خط تاریخینین ان بؤیوک نسخ یازانی

0
370

آیدین شافاق 245

 

اوستاد شهریارین خط اوستادی، عبدالرحمان اوغلو میرزا طاهر تبریزی، قره داغدا آنادان اولدو. میرزا طاهر خوشنویس آدی ایله مشهور اولان میرزا طاهر سونرالار آدلیم نسخ یازان تانیندی و اؤزوندن شاه اثرلر یادگار قویدو.

او مکررا قرآن و باشقا مذهبی کیتابلاری خوش خطی ایله تحریر ائتمک اوچون، میرزا طاهر خوشنویس آدی ایله شهرت تاپدی. او نسخ دن باشقا نستعلیق و شکسته نستعلیق خط لرینده ده تبحری وارایدی.استاد شهریار و استاد میرزا طاهر خوشنویس

(دوغوم تاریخی 1268 گونش ایلی – تبریز/ اؤلوم  تاریخی 1355 گونش ایلی – تهران)  اولان میرزا طاهرین آدلیم و قالیجی اثرلریندن، بؤیوک قرآن ترجمه سینین خطاط لیغی و فیض الاسلام تفسیرینین خلاصه سی دیر. بو قرآنین متنی نسخ و ترجمه سی نستعلیق خط ایله یازیلیب. او چوخ ساییدا قرآن لارین خطاطلیغیندان باشقا، نهج البلاغه، سجادیه صحیفه سی، منتهی الامال، و معالم الاصول و کفایة الاصول کیمی علمیه حوزه سینین بیر نئچه درسلیک کیتابینی دا اؤز گؤزل خطی ایله قلمه آلمیشدیر.

طاهر تحصیلاتینی یئددی یاشیندا ایکن اؤز آتاسینین یاننیدا قرآن اوخوماقلا باشلادی. سونرا صرف، نحو و فقه علم لرینی ده اویرندی و خطاطلیغا چوخلو ماراق گؤستریب و چوخلو تمرین و تکراردان سونرا اوستادسیز و معلم سیز خطاط لیغین اصول و قایدالارینی اؤیرندی.

او 9 یاشیندا بیرینجی ال یازی کیتابی چاپا وئردی. 1282نجی ایلده بیرینجی قرآن کیتابینین خطاطلیغینی 13 یاشیندا ایکن باشلادی. بو قرآنین یازیلماسی 4 ایل زامان آپاردی. مشروطه انقلاب ایله یاناشی 17 یاشلی میرزا طاهری فیوضات، رشدیه و مموریال مدرسه لرینده خط تعلیمی وئرمک اوچون دعوت ائتدیلر. او اؤز طلبه لرینی خطاطلیغا ماراقلاندیرماق اوچون اوزونون آیلیق معاشیندان اونلارا جایزه وئریردی.

بو آدلیم نسخ یازان قرآن کریمی مکرر صورت ده تحریر ائده رک، و بونونلا برابر مذهبی کیتابلاری نسخ ائده رک، بو کیتابلارین چوخ سایی دا چاپ اولماسی نتیجه سینده چوخ شهرت قازاندی . 1332نجی ایلده اوستاد شهریارین «حیدر بابایه سلام» منظومه سی میرزا طاهر خوش نویسین خطی ایله چاپ اولوب و بوتون اؤلکه ده یاییلدی.

استاد میرزا طاهر خوشنویس

میرزا طاهر خوشنویس 15 ایل مدتینده، ملی مدرسه لرده خدمت ائتدی، 35 ایل ده رسمی اولاراق تبریز مدرسه لرینده خطاطلیق هنرینی اویرتدی. او 1349نجو شمسی ایلده تهرانا کؤچوب، عمرونون سونونا قدر اورادا یاشادی. 1355نجی ایلده حیاتینی دییشدی.

اوستادین اوغلو«احمد خوشنویس» باباسینی بئیله تانیدیر: « منیم بابام قرآنین بؤیوک کاتیبلریندن بیریسی، 1268 گونش ایلینده قره داغین «هلق» کندینده دونیایا گلیب اؤزو دئمیشلی 3  یاشیندا تبریزه کؤچوبدور. بابامین باباسی قرآن و خطاطلیغا علاقه لی اولدوغوندان، اوغلونو 5 یاشیندان قرآن اؤیرنمه یه ماراقلاندیریبدیر. یئددی تا اون یاشینا قدر مکتبه گئدرکن، باباسی باشقا خطاط لارین ایشلرینی تمرین ائتمک و اؤیرنمک آماجیلا اوغلونا وئریرمیش. بابام اؤزو دئدیینه گؤره او یاشدا بیر قرآنین نسخ یازماسینی اوچ ایلین عرضینده قورتارمیشدیر. بو یازی تمرین اولاراق سون بؤلوملرینده داها دا مهارتلی یازیلمیشدیر. بابام 11 یاشیندا اولارکن حسن پاشا مدرسه سینده درس اوخوماغا باشلاییب و همن زامانلاردا تحصیل ائده رک بیر کیتابچی سیفاریشینه گؤره 4 کیتاب یازیب و 15 یاشیندا 4 ایل سورن ایلک قرآن یازماسینا باشلاییب.

