نگاهی اجمالی به مسیر هسته‌ای ایران

0
136

تهیه و جمع‌آوری اطلاعات: کاوه اسدی

ایران از سال 1957میلادی، در دوران سلطنت پهلوی با کمک ایالات متحده اقدام به انجام برنامه هسته‌ای کرد که تحویل رآکتور پزشکی‌–‌تحقیقاتی تهران اولین گام در این مسیر بود.

پس از انقلاب، در نیمه دهه شصت جمهوری اسلامی تلاش برای غنی‌سازی لیزری را آغاز کرد و به کمک شبکه «عبدالقدیر خان»، سانتریفوژهای نسل اول و دوم را خریداری کرد. مهم‌ترین پروژه‌های هسته‌ای بعد از انقلاب معطوف به غنی‌سازی اورانیوم بوده‌اند.

ایران همواره تاکید داشته است که برنامه‌های اتمی‌اش به جز مقاصد صلح‌‌‌آمیز علمی و پزشکی هدف دیگری را دنبال نمی‌کند. همین رویکرد نیز سبب شد تا جامعه جهانی متقاعد شود که می‌تواند در قالب توافق‌ بین‌المللی با این کشور از در مذاکره و گفت‌وگو وارد شد تا سرانجام همه شک و شبه‌ها در مورد فعالیت‌های هسته‌ای ایران برطرف شود. اگرچه «دونالد ترامپ» با خروج از برجام همه این تلاش‌ها را بی‌سرانجام کرد.

آنچه در زیر می‌آید نگاهی اجمالی و فهرست‌وار است به مهمترین رویدادهای پرونده اتمی ایران:

سال 1957

* ایران و ایالات متحده قرارداد همکاری هسته‌ای برای تأمین انرژی صلح‌آمیز امضاء کردند. طبق این قرارداد، آمریکا کمک‌های تکنیکی و اوارنیوم غنی شده در اختیار ایران قرار می‌داد.

سال 1967

* مرکز تحقیقات هسته‌ای تهران افتتاح شد.

* رآکتور 5 مگاواتی این مرکز از طرف آمریکا در اختیار ایران قرار گرفت.

* سوخت این رآکتور از اورانیوم غنی شده با غلظت بالا تهیه می‌شد.

سال 1968

* ایران قرارداد NPT یا پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای را امضاء کرد.

سال 1973

* سازمان انرژی اتمی ایران تأسیس شد.

سال 1974

* کمپانی آلمانی Kraftwerk Union که وابسته به شرکت زیمنس آلمان بود، قرارداد تأسیس دو نیروگاه 1200 مگاواتی آب سبک در بوشهر برای تأمین انرژی هسته‌ای را امضاء کرد.

سال 1975

* ساخت نیروگاه آب سبک بوشهر نیروگاه آغاز شروع شد.
* دولت  «جرالد فورد»، از برنامه هسته‌ای شاه ایران حمایت کرد.

سال 1976

* جرالد فورد یادداشت تفاهم در حمایت از برنامه هسته‌ای شاه ایران برای ساخت 23 نیروگاه هسته‌ای را امضاء کرد؛ اما با غنی‌سازی اورانیوم در ایران مخالفت کرد و خواهان ایجاد یک کنسرسیوم بین‌المللی برای غنی‌سازی در ایران با حضور ایالات متحده شد.

سال 1978

* ایران و ایالات متحده به تفاهم مشترکی دست یافتند که طبق آن، ایران با نظارت بین‌المللی بر برنامه هسته‌ای خود، بیشر از آنچه در قرارداد NPT معین شده بود تن می‌داد و در مقابل، ایالات متحده به ایران اورانیوم غنی شده می‌داد.

سال 1979

* در پی انقلاب اسلامی ایران، آمریکا همکاری هسته‌ای اش را متوقف کرد.

* پس از آنکه دولت ایران قسط بدهی‌اش برای ساخت نیروگاه بوشهر را پرداخت نکرد، شرکت آلمانی به کار خود در ایران خاتمه داد.

سال 1986

* «علی خامنه‌اي، رئيس جمهور وقت ایران در سفری به پاكستان با مقامات نظامي و انرژي هسته‌اي پاكستان روي همكاري‌هاي اتمي به توافقاتي رسیدند.

سال 1987

* طبق اعترافات جمهوری اسلامی به آژانس اتمی، اولین معامله هسته‌ای ایران با «عبدالقدیر خان« در تابستان 1987 در دوبی صورت گرفت که طرح ساخت سانتریفوژ های p-1 را از وی خریداری کرد.

سال 1987

* آرژانتین با امضای قرارداد 5.5 میلیون دلاری با ایران، متعهد شد هسته مرکزی رآکتور تحقیقاتی تهران را تغییر دهد تا بجای اورانیوم غنی شده با غلظت 90 درصد، از اورانیوم 20 درصد غنی شده استفاده کند.

سال 1993

* آرژانتین 50 پوند سوخت این رآکتور را به ایران فروخت.

سال 1995

* ایران و روسیه قراردادی برای تکمیل نیروگاه بوشهر و ساخت یک رآکتور آب سبک برای این نیروگاه امضاء کردند.

