در مهر ماه همان سال «زینب، دختر جوان پرسپولیسی به ورزشگاه غدیر اهواز رفت تا دیدار پرسپولیس و استقلال خوزستان را از نزدیک تماشا کند.» او دراین باره به صدای امید گفت: مگر پسرهایی که به ورزشگاه می‌آیند از مریخ آمده‌اند؟ اینها همان‌هایی هستند که در خیابان، مترو و کوچه بازار کنار ما هستند.»

در سال  ۱۳۹۶–1397، در مسابقه بین فولاد و پرسپولیس نیز شبنم، دختر خانم جوان اهوازی «با هدف لغو منع حضور بانوان در ورزشگاه‌ها خود را به‌شکل پسر درآورد و این مسابقه را از نزدیک تماشا کرد.»

زنان طرفدار فوتبال
تصویری از بازی ایران – سوریه در آزادی که به شدت خبرساز شد.

و حالا در آخرین روزهای بهار و اولین رزوهای تابستانِ 1397 به نظر می‌آید زنان توانسته‌اند این خواسته ابتدایی و مهم خود را به کرسی بنشانند و با استقامت خود درهای ورزشگاه‌ها را گشوده‌اند.

موفقیت زنان در ورزشگاه‌ها در سال‌های اخیر بارها صفحه‌ی اول رزونامه‌های کشور را نیز تسخیر کرد. مثلا روزنامه ایران درست یک سال پیش، فردای بازی والیبال ایران- بلژیک نوشت: «بعدازظهر جمعه ورزشگاه ۱۲ هزار نفری آزادی حال و هوای خاصی داشت، تا حدودی متفاوت از آنچه پیش از این تجربه کرده است. در این روز بانوانی که تعدادشان کم و انگشت شمار نبود، آمده بودند تا بازی ایران و بلژیک را از نزدیک ببینند. آنها بازی را دیدند و ما شوق و ذوق و هیجان شان را.»

گزارش‌گر روزنامه «ایران»، نیلوفر حامدی، در ادامه همین گزارش آورده است: «وقت ورود، همزمان با تماشای رنگ‌های سبز و سفید و قرمز خود را برای جنگ اعصاب‌های همیشگی پیش رو آماده می‌کردم. با اینکه چند سالی می‌شود لیگ جهانی هر سال در تهران برگزار می‌شود،اما فرقی در ورود و خروج ما خبرنگاران زن ایجاد نشده ‌است؛ هرسال باید با کلی داستان و ماجرا وارد شویم. می‌دانستم امسال هم مثل قبل است. تجربه گذشته نشان داده ‌بود بهتر است چانه نزنم، نه اعصاب خودم را به هم بریزم و نه اعصاب سرباز حراست را که کاری نمی‌کرد جز آنچه وظیفه‌اش بود.» حامدی ادامه می‌دهد: «از در فدراسیون والیبال اما براحتی توانستم وارد شوم. اطرافم پر از زنانی بود که در انتظار مجوز ورودشان بودند. نگاه‌های بعضاً شاکی را هم خوب حس می‌کردم. پیش خودشان می‌گفتند پس چرا او وارد می‌شود و من باید پشت در بمانم. ماشین‌هایی در نظر گرفته شده‌ بود تا زنان را به سالن برساند. با این‌ حال بودند زن‌هایی که نمی‌توانستند تا آمدن ماشین صبر کنند. با شور و شوقی عجیب زیر آفتابِ بعد از ظهر، با لبخندی از سر هیجان و رضایت راهی ورزشگاه شده ‌بودند. برخی آنها برای از نخستین بار ورزشگاه آزادی را از نزدیک می‌دیدند.»زنان، برندگان بازی ایران-اسپانیا

اما در این مسیر مردان شجاعی بودند که درکنار زنان قرار گرفتند.

مسعود شجاعی، بازیکن و کاپیتان سابق تیم ملی در دیدار با رئیس جمهور روحانی «خواستار رسیدگی به کمپ تیم‌های ملی و تکمیل آن شد و از رئیس جمهور خواست شرایطی فراهم شود تا بانوان نیز بتوانند از نزدیک فوتبال تماشا کنند.»

گرچه این قسمت از گفته‌های شجاعی، در گزارش منتشر شده از پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری حذف شد. سایت ریاست جمهوری گفته های مذکور را چنین گزارش کرد: «مسعود شجاعی کاپیتان تیم ملی، حمایت‌های رییس جمهور را مایه دلگرمی تیم ملی در مسیر موفقیت دانست و خواستار توجه بیشتر مسئولان و رفع کمبودها برای به دست آوردن موفقیت‌های بالاتر شد»

اما در همان روزها ویدیویی از مسعود شجاعی منتشر شد که با تلفن همراه ضبط شده و شجاعی در ان تاکید می‌کند: «امیدوارم آقای روحانی ورود زنان به ورزشگاه‌ها را با شدت و جدیت پیگیری کند و با توجه به سیل اشتیاقی که در بانوان می‌بینیم، باید به فکر احداث استادیوم ۲۰۰ هزار نفری باشیم.»

ماجرای درخواست شجاعی از رییس جمهور، بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی پیدا کرد و این ورزشکارِ ملی را که به خاطر همراهی اش با جنبش اعتراضی مردم در سال 1388 محبوب دل‌ها شده بود محبوب تر ساخت.

bidotech banner

نظر بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here