منیم بابام 17 یاشیندان خط اؤیرتمنی اولاراق تبریزین میللی مدرسه لرینده ایشه باشلامیش، 15 ایل سونرا مدرسه لر دولتی اولدوغوندا، رسمی خط اؤیرتمنی آدیلا اورتا مدرسه لرده 35 ایل بؤیو ایشله ییب و 50 ایل خیدمت ائدندن سونرا 1354 ده امکلی اولوب.

منیم بابام 1336 ایلینده گؤزونده تاپیلان کترکت (آب مروارید) ایچین جراحلیق زوروندا قالیر آمما مع الاسف او زامان توسعه تاپمیش طیب علمینین اولماماسی ایچین گؤزو گؤرمک گوجونو الدن وئریر یالنیز ایشیغی گؤره بیلیر بو سببدن گؤزلوک وورماغا مجبور اولور.

آمما گؤزلوک ایله خطاطلیق مومکون اولمادیغینا گؤره بابامین 1336 ایلیندن سونرا کی یازدیقلاری یالنیز بیر گؤزو ایله یازیلیبدیر.»

اوستاد شهریارین ال یازیسیندان بیر نمونه
                                     اوستاد شهریارین ال یازیسیندان بیر نمونه

اوستاد شهریارین اؤز ال یازیسیلا یازدیغی اوسته کی شعر:

به جنت جنگ شیطان بود و آدم / خدا هم عذرشان را خواست ازدم

فرود آوردشان در خاک و فرمود / جهنم با بهشت اینجاست توأم

اگر صلح و صفا، عالم بهشت است / وگر جنگ و جدل، دنیا جهنم

در این صورت چه نابخرد کسانیم / که غمگین می کنیم این عیش خرم

مگر جنگ جهانی را ندیدیم / که آتش زد به سر تا پای عالم

چه سوزان آتشی کز بعد سی سال /  هنوزش هست دنیا غرق ماتم

به حقِّ آن خداوندی که ما را / گهی شادی جزا بخشد گهی غم

بیائید از محبت این جهان را / به خود جنت کنیم و آن جهان هم

اوستاد شهریارین خط اؤیرتمنی اولاراق

احمد خوشنویس میرزا طاهر خوشنویس ایله اوستاد شهریارین دوستلوغو باره سینده سؤیله ییر: « اوستاد شهریار 1331 ایلینده شیکسته خطی اؤیرنمک اوچون هفته ده 3 گون بیزیم ائویمیزه گلردی. 1332 ایلینده اوستادین شاه اثری «حیدربابا»نین چاپ اولماق زامانی ایدی. اوستاد اونون خطاطلیغینی باباما تاپیشیردی.

منیم رحمتلیک آتامین عمورو  78 ایل بوتون یازماغا کئچدی و بو ایللرین حاصیلی 250 جیلد کیتاب و 25 جیلد قرآن اولدو. آتام منیمله دانیشدیغیندا سؤیله میشدی: تانریمدان ایسته ییرم ایلک قلمیم قرآن یازماق ایله باشلادیغی کیمی سون قلمیم ده قرآن ایله بیتسین. آتامین بو دعاسی مستجاب اولاراق 1351 ده باشلایان قرآنی 1354 ایلینده 85 یاشیندا باشا چاتدیردی.»

میرزا طاهر خوشنویس تبریزی، 1355 گونش ایلینده 87 یاشیندا تهران دا دونیایا گؤز یومدو و بهشت زهرا مزارلیغیندا توپراغا تاپیشیریلدی. 1376 ایلینده اونون آغیرلاما و آنما گونونده جسدینین تهران دان تبریزه منتقل ائدیلمه سینه قرار وئریلدی. سونوندا 1384 ایلینده میرزا طاهر، تبریزین مقبرةالشعرا سیندا دا آرام تاپدی.