سال 1997

* آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پروتکل الحاقی پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای را به تصویب رساند. طبق این پروتکل، کشورهای امضاء کننده بایستی اجازه بازدیدهای سرزده از تأسیسات هسته‌ای را به بازرسان آژآنس بدهند.

سال 2001

* انتشار گزارشی مبنی بر اینکه برخلاف تصور، تاسیسات هسته‌ای نظامی ایران در نیروگاه آب سبک بوشهر قرار ندارد بلکه در اماکن نظامی واقع شده است.

سال 2002

* چند ماه پس از حملات 11 سپتامبر، ایران نیز به عنوان محور شرارت از سوی «جورج بوش» معرفی شد.

* «علیرضا جعفرزاده»، ادعا کرد که ایران در نطنز تاسیسات غنی‌سازی اورانیوم و در اراک، راکتور آب سنگین ساخته است.

* روسیه ساخت راکتوری ۸۰۰ میلیون دلاری را با هدف وارد مدار شدن تا پایان سال 2003 میلادی؛ در حوالی بوشهر آغاز کرد.

* آمریکا تصاویری ماهواره‌ای را منتشر کرد که تاسیسات اتمی در نطنز و اراک را نشان می‌داد و مدعی بود که این تاسیسات کاربرد نظامی برای تولید تسلیحات اتمی دارد.

* شورای ملی مقاومت، در مصاحبه‌ای مطبوعاتی، از وجود تأسیسات هسته‌ای مخفی ایران برای غنی‌سازی اورانیوم در نطنز و تاسیسات آب سنگین اراک خبر داد.

* موسسه آمریکائی The Institute for Science and International Security (ISIS)  در گزارشی، عکس‌های ماهواره‌ای نطنز و اراک را منتشر کرد.

* «محمد خاتمی»، رئیس جمهور ایران به طور رسمی وجود تأسیسات هسته‌ای را پذیرفت و با درخواست آژانس انرژی اتمی برای بازدید از این تأسیسات موافقت کرد.

* «محمد البرادعی»، مدیرکل آژانس اتمی در جریان نشست رسمی آژانس، از نماینده ایران در مورد افشاگری‌هایی که در مورد برنامه مخفی هسته‌ای شده بود سوال و درخواست کرد تا اجازه بازدید از این تأسیسات به بازرسان آژانس داده شود.

سال 2003

* «محمد البرادعی»، مدیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سفری به ایران از تاسیسات اتمی دیدن کرد تا صلح‌آمیز بودن برنامه‌های اتمی ایران را تایید کند.

* ایران ساخت تاسیسات اتمی در نطنز و اراک را تایید و تاکید کرد این تاسیسات نیز مانند نیروگاه بوشهر کاربری غیرنظامی خواهند داشت.

* البرادعی، در گزارشی اذعان کرد که بازرسی‌ها نشان داده  ایران برخی از مواد و فعالیت‌های اتمی خود را گزارش نداده است.

* وزرای خارجه اتحادیه اروپا از ایران خواستند اجازه دهد بازرسی‌های سختگیرانه‌تری اعمال شود.

* «آری فلیشر»، سخنگوی کاخ سفید، از «گزینه نظامی» برای برخورد با ایران به عنوان یکی از گزینه‌های روی میز سخن گفت.

* آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از ایران خواست پروتکل الحاقی معاهده منع تکثیر تسلیحات هسته‌ای را امضا کند.

* آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از ایران خواست به بازرسان اجازه دهد به تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی دسترسی نامحدود و سرزده داشته باشند.

* بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در جریان بازرسی‌های خود نشانه‌هایی از اورانیوم غنی شده در نطنز یافتند.

* «محمد خاتمی»، رئیس جمهور وقت ایران اعلام کرد تسلیحات اتمی هیچ جایگاهی در راهبرد نظامی کشور ندارد، ولی ایران از فناوری اتمی دست نخواهد کشید.

* تهران اعلام کرد به بازرسی سرزده تن می‌دهد ولی تضمین می‌خواهد که بازرسان اسرار برنامه‌های راهبردی نظامی‌اش را افشا نخواهند کرد.

* گزارش محرمانه آژانس اتمی ادعا کرد ایران دو نوع اورانیوم غنی شده تولید کرده است که برای مصارف صلح‌جویانه کاربردی ندارد.

* واشنگتن اعلام کرد ایران پایبند توافقنامه‌های بین‌المللی منع تکثیر هسته‌ای نیست.

* واشنگتن پیشنهاد بریتانیا، آلمان و فرانسه را مبنی بر انجام بازرسی‌های سرزده و اعطای فرصت به جمهوری اسلامی برای افشای فعالیت‌های اتمی‌اش پذیرفت.

* جمهوری اسلامی ضرب‌الاجل آژانس برای افشای برنامه هسته‌ای‌اش نپذیرفت.

* «کمال خرازی»، وزیر امور خارجه ایران، قول داد جمهوری اسلامی در جریان مذاکراتش با سه کشور اروپایی، شفافیت کامل را اصل قرار دهد.

