Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سلامت تن و روان / جامعه سالم؛ خانواده سالم/ یازده نکته حیاتی برای رابطه سالم زوج‌ها کدام‌اند؟

جامعه سالم؛ خانواده سالم/ یازده نکته حیاتی برای رابطه سالم زوج‌ها کدام‌اند؟

دکتر الهام گرامی/

ازدواج و تشکیل زندگی اقدام و شروعی است که نیاز به آمادگی و مهارت‌های بسیار بالایی دارد. دوران آشنایی قبل از ازدواج فرصت مناسبی است تا آن دسته از مهارت‌‌هایی را که لازمه‌ زندگی موفق‌تر و با آرامش‌تر است، تمرین کرده و آمادگی خود را برای حضور در یک مسیر مشترک بالا ببرید. به علاوه بعد از ازدواج و طی سال‌های در کنار هم بودن نیز نیاز به پرورش ارتباط هم‌چنان به قوت خود باقی می‌ماند.‎

زندگی زناشویی مانند گیاهی است که نیازمند مراقبت و نگهداری دائمی است و می‌بایست مورد رسیدگی و توجه دائمی باشد. یکی از مهم‌ترین ضروریات زندگی مشترک، ارتباط است. ارتباط و مهارت‌های ارتباطی و چگونگی به کار بستن آن‌ها از تضمین‌کننده‌های زندگی سالم و موفق زناشویی است.

در ابتدا و قبل از پرداختن به بحث اصلی، چند نکته کلی و اساسی در زندگی مشترک وجود دارد که شناخت آن‌ها بسیار مهم و در اولویت است و با بررسی و رعایت آن‌هاست که ما می‌توانیم و قادریم که در یک زمینه سالم، به شناخت و آموزش مهارت‌های بعدی برسیم.

  • وجود یک رابطه سالم و با عشق: یک عشق و زندگی سالم دارای سه وجه و ویژگی است که شامل میل، صمیمیت و تعهد است. بنابراین، ارتباطی که یکی از این سه وجه را دارا نباشد، یک ارتباط عاشقانه، سلامت و کامل نیست و باید به فکر اصلاح آن ارتباط بود.
  • شناخت، بررسی و درمان مشکلات جسمی و روحی خود: همواره در نظر داشته باشید که بیماری‌های مختلف جسمی نظیر کم خونی، کمبود ویتامین‌ها، اختلال در کارکرد تیرویید و غیره و نیز مشکلات روحی از جمله اضطراب‌ها، اختلالات خلقی مثل افسردگی و انواع وسواس‌ها چنان‌چه در ما بررسی و درمان نشود، می‌تواند در روند زندگی با همسرمان اختلال ایجاد کرده و تاثیر بسزایی بگذارد.
  • مقدم دانستن همسر: اولویت همیشگی با همسر، فرزند یا فرزندان
  • رشد فردی (حفظ فردیت خود): در رشد و توسعه فردی در کنار داشتن تایم‌های تنهایی و یا با دوستان خود، به سلامت جسمی، روحی، اقتصادی، افزایش مهارت‌های فردی و مطالعه که در راستای بهبود زندگی با همسرتان است، تلاش کنید.
  • رفتار متأهلی: در کنار حفظ فردیت خود، ایجاد رفتارهای متاهلی از جمله سوپرایز کردن گاه و بیگاه همسر، خریدن هدایا به مناسبت‌های مختلف، کمک در کارهای منزل و …. از الزامات زندگی مشترک است.
  • تمرکز روی خصوصیات مثبت همدیگر: سعی کنید روی
  • نقاط قوت همسر خود تمرکز کنید. شاید از بعضی خصوصیات همسرتان ناراضی باشید، اما قطعا خصوصیات خوشایندی نیز در او سراغ دارید.
  • حل مشکلات به طور واقعی: مهارت حل مشکلات یعنی این‌که اگر در موضوعی با همسرتان اختلاف‌نظر دارید، بتوانید به مصالحه و نقطه اشتراک برسید. به‌ عبارت دیگر، باید یاد بگیرید که موقعیت‌ها را بررسی کرده و ببینید که آیا لازم است روی موضع خود پافشاری کنید یا عاقلانه‌تر است که از موضع خود کوتاه بیایید. عدم تسلط کافی بر این مهارت موجب دشواری زندگی مشترک به‌ویژه در سال‌های نخست زندگی می‌شود، چراکه طرفین سعی دارند تا با راه و روش یکدیگر در حل مشکلات آشنا شوند و به طریقی با رویکرد طرف مقابل کنار بیایند. در واقع، در همین سال‌های نخست زندگی است که متوجه می‌شوید که همیشه نمی‌شود حرف حرف شما باشد.
  • جدال منصفانه: گاهی اوقات ما در موقعیتی قرار داریم که نیاز به بحث وجود دارد. یادمان باشد که در این مواقع حتی الامکان حالت تدافعی به خود نگرفته، طرف مقابل را به رگبار انواع اتهامات و صفات منفی نگیریم. در یک وقت مناسب با رعایت خطوط قرمز یکدیگر، به گفت‌وگو پرداخته و با توافق به نقاط اشتراکی که حقوق و نظر هر دو تامین شده باشد، برسیم.
  • شناخت مجدد یکدیگر: ما انسان‌ها در طول زندگی تغییر می‌کنیم و به‌تدریج پخته‌تر می‌شویم و به شناخت مجدد یکدیگر نیاز داریم، در طول زندگی مشترک لازم است که همسرتان را دوباره بشناسید و مجددا در مورد بعضی خصوصیاتش که با گذشت سال‌ها تغییر کرده‌اند، شناخت پیدا کنید.
  • پرورش رابطه: همیشه بیاد داشته باشید که تنها شروع یک رابطه مهم نیست، بلکه کوشش در حفظ، نگهداری و پرورش آن مهم‌تر و ضروری‌تر از شروع صرف است.
  • بیرون آمدن از روزمرگی و ایجاد
  • تفریحات فردی و اشتراکی: مدتی پس از ازدواج شاید احساس کنید که زندگی‌تان یکنواخت و دچار روزمرگی شده است. ایجاد تفریحات دائمی که چاشنی آن کمی خلاقیت باشد، بسیار کمک‌دهنده است. مثل شطرنج بازی، دوچرخه سواری، مسافرت تنهایی و یا دسته جمعی، رفتن به کافه و رستوران و …..
  •  

