استوانه سفالی کوروش \ حقوق بشر

اسناد روند تحولات تاریخی مفاهیم حقوق بشر

2.1 استوانه سفالی کوروش

اولین سند ارائه شده در زمینه حقوق بشر، استوانه سفالی کوروش است که به فرمان کوروش هخامنشی، شاهنشاه ایران در سال 539 پیش از میلاد مسیح شاخته شده و حاوی سخنان و فرمانهای وی است که در پایه‌های شهر بابل قرار داده شده بود. چون اطلاعات مربوط به این سند و متن ترجمه‌های آن در متون دیگر در دسترس است، از پرداختن به جزئیات آن در اینجا خودداری می‌شود.

2.2 منشور کبیر Magna Carta

این منشور در سال 1215، از سوی‌هانری سوم پادشاه انگلستان امضا شده است. این منشور رفورمی در قوانین فئودالی بوجود آورد،  پاره‌ای از اختیارات شاه را محدود کرد و حقوق فردی را به رسمیت شناخت. در واقع این منشور نوعی مشروطه سلطنتی را پایه‌گذاری کرد. این منشور هر چند که با مشروطه پارلمانی فاصله دارد، ولی نهاد‌هایی که در زمان خود بوجود آورد را می‌توان اقدام موثری در تحولات آتی حقوق بشر به حساب آورد.

2.3 منشور حقوق شهروندی  Bills of Rights)-  (February 1689

به دنبال انقلاب انگلستان، سند منشورحقوق شهروندی مفهوم دولت ملی را مطرح می‌سازد که متعاقب آن مکانیزمهای تنظیم کننده در قالب منشور حقوق انگلستان تدوین می‌گردد. بر مبنای این سند، سلطنت مطلقه به مشروطه پارلمانی  تبدیل میگردد. یعنی پادشاه یک مقام غیر مسئول (تشریفاتی) می‌شود. همچنین قوانین تنها پس از تصویب پارلمان قابل اجرا می‌گردند.این سند در واقع اولین منشور حقوق شهروندی است که حقوق طبیعی انسان را برسمیت میشناسد.

July 1776/  United States Declaration of Independence 2.4

منشور استقلال آمریکا  که توسط توماس جفرسون، یکی از آزادیخواه ترین روسای جمهور امریکا تدوین شده است، پر نفوذترین سند در ارتباط با مفاهیم حقوق بشر تلقی میشود. بخصوص جمله دوم این منشورکه بسیار راهگشا بوده است :

ماا مضاء کننده‌های منشور این حقایق را بخودی خود مبرهن می‌دانیم که : همه انسانها یکسان خلق شده اند و افریننده آنها به همگی شان حقوقی عطا کرده که نمی توان انرا نفی و یا آز انها سلب نمود. مثل حق حیات، حق آزادی و جستجوی خوشبختی.

We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness.

2.5 منشور حقوق بشر وحقوق شهروندی فرانسه 1779

منشور حقوق بشر وحقوق شهروندی یکی از دستاوردهای انقلاب فرانسه است  که در سال 1779 به نتیجه رسید و به سلطنت مطلقه در فرانسه پایان داد. این منشور در سال 1789 توسط مجمع ملی موسسان به عنوان پیش زمینه ای برای نوشتن قانون اساسی فرانسه صادر شد. این منشور در ابتدا دارای 17 ماده بود و بعدآ موارد دیگری به آن اضافه شد. در سال 1946، این منشور به عنوان مقدمه قانون اساسی فرانسه پذیرفته شد. در این منشور حقوق فردی و اجتماعی بشر که تاثیر پذیرفته از حق طبیعی انسان‌ها است تضمین شده است :

“انسان‌ها آزاد به دنیا آمده‌اند و آزاد با حقوق برابر باقی خواهند ماند. هدف همه نهادهای سیاسی باید حفاظت از حقوق طبیعی و همیشگی انسان‌ها باشد “.

2.6  منشور ملل متحد 1945

منشور ملل متحد که بر مبنای ان سازمان ملل متحد ایجاد شد در 26 جون 1945 به تصویب رسید و مقرراتی در زمینه حقوق بشر در ان منظور گردید. منشور ملل متحد با این عبارت آغاز میشود: مردم ملل متحد اعتقاد مجدد خود را به حقوق اساسی بشر، به کرامت و ارزش شخصیت انسان و تساوی حقوق بین زن و مرد را اعلام میدارند. تحقق همکاری بین المللی از رهگذر گسترش و تشویق رعایت حقوق بشرو آزادی‌های اساسی برای همگان و فارغ از هرگونه تبعیض نژادی، جنسی، زبانی یا دینی امکان پذیر است. از نظر حقوقی، منشور ملل متحد زمینه را برای تنظیم سندی در باره حقوق بشرکه مورد قبول کشورهای امضاء کننده منشور ملل متحد باشد آماده کرد.

2.7 منشورجهانی حقوق بشر 1948

«آنچه را که می‌خواهید بمن بدهید من خود دارم….می‌خواهید حق انسان بودن را بمن بدهید…از همان بدو تولد این حق را داشتم… …خیلی توانا باشید می‌توانید مرا از آن محروم کنید ولی نمی‌توانید چیزی را بمن بدهید که متعلق به‌خودم است » به نقل از سخنان آقای کوفی عنان دبیر کل سابق سازمان ملل متحد از قول برده‌ای در یک قرن پیش خطاب به یک مردم‌شناس خیرخواه …

منشور جهانی حقوق بشر به‌موجب قطعنامه A 217 مجمع عمومی سازمان ملل متحد در دهم دسامبر 1948 به تصویب رسید. این منشور شامل یک مقدمه و سی ماده است. بطور کلی ساختار منشور جهانی حقوق بشر را می‌توان به دو بخش عمده تقسیم کرد:

  • بخش اول: حقوق مدنی و سیا سی
  • بخش دوم: حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی

در ابتدا این منشور بیشتر جنبه توصیه‌های اخلاقی داشت و برای کشورهای امضاء کننده الزام آور نبود. بعد‌ها سازمان ملل متحد پس از بررسی‌های طولانی و مشورت با کشورهای عضو سازمان ملل و بموجب قطعنامه A-2200 سه سند الزام اور زیر را به تصویب رساند:

  • نسل اول: میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیا سی که شامل حقوق مربوط به زندگی و مشارکت سیاسی است
  • نسل دوم: میثاق بین المللی حقوق اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی که شامل حقوق مربوط به امرار معاش است
  • نسل سوم : حق صلح، حق توسعه و حق همبستگی: حقوق جمعی و گروهی که شامل حقوق مربوط به صلح، حفاظت از محیط زیست و همبستگی است
  • در نسل اول و دوم فرد از دولت میخواهد که حقوق او را رعایت و در صورت پایمال شدن حقوقش بر اساس قوانینی که دولت مو ظف به تدوین اتها است، داد خواهی کند. ولی در نسل سوم دولت وظیفه دارد با وضع قوانین و مقررات حفاظت از محیط زیست را بعهده بگیرد و فرد نیز ملزم است که ضمن رعایت قوانین بصورت فردی یا جمعی از طریق نهاد‌های مدنی از محیط زیست حفا ظت کند
  • این سه نسل بیک دیگر وابسته و تفکیک نا پذیرند
  • پروتکل الحاقی به میثاق حقوق مدنی و سیاسی، و دومین پروتکل الحاقی به میثاق حقوق مدنی و سیاسی برای لغو مجازات اعدام.

 تهیه شده توسط: انجمن دفاع از حقوق بشر در ایران- مونترال

bidotech banner

نظر بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here