* یکی از دیپلمات‌های غربی اعلام کرد ایران پذیرفته است غنی‌سازی اورانیوم را متوقف و پروتکل الحاقی را امضا کند.

* آژانس در گزارشی اعلام کرد ایران اذعان کرده که پلوتونیوم (ماده‌ای که می‌توان برای تولید جنگ افزار اتمی بکار برد) تولید کرده است.

* آژانس قطعنامه‌ای عیله ایران تصویب کرد، ولی تحریم ایران را توصیه نکرد.

* «علی‌اکبر صالحی»، نماینده وقت ایران در آژانس، پروتکل الحاقی را امضا کرد تا تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی در معرض بازرسی بی‌قید و شرط قرار گیرد.

سال ۲۰۰۴

* ایران داشتن تاسیسات اتمی مخفی را تکذیب و اصرار کرد که بکارگیری آزمایشی اورانیوم غنی شده در اصفهان مغایر با تعهداتش در پروتکل الحاقی نیست.

* «غلامرضا آقازاده»، رییس سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد جمهوری اسلامی داوطلبانه تولید سانترفیوژ را متوقف می‌کند.

* ایران گزارشی با بیش از هزار صفحه را درباره فعالیت‌های اتمی خود تحویل آژانس داد.

* گزارش‌های متعددی مدعی بود که ایران در بازار سیاه اتمی به دنبال ده‌ها هزار قطعه برای برنامه هسته‌ای خود بوده است.

* ایران اعلام کرد که تسلیم فشارهای بین‌المللی نخواهد شد و از جهان خواست که این کشور را عضو باشگاه هسته‌ای بداند.

* ایران پلمپ آژانس روی سانترفیوژها را فک و تولید سانترفیوژ در نطنز را آغاز کرد.

* ایران اذعان کرد تولید قطعات سانترفیوژ را از سر گرفته ولی تاکید کرد که فعالیت‌های غنی‌سازی را از سر نگرفته است.

* ایران تعلیق نامحدود غنی‌سازی را نپذیرفت و اعلام کرد تولید سانترفوژ را متوقف نخواهد کرد.

* آژانس به تهران تا ۲۵ نوامبر فرصت داد تا فعالیت‌های اتمی خود را افشا کند.

* ایران اعلام کرد که فراوری گسترده کیک زرد را که گامی به سوی غنی‌سازی است، از سر گرفته است.

* برلین، لندن و پاریس از تهران خواستند کلیه فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی را متوقف کند وگرنه پرونده اش به شورای امنیت ارجاع خواهد شد.

* این سه کشور اروپایی مشوق هایی را پیشنهاد دادند.

سال ۲۰۰۵

* بازرسان آژانس از تاسیسات پارچین در جنوب شرقی تهران بازدید کردند.

* ایران اعلام کرد به رغم پیشنهاد اروپا برای ارایه راکتور آب سبک، ساخت راکتور آب سنگین در اراک را که ممکن است برای مقاصد نظامی بکار گرفته شود، متوقف نخواهد کرد.

* اروپاییان به ایران هشدار دادند هرگونه از سرگیری فعالیت‌های هسته‌ای به روند مذاکره پایان خواهد داد.

* تهران هشدار داد تصمیمش در خصوص فراوری اورانیوم بازگشت ناپذیر است.

* «محمود احمدی‌نژاد»، رییس جمهور وقت ایران تهدید کرد که فراوری را از سر خواهد گرفت.

* تهران مجموعه مشوق‌های اروپا را ناکافی خواند.

* «علی لاریجانی»، به جای «حسن روحانی»، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی شد و سرپرستی مذاکرات با اروپاییان را بر عهده گرفت.
*
آیت‌الله «علی خامنه‌ای»، رهبر ایران، درخواست اروپایی‌ها مبنی بر اینکه ایران باید از تلاش برای تولید سوخت هسته‌ای دست بردارد «حرف زور» خواند و گفت این خواسته تحت تاثیر فشارهای آمریکا مطرح شده است.

* بریتانیا، آلمان و فرانسه مذاکرات ۳۱ اوت خود با ایران را به دلیل از سرگیری فعالیت‌های اتمی در تاسیسات اصفهان لغو کردند.

* سخنگوی وزارت خارجه فرانسه اعلام کرد از سرگیری فرآوری اورانیوم ناقض مفاد توافقنامه پاریس است که در نوامبر ۲۰۰۴ امضا کرده شده بود.

* «خاویر سولانا»، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد ایران ممکن است بخاطر فعالیت‌های اتمی خود به شورای امنیت ارجاع شود.

* لاریجانی درخواست اتحادیه اروپا مبنی بر این که ایران تا پیش از اجلاس ۱۹ سپتامبر آژانس فعالیت‌های غنی‌سازی خود را به حالت تعلیق درآورد، رد کرد.

* احمدی نژاد در مقر سازمان ملل اعلام کرد برخی کشورها مانع از دسترسی آزاد سایر کشورها به فناوری، بویژه فناوری اتمی می‌شوند و گفت همین کشورها نیات هسته‌ای ایران را خلاف واقعیت جلوه می‌دهند.