در کنار اصول کلی و اساسی بالا، افزایش یکسری مهارت‌ها در طی زندگی مشترک بسیار حائز اهمیت است، به گونه‌ای که آموزش و تسلط به آن‌ها تا حدود بسیار زیادی به حل تعارضات بین زوج، ایجاد آرامش و رسیدن به اشتراکات کمک بزرگ و قابل توجهی می‌کند:

 
  1. مهارت گفت‌وگو : گفت و شنود فعال

یکی از معضلات اصلی گفت‌وگوهای زوجین این است که پیامی که فرستنده آن‌را انتقال می‌دهد، ناقص یا نادرست ارسال می‌شود، و از طرفی از جانب گیرنده نیز بد و اشتباه برداشت می‌شود. برای مثال مردی قصد دارد به همسرش بگوید دوستش دارد. صبح که در حال بیرون رفتن از منزل است، متوجه خاک روی میز می‌شود و به ذهنش می‌رسد به جای این‌که او را بیدار کند، روی میز یک قلب بکشد. پس به جای گفتن دوستت دارم یک قلب می‌کشد. همسرش بعد از دیدن آن فکر می‌کند که همسرش در حال اعتراض نسبت به کثیفی منزل است.

مواردی مثل بالا پیش می‌آید که شاهد تعارض یا برداشت اشتباه از یک پیام هستیم. در این شرایط تنها یک طرف مقصر نیست. هر دو طرف در فرستان و دریافت کردن اطلاعات خطا انجام داده‌اند.

 

دو شیوه منفعلانه و پرخاشگرانه در گفت‌وگوی همسران:

برخی افراد در هنگام گفت‌وگو منفعل عمل می‌کنند. این افراد خواسته‌ها و نیازهای خود را صریح و روشن بیان نمی‌کنند، معمولا اعتماد به نفس کافی برای بیان خواسته‌های‌شان ندارند، یا فکر می‌کنند ممکن است به دیگران آسیب بزنند و یا مهارت لازم در گفت‌مان را ندارند. ولی در واقع با منفعل بودن‌شان بیشتر باعث آزار دیگران می‌شوند

در مقابل افراد منفعل، افراد تهاجمی هستند که به شدت برخورد می‌کنند. این افراد دائما دیگران را متهم می‌کنند و با شیوه پرخاشگرانه نیازها و خواسته‌های خود را مطرح می‌کنند.

بهترین سبک گفت‌وگو ، سبک جراتمندانه است. در این سبک فرد تمام انتظارات، احساسات و نیازهایش را نه منفعلانه و نه پرخاشگرانه بیان می‌کند. در واقع جرات‌مندی لازمه داشتن یک گفت‌وگوی موثر است.