میرزا طاهر خوشنویس کیتاب یازدیغیندا تماما کیتابین مضمونونا توجه ائده رک صایفانین محتوی سینا موناسیب خطاطلیق و طراحلیق ائدرمیش. ال یازیلارینین ده یرینه راغمن مع الاسف بو اینجه لیک قورقوشون چاپ ماشینلارینا، تئکنولوژیه و سرعته قوربان گئدن بیر گؤزللیک دیر.

بو زامانین و گلن نسیللرین طراحلاری، صایفا دیزاینرلری و گرافیک طراحلاری خوشنویس-ین اثرلرینده اولان یازما طرحلرینی و صایفا بزمه اینجه لیکلرینی مطالعه ائده رک طراحلیغین و خطاطلیغین گؤزللیکلرینه ماراق گؤستریب شاه اثرلر یاراتماغ ایچین ائلیه بیلرلر اونون اثرلریندن الهام آلالار.

آتمیش بئش یاشیندا آنادان دوغولان اوشاغین آیدین گله جه یی

فارس نیوزون یازدیغینا گؤره، اوچ ایل بوندان اؤنجه قرآن کتابتینین بؤیوک خادیمی سئچیلن «رضا ولی زاده» بیر آنما مجلسینده میرزا طاهردن دانیشدیغیندا سؤیله دی: « میرزا طاهرین آناسی 65 یاشیندایکن میرزا طاهری دونیایا گتیریبدیر. او زامانلاردا، اونلاردان بیر اوغلان دونیایا گلدیینی و یئتیشدیگینده چوخ تانینمیش بیرانسان اولدوغونو، بیر سید  اؤنجه دن طاهرین آتا آناسینا سؤیله میشدی.

بای و شاعیر

حبیب ساهرین یانان یاشیل کیتابیندان سئچیلیب

سس سالیر داغدان آشان سئل سولاری

یاناشیر توزلو بیر آی داغا ساری

چیرپینیر بیر ییغین اینسان بو زامان

جان وئریر بیر نئچه زنجیرلی…آمان!

***

نه قارانلیق دی بو زیندان، نه سویوق!

نه اوچون آی بو قدر رنگی سولوق؟!

بیر سارای کؤلگه سالیبدیر دنیزه

سانکی یاتمیش مئشه لر، داغ و دره

***

سس- سمیر یوخدو، دنیزده، قورودا

یئری شئیطانا بوراخمیشدی خودا

سارای ایچره بو گئجه توی توتولوب

تازه بیر قیز ملکه همسر اولوب

***

لامپالاردان تؤکولور نور زرین

ناز ائدیر عشوه ساتیر تازه گلین

چاغیریر، بای، اوجا بوی بیر گؤزلی

«گل» دئییر: مهستی سن بیرجه پری

***

گئت چاغیر شاعیری…بیر قوشما دئسین

بیر گؤزل ماهنی بو جانانه دئسین

قیز گولور تازه گلین، بای دا گولور

گؤی مئشه آردی باخان آی دا گولور

***

گئت دئییر… شاعیری درگاهه گتیر

باش آچیق بارگه شاها گتیر

بیر کیچیک ائوده گئجه لامپا یانیر

باخان او خانه یه زینداندی سانیر

***

شاعیر افکارینا دالمیش بو گئجه

اونو چوخ واهیمه آلمیش بو گئجه

آچیلیر بیر اوچوروم چوخدا درین

گؤرونور کؤلگه ده بیر «تازه گلین»

***

قوشما دوز گلمه ییر او چوخ گوجه نیر

سوروشور آروادی بو قوشما ندیر

بیر آرالیق قیزینا یازما غزل!

یاز! دئییم کیملر اوچون، بیر بری گل

***

یاز، شالیکارلیغی وصف ائیله بیر آز

پالچیق ایچره چالیشان قیزلارا یاز

لامپانین سون ایشیغی هاله سالیر

شاعیری ده یوخو پیس حاله سالیر

یازیر او قوشماجا «شالیکار» اوچون

پالچیق ایچره چالیشان قیزلار اوچون

***

سس سالیب داغدا گئجه سئل سولاری

مئشه دن چیخمادادیر آی یوخاری

شام، آچیر ساخسیدا بیر قانلی چیچک

اته یینده چابالیر بیر کپنک

شاعیری «بای» کی یامان حاله سالیب

سامان اوسته اوتوروب فیکره دالیب

***

یئنی بیر قوشما، قوشور او بو زامان

جان وئریر بیر نئچه زنجیرلی… آمان!

نه قارانلیقدی بو زیندان! نه سویوق!

نه اوچون آی بو قدر رنگی سولوق؟!

 

به اشتراک بگذارید

نظر بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here