* احمدی نژاد خواستار تشکیل کمیته‌ای در سازمان ملل برای مقابله با آپارتاید اتمی شد.

* آمریکا و اتحادیه اروپا در واکنش تندی به سخنان رییس جمهور ایران، از آژانس خواستند پرونده را به شورای امنیت ارجاع دهد.

* «گرگ شولت»، نماینده آمریکا در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت که ایران با ادامه فرآوری اورانیوم در تاسیسات اصفهان، مسیر مقابله جویی را در پیش گرفته است.

* قطعنامه شورای حکام با اکثریت آرا به تصویب رسید و از ایران خواست مذاکرات با سه کشور اروپایی را از سر بگیرد، پروتکل الحاقی را به تصویب قوه مقننه برساند و برنامه غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند.

* «منوچهر متکی»، وزیر امور خارجه ایران قطعنامه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را غیرقانونی و غیرقابل قبول خواند اما در عین حال گفت که ایران راه مذاکره را بسته نمی‌بیند.

* وزارت خارجه ایران تهدید کرد در صورت اصلاح نشدن قطعنامه یا پافشاری برای اجرای آن، کشورش غنی‌سازی اورانیوم را از سر خواهد گرفت و مانع بازرسی‌های سرزده و گسترده‌تر از تاسیسات اتمی خود خواهد شد.

* «جان بولتون»، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد، ایران را متهم کرد که برای ۱۸ سال سعی در توسعه سلاح‌های اتمی داشته درحالی که در این مدت جهان را درباره نیات خود فریب داده است.

* لاریجانی با ارسال نامه برای کشورهای اروپایی اعلام کرد که جمهوری اسلامی مایل به از سرگیری مذاکرات اتمی است.

* نمایندگان مجلس ایران رای دادند که اگر پرونده اتمی جمهوری اسلامی به شورای امنیت ارجاع شود، ایران باید فعالیت‌های داوطلبانه از جمله اجازه بازرسی سرزده از تاسیسات اتمی بر اساس پروتکل الحاقی را متوقف کند.

سال ۲۰۰۶

* علی لاریجانی طرح روسیه برای انجام بخش مهم غنی‌سازی در خاک آن کشور را رد کرد.

* وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان بعد از دیدار در برلین گفتند مذاکرات اتمی با ایران به بن‌بست رسیده است و از شورای امنیت خواستند در این پرونده مداخله کند.

* محمود احمدی‌نژاد، در واکنش به اظهارات مقام‌های اروپایی و آمریکایی و تهدیدهای آنها مبنی بر ارجاع ایران به شواری امنیت، گفت: «اهرم‌های لازم را در مقابل تهدیدهای غرب داریم.»

* مقام‌هایی از ایران و اتحادیه اروپا در بروکسل، پایتخت بلژیک، دیدار کردند.

* وزیران خارجه آمریکا، روسیه، بریتانیا، فرانسه و چین که همراه با وزیر خارجه آلمان و نماینده اتحادیه اروپا در اجلاسی در لندن شرکت کرده بودند با صدور بیانیه‌ای، درخواست کردند شورای حکام آژانس بین‌المللی در نشست فوق‌العاده خود (۲ فوریه) موضوع فعالیت هسته‌ای ایران را به منظور رسیدگی به شورای امنیت گزارش کند.

* همزمان با آغاز اجلاس اضطراری شورای حکام آژانس انرژی اتمی، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در نامه‌ای به محمد البرادعی، رییس آژانس، هشدار داد که در صورت ارجاع کشورش به شورای امنیت، دولت جمهوری اسلامی چاره‌ای نخواهد داشت، جز این‌که همکاری‌های داوطلبانه خود با آژانس را متوقف کند.

* شورای حکام، سرانجام با رای مثبت ۲۷ کشور از ۳۵ کشور عضو، گزارش پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل تصویب کرد.

* محمود احمدی‌نژاد در نامه‌ای به سازمان انرژی اتمی ایران دستور به تعلیق اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی داد.

* رئیس شورای امنیت در بیانیه‌ای خواستار تعلیق کامل و پایدار فعالیت‌های اتمی ایران شد.

* ایران برای اولین بار از غنی‌سازی ۳.۵ درصدی اورانیوم خبر داد.

* شورای امنیت سازمان ملل طی قطعنامه‌ای خواستار توقف برنامه غنی‌سازی اورانیوم در ایران شد.

* شورای امنیت سازمان ملل در دومین قطعنامه خود درباره ایران، فروش و در اختیار گذاشتن تجهیزات اتمی و نظامی به این کشور را تحریم کرد و مجددا خواستار تعلیق برنامه غنی‌سازی اورانیوم این کشور شد.

سال ۲۰۰۷

شورای امنیت سازمان ملل برای سومین بار در قطعنامه‌ای ایران را مورد تحریم قرار داد.

* محمود احمدی‌نژاد، از توانایی کشورش در تولید سوخت اتمی خبر داد.