 

قوانینی در مورد شروع گفت‌وگو
  1. قوانین مربوط به گوینده:
  • هنگام گفت‌وگو زمان مناسبی را برای گفت‌وگو انتخاب کنید. در موقع عصبانیت حتی الامکان از گفت‌وگو بپرهیزید.
  • در طی گفت‌وگو تماس چشمی با همسرتان را فراموش نکنید.
  • از لحن، تن صدا و زبان بدن مناسب با محتوا بهره ببرید.
  • از جملات مثبت استفاده کنید که با کلمه من شروع می‌شود. از طرف خودتان صحبت کنید.
  • فقط روی موضوع مورد نظر تمرکز کرده و به حاشیه نروید. از گذشته و آینده و خانواده‌ها و غیره در وسط موضوع صحبت نکنید و موضوع اصلی را منحرف نکنید.
  • ابتدا به نکات مثبت همسرتان و نقاط اشتراکی که در زندگی دارید اشاره کوتاهی بکنید.
  • از سرزنش و توهین به طرف مقابله‌تان پرهیز کرده و خواسته‌تان را در غالب انتظار مطرح کنید.
  • به جای جملات منفی از جملات مثبت استفاده کنید. به جای این‌که بگویید این کار را نکردی، بگویید فکر می‌کردم این کار را می‌کنی. (با لحن غیر دستوری)
  • در گفت‌وگوی‌تان به سه مورد موقعیت، عمل و احساس بپردازید. مثلا به همسرتان بگویید در پیک‌نیک دیروز، وقتی‌که جلوی بقیه اون‌طور با من صحبت کردی، از دستت عصبانی شدم. اگر همیشه با این سبک صحبت کنید، در هر گفت‌وگو مسئله را محدود می‌کنید و حل کردن یک مسئله محدود خیلی بهتر از یک مسئله بزرگ است.
  •  
  1. قوانین مرتبط به شنونده:
  • وقتی که شنونده هستید، فقط شنونده باشید. در ابتدا به صحبت‌های همسرتان کامل گوش دهید.
  • برای این‌که همسرتان متوجه شود که به او توجه می‌کنید، می‌توانید هنگام صحبت، او را با شیوه‌های غیر‌کلامی مثل تکان‌دادن سر و شیوه‌های کلامی مثل اوهوم، بله و سایر کلمات مشابه تایید کنید.
  • حرف‌های همسرتان را خلاصه کنید و یا از او سوالاتی کنید. این کار کمک می‌کند که متوجه شود سخنانش را درست فهمیده‌اید. البته باید سوالاتی پرسیده شود که به روشن شدن مسئله کمک کند نه این‌که شما را از مسیر گفت‌وگو منحرف نماید.
  • با همسرتان همدلی کنید. با او به بیان احساساتش کمک کنید.
  • در نهایت موقعیتی را که در آن همسرتان از شما ناراحت شده، بررسی و تحلیل و حل مسئله کرده و چنان‌چه مرتکب اشتباهی شده‌اید، مهارت عذرخواهی داشته باشید.

برای کسب مهارت‌های گفت‌وگو، نیاز به تمرین زیاد وجود دارد. معمولا زوجین در زمانی که اختلافات به اوج می‌رسند به دنبال راه چاره‌ای فوری هستند. اما باید این موضوع را در نظر بگیرید که تغییر یک شیوه رفتاری و بهبود ارتباط‌تان فوری و به یک‌باره انجام نمی‌پذیرد و نیاز به آموزش، صرف وقت و انرژی کافی دارد.

 

  1. مهارت همدلی با یکدیگر

اغلب ما شاهد این هستیم که همسران در روابط‌شان به کرات یا دچار بگو مگوهای طولانی و بی‌فایده و خسته‌کننده می‌شوند و یا در اختلافات‌شان با سردی از هم فاصله می‌گیرند، به طوری‌که نه تنها این راهکارها برایشان نتیجه بخش نیست، بلکه به مرور آن‌ها را دچار فرسودگی و دوری از همدیگر می‌کند.

چیزی که تا حد زیادی می‌تواند این تنش‌ها، اختلافات و سردی‌ها را حل کند و به آن‌ها کمک کند تا هر دو بتوانند هماهنگ مسائل مختلف را حل و فصل کنند، مهارت همدلی است.

همدلی باعث می‌شود همسران، افکار، احساسات و رفتارهای یکدیگر را به درستی درک کرده و با آن‌ها به طور مناسب ارتباط و تعامل برقرار کنند. همدلی کمک می‌کند تا در موقعیت‌های مختلف، هیجانات همسرمان را تشخیص دهیم و حتی افکاری را که پشت این احساسات است، دریابیم./ ادامه دارد.

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

الهام گرامی

کارگاه مهارت‌های زندگی زناشویی در کتابخانه نوروززمین

از جمله راه‌حل‌های پیشنهادی به برنامه‌ریزی همسران در همه زمینه‌های زندگی با توافق یکدیگر، دادن فرصت بیشتر به هم و ایجاد زمینه برای حل مسئله به صورت کارآمدتر، اشاره شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رفتن به نوارابزار