سال ۲۰۰۸

* شورای امنیت با صدور چهارمین قطعنامه تحریم‌های جدیدی علیه ایران وضع کرد.

* شورای امنیت با صدور قطعنامه‌ای تحریم‌های پیشین ایران را یادآوری کرد و برای پنجمین بار خواستار توقف برنامه غنی‌سازی اورانیوم در ایران شد.

سال ۲۰۰۹

* ایران از استقرار ۷ هزار دستگاه سانتریفوژ که از تجهیزات اصلی تولید اورانیوم غنی شده است، در شهر نطنز خبر داد.

* تاسیسات مخفی اتمی ایران در قم به نام فردو برملا شد.

* ایران طرح غنی‌سازی اورانیوم در خارج از مرزهای این کشور را رد کرد.

سال ۲۰۱۰

* شورای امنیت سازمان ملل متحد در ششمین قطعنامه خود، تحریم‌های تازه‌ای علیه ایران وضع کرد.

* روسیه با تحریم تازه ایران موافقت کرد.

* ایران اعلام کرد که آماده مذاکره فوری با گروه ۱+۵ متشکل از اعضای دائم شورای امنیت (بریتانیا، آمریکا، فرانسه، چین، روسیه) به همراه آلمان است.

* ایران سوخت‌گذاری در نیروگاه اتمی بوشهر را آغاز کرد.

* در حالی که ایران با ارسال نامه‌ای به گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعتراض کرده بود، «یوکیا آمانو»، مدیرکل آژانس از اینکه ایران مانع انجام تحقیقات شده است، ابراز تاسف کرد.

* وزیر امور خارجه پاکستان، ضمن توصیه به مقامات ایرانی برای گفت‌وگو با آمریکا، اعلام کرد ایران با تهدید اتمی روبه‌رو نیست و به اسلحه اتمی احتیاجی ندارد.

* «اولی هاینونن»، معاون سابق هیات بازرسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و مسئول مستقیم بازرسی مراکز هسته‌ای ایران اظهار داشت، «کرم استاکس نت» احتمالاً عامل تاخیر در برنامه‌های هسته‌ای ایران است.

* «رابرت گیتس»، وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد تحریم‌های وضع شده علیه ایران ممکن است باعث ایجاد شکاف میان محمود احمدی‌نژاد و آیت‌الله علی خامنه‌ای شده باشد.

* وزیر دفاع آمریکا با رد اظهارات نخست وزیر اسرائیل در مورد لزوم توسل به تهدید نظامی برای متوقف کردن برنامه اتمی ایران، بر کارآیی تحریم‌های اقتصادی تاکید کرد.

* محمود احمدی نژاد اسرائیل و کشورهای غربی را به طرح‌ریزی ترور دو دانشمند اتمی ایران، متهم کرد.

* رهبران روسیه و هند در بیانیه مشترکی ضمن تاکید بر حق ایران در برخورداری از فناوری صلح آمیز اتمی، از این کشور خواستند به قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل عمل کند.

* علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، از افزایش تدابیر امنیتی برای محافظت از دانشمندان هسته‌ای این کشور خبر داد.

* ایران اعلام کرد اولین محموله کیک زرد تولید شده در مجتمع گچین بندرعباس به سایت هسته‌ای اصفهان منتقل شده و این کشور به خودکفایی در تولید کیک زرد دست یافته است.

سال ۲۰۱۱

* روزنامه نیویورک تایمز اعلام کرد کرم کامپیوتری استاکس نت، پروژه مشترک آمریکا و اسرائیل برای از کار انداختن برنامه غنی‌سازی اورانیوم ایران بوده است.

* مذاکرات ایران و گروه ۱+۵در استانبول، از سوی کشورهای غربی ناامید کننده توصیف شد.

* «کاترین اشتون»، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت این اتحادیه در حال بررسی لغو منع سفر علی اکبر صالحی، وزیر خارجه جدید ایران به دلیل نقشی که در برنامه اتمی ایران داشته مشمول تحریم شده، است.

* وزیر امور خارجه بریتانیا در جریان سفر به ابوظبی خواستار تحریم‌های سخت‌تر علیه برنامه هسته‌ای ایران شد.
*
آژانس اتمی در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرد ایران قصد دارد سوخت نیروگاه اتمی بوشهر را از قلب راکتور آن تخلیه کند.

* «علی‌اصغر سلطانیه»، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گزارش مربوط به تخلیه سوخت نیروگاه هسته‌ای بوشهر را تایید کرد.

* بنابر گزارش محرمانه سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا، مقام‌های ایران بر سر ساخت بمب اتمی اختلاف نظر دارند.
*
یک مقام سپاه پاسداران ایران اذعان کرده ویروس رایانه‌ای استاکس نت بر صنایع کشور تاثیر گذاشته است.

* «فریدون عباسی»، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد این سازمان در سال‌های اخیر از ناحیه مدیریت و منابع انسانی آسیب دیده است.

* نتایج نظرسنجی صندوق «مارشال» نشان می‌دهد اگر تحریم‌ها مانع از دستیابی ایران به سلاح اتمی نشود، اکثریت سیاستگذاران در اتحادیه اروپا و آمریکا از حمله نظامی به آن کشور حمایت نخواهند کرد.

* اتحادیه اروپا و آمریکا تحریم‌های جدیدی علیه ایران وضع کردند که طی آن شماری از مقام‌ها و شرکت‌های ایرانی به ظن ارتباط با برنامه هسته‌ای این کشور در لیست تحریم قرار گرفته‌اند.

* ایران از نصب سانتریفوژهای جدیدی که با کیفیت و سرعت بیشتر در غنی‌سازی اورانیوم کاربرد دارند، خبر داد.

* ایران از انتقال سانتریفوژهایش از سایت نطنز به سایت فردو در قم خبر داد.

* «سرگئی لاوروف»، وزیر امور خارجه روسیه طرحی را شامل رویکرد گام به گام نسبت به پرونده اتمی ایران مطرح کرد که بر اساس آن، متناسب با هرگام ایران در برآورده کردن خواسته‌های جامعه جهانی، تحریم‌های وضع شده بین‌المللی علیه این کشور کاهش یابد.

* فریدون عباسی، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد تهران دیگر درباره عدم تولید سوخت هسته‌ای یا مبادله آن با کشورهای دیگر مذاکره نخواهد کرد.

* «نیکلا سارکوزی»، رئیس جمهوری فرانسه، هشدار داد بلند پروازی‌های اتمی و موشکی ایران می‌تواند به حمله پیشگیرانه علیه این کشور منجر شود.

* آژانس اعلام کرد که از فوریه ۲۰۰۷ ایران بیش از ۴ هزار و ۵۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده در سایت نطنز تولید کرده است.

* رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد کشورهای مخالف هسته‌ای شدن ایران مرتب در حال آسیب زدن به تاسیسات هسته‌ای از طریق ویروس یا فروش تجهیزات معیوب هستند.

* شبکه برق نیروگاه اتمی بوشهر با قدرت ۶۰ مگاوات به شبکه سراسری برق وصل شد.

* محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری ایران از آمادگی کشورش برای توقف غنی‌سازی هسته‌ای در صورت دریافت اورانیوم غنی شده با غلظت ۲۰ درصد خبر داد.

* آمریکا پیشنهاد ایران مبنی بر واگذاری اورانیوم غنی شده با خلوص پایین به این کشور را رد کرد.

* «آنتونیو پاتریوتا»، وزیر خارجه برزیل، اظهارداشت این ترس وجود دارد که برنامه اتمی ایران بطور کامل صلح‌آمیز نباشد و تهران باید از طریق گفت‌وگو تنش‌ها را کاهش دهد.

* «چنگ جینگیه»، سفیر چین در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواهان افزایش تحرکات دیپلماتیک برای پایان دادن به مناقشه اتمی ایران شد.

* ایالات متحده با رد پیشنهاد تازه ایران برای از سرگیری گفت‌و‌گوهای هسته‌ای با گروه ۱+۵، آن را مانور تبلیغاتی دانست و این کشور را به بی‌توجهی به تعهدات بین‌المللی متهم کرد.

* کاترین اشتون، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اظهار داشت اگر تهران برای گفت‌و‌گوهایی مفید آماده باشد، غرب مذاکرات هسته‌ای با این کشور را از سر خواهد گرفت.

* «شیمون پرز»، رئیس‌جمهور اسرائیل درباره افزایش احتمال حمله نظامی به ایران هشدار داد.

* دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد اعلام کرد رویکرد تبعیض‌آمیز توام با انگیزه‌های سیاسی کشورهای توسعه‌یافته باعث شده است عضویت در NPT (پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای) و موافقتنامه‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، نه تنها همکاری‌های هسته‌ای را تسهیل نکند، بلکه مانع چنین همکاری‌هایی باشد.

* «ویکتوریا نولاند»، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا اظهارداشت ایالات متحده و اسرائیل درباره گزارش‌های منتشر شده مبنی بر امکان حمله نظامی اسرائیل به تاسیسات اتمی ایران رایزنی‌هایی داشته است.

* «دمیتری مدودف»، رئیس جمهوری روسیه، تاکید کرد ایران باید به تعهداتی که در زمینه اهداف صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای خود در برابر جامعه بین‌المللی بر عهده گرفته، پایبند باشد.

* «ایهود باراک»، وزیر دفاع اسرائیل گزارش‌ها و گمانه‌زنی‌های اخیر در مورد قصد اسرائیل برای حمله نظامی علیه تأسیسات اتمی ایران را رد کرد.

* «لئون پانه‌تا»، وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد ایران تا یک سال دیگر به توانایی تولید بمب هسته‌ای دست پیدا خواهد کرد. او گفت ممکن است ایرانی‌ها دارای تاسیسات مخفی برای غنی‌سازی اورانیوم باشند.

* مجلس نمایندگان آمریکا با تصویب طرح بودجه دفاعی ایالات متحده، به گسترش تحریم‌های اقتصادی ایران از جمله تحریم بانک مرکزی این کشور رای داد.

* مذاکره کننده ارشد هسته‌ای ایران از پیشنهاد کشورش برای انجام دور جدیدی از مذاکرات با گروه ۵+۱ خبر داد.

* مقامات اروپایی گفتند که از مذاکرات معنادار و بدون پیش شرط با ایران استقبال می‌کنند.

* مقام‌های ایرانی هشدار دادند در صورت تحریم خرید نفت ایران توسط کشورهای غربی، ایران جلوی عبور نفت سایر کشورها را از تنگه هرمز خواهد گرفت.

سال ۲۰۱۲

* یک روز بعد از دعوت ایران برای از سرگیری دور جدید گفت‌وگوهای هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی این کشور اعلام کرد که اولین نمونه از میله سوخت هسته‌ای حاوی اورانیوم را ساخته و آزمایش کرده است.

* آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید کرد که ایران غنی‌سازی اورانیوم در تاسیسات زیرزمینی فردو را آغاز کرده است.

* «فریدون عباسی دوانی»، رئیس سازمان انرژی‌اتمی ایران از افتتاح تأسیسات غنی‌سازی فردو در نزدیکی قم در آینده‌ای نزدیک خبر داد.

* آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید کرد که ایران غنی‌سازی اورانیوم در تاسیسات زیرزمینی فردو را آغاز کرده است.

* نیکلا سارکوزی، رئیس جمهور فرانسه هشدار داد هرگونه مداخله نظامی در ایران برای مقابله با برنامه هسته‌ای این کشور، باعث بروز جنگ و هرج و مرج در سراسر خاورمیانه و حتی فراتر از آن منطقه خواهد شد.

* کشورهای عضو اتحادیه اروپا در نشستی در بروکسل رسما بر سر توقف خرید و واردات نفت از ایران به توافق رسیدند. اتحادیه اروپا همچنین اعلام کرد که دارایی های بانک مرکزی ایران را هم مسدود خواهد کرد.

* نخستین صفحه سوخت اتمی تولید شده در ایران با استفاده از اورانیوم با غنای ۲۰ درصد در رآکتور تحقیقاتی تهران نصب و همزمان، استفاده از اولین زنجیره نسل جدید سانتریفیوژهای تولید ایران در نطنز آغاز شد.

* یوکیا آمانو، مدیرکل این آژانس گفت ایران به هیات اعزامی اجازه بازدید از منظقه نظامی پارچین در شرق تهران را نداده است.

* آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش تازه خود اعلام کرد در مورد برنامه هسته‌ای ایران همچنان نگرانی جدی دارد و ابهامات در مورد ابعاد احتمالی نظامی برنامه هسته‌ای ایران، همچنان به قوت خود باقی است.

* «باراک اوباما»، رئیس جمهور آمریکا به ایران هشدار داد که برای جلوگیری از دسترسی ایران به سلاح هسته‌ای، در مورد توسل به زور تردید نخواهد کرد.

* کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، از طرف گروه ۱+۵ موافقت خود را برای انجام دور تازه ای از مذاکرات اتمی با ایران اعلام کرد.

* دفتر نمایندگی ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی در بیانیه‌ای بار دیگر موافقت مشروط خود را با بازدید بازرسان آژانس از سایت نظامی پارچین تکرار کرد.

* باراک اوباما اعلام کرد تحریم‌های اعمال شده علیه ایران کارساز بوده و آمریکا اجازه نخواهد داد ایران به سلاح اتمی دست یابد.

* گروه ۱+۵ موافقت کردند که بر سر موضوع هسته‌ای ایران، با نمایندگان این کشور گفت‌وگو کنند.

* خبرگزاری آسوشیتدپرس از افرایش فعالیت‌ها در منطقه پارچین خبر داد.

* یک روز پس از گفت و‌گو‌های اتمی در بغداد، بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفتند که نشانه‌هایی از غنی‌سازی اورانیوم با غلظت بیشتر از ۲۰ درصد در تاسیسات فردو در ایران پیدا کرده‌اند.

* علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی، گزارش آژانس مبنی بر تولید بیش از ۶ تن اورانیوم تا غنای ۵ درصد و تولید بیش از ۱۴۰ کیلوگرم اورانیوم تا غنای ۲۰ درصد توسط ایران را تایید کرد.

* اتحادیه اروپا تحریم صنایع نفت و خرید نفت ایران را از ابتدای جولای (یازدهم تیر) به اجرا گذاشت.

* به دنبال کاهش شدید ارزش ریال و افزایش کم سابقه قیمت ارز و اعتراضات در بازار تهران به سیاست های دولت، ایالات متحده بار دیگر حکومت ایران را مسوول نابسامانی اقتصادی در این کشور معرفی کرد.

* «مایک همر»، معاون روابط عمومی وزارت امورخارجه آمریکا اعلام کرد اگر حکومت ایران با گروه ۱+۵ بر سر پیشنهادهای ارائه شده به طور جدی و جامع وارد تعامل شود، تحریم‌ها کاسته خواهد شد.

* آیت‌الله علی خامنه‌ای، اعمال تحریم‌های گسترده علیه ایران را غیرمنطقی و وحشیانه”خواند و گفت وعده کشورهای غربی در کاهش تحریم‌ها در صورت توقف غنی‌سازی اورانیوم، دروغ است.

سال ۲۰۱۳

* منوچهر متکی، وزیر امور خارجه پیشین ایران در حین ماموریت خارجی به دلیل انتقاد از سیاست‌های کشورش در مورد پرونده هسته‌ای ایرات، توسط محمود احمدی‌نژاد از وزارت عزل شد.

* «جو بایدن»، معاون رئیس جمهور آمریکا اعلام کرد کشورش آماده مذاکره مستقیم با ایران است و هر وقت آیت‌الله علی خامنه‌ای به طور جدی خواهان مذاکره باشد، این گفت‌و‌گو انجام می شود.

* در ادامه تبادل پیام‌های رسانه ای میان مقام‌های ایران و آمریکا، آیت‌الله علی خامنه‌ای پیشنهاد مذاکره با آمریکا را رد کرد و به مقامات ایرانی هشدار داد مصالح کشور را حفظ کنند.

* «حسن روحانی»، نامزد انتخابات ریاست جمهوری ایران اعلام کرد که باید جلوی تصویب قطعنامه‌های تازه گرفته شود.

* «محمدجواد ظریف»، از دیپلمات‌های باسابقه و از مذاکره کننده‌های ارشد اتمی ایران در زمان ریاست جمهوری محمد خاتمی، به عنوان وزیر امورخارجه دولت حسن روحانی، مسئولیت مذاکرات اتمی را برعهده گرفت.

* محمدجواد ظریف در حاشیه دیدار با وزرای خارجه کشورهای ۵+۱ و کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در نیویورک و در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، با «جان کری» وزیر خارجه آمریکا ملاقات و گفت‌و‌گو کرد. این نخستین گفت و گوی وزاری خارجه ایران و آمریکا پس از انقلاب 57 ایران بود.

* حسن روحانی و باراک اوباما، روسای جمهور ایران و آمریکا در پایان سفر روحانی به نیویورک تلفنی گفت‌وگو و بر حل و فصل دیپلماتیک پرونده اتمی ایران تاکید کردند.

* اولین دور از مذاکرات اتمی ایران و گروه پنج بعلاو یک در دوره ریاست جمهوری حسن روحانی به میزبانی مقر اروپایی سازمان ملل در ژنو سوئیس با طرح پیشنهادی ایران با عنوان «پایانی بر یک بحران غیرضروری، آغازی برای افق های جدید» برگزار شد.

* ایران و گروه ۱+۵ به توافق موقتی بر سر برنامه اتمی ایران و تعلیق تحریم‌ها دست پیدا کردند.

سال ۲۰۱۴

* قرار است طی مدت اجرای توافق موقت ژنو بخشی از دارایی‌های مسدود شده ایران آزاد شود.

* ایران و گروه ۱+۵ برای رسیدن به توافق نهایی، مدت اجرای توافق موقت ژنو را تا سالگرد آن تمدید کردند.

سال ۲۰۱۵

* دور تازه‌ای از مذاکرات ایران و گروه ۱+۵در سوئیس برگزار شد.

* علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و «ارنست مونیز»، وزیر انرژی آمریکا به مذاکرات پیوستند.

* ایران و گروه ۱+۵ بر سر راه جزئیات حل‌ها برای رسیدن به توافق نهایی در لوزان سوئیس به تفاهم رسیدند.

* پس از یکی از طولانی‌ترین مذاکرات میان ایران و گروه ۱+۵ که ۱۸روز در وین طول کشید، طرف‌ها به توافق جامع اتمی دست پیدا کردند.

* شورای امنیت با انتشار قطعنامه‌ای، توافق ایران و گروه ۱+۵ را مورد پذیرش قرار داد و زمینه لغو قعطنامه‌های پیشین خود علیه ایران را آماده کرد.

* پس از اعلام پذیرش توافق از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا، و تصویب لایحه‌ای در مجلس ایران، آیت‌الله علی خامنه‌ای، طی نامه‌ای به حسن روحانی، مصوبه شورای عالی امنیت ملی ایران را تایید و به این ترتیب توافق رسما مورد پذیرش ایران قرار گرفت.

* آژانس بین ‌لمللی انرژی اتمی، پرونده موسوم به ابعاد نظامی احتمالی برنامه اتمی ایران (پی.ام.دی) را خاتمه یافته اعلام کرد.

* ایران به جمع‌آوری سانترفیوژهایش مطابق توافق برجام سرعت بخشیده و مبادله اورانیوم غنی شده با سنگ اورانیوم را با روسیه آغاز کرد.

سال ۲۰۱۶

* ایران از خروج کامل ذخایر اوارنیوم غنی شده تا میزان تعهد داده شده بر اساس برجام خبر داد. * ایران در حدود ۱۱ تن اورانیوم غنی شده خود را به روسیه فرستاد و در برابر آن در حدود ۲۰۰ تن کیک زرد دریافت کرد.

bidotech banner

نظر بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here