حقوق؛ قرارداد بین سهامداران

سلسله مقاله‌های حقوقی ثبت شرکت در کبک

0
5
نیوشا ریاحی، وکیل دادگستری و حقوق‌دان /

در مقاله‌های پیشین، ما در مورد انواع شرکت‌ها صحبت کردیم و پس آن به تاسیس شرکت و یک‌سری از وظایف هیات مدیره و سهامداران پرداختیم.

فرض را بر آن می‌گیریم که شما طبق روال معمول همراه شریک خود یک شرکت سهامی ثبت کرده‌اید و آماده شروع فعالیت هستید. نکته‌ای که می‌بایست قبل از شروع هر فعالیتی بدانید، لزوم داشتن یک قرارداد بین شرکاء است.  (Shareholders’ agreement)

هر بیزینس خوب و موفق نیاز به شرکایی دارد که نه تنها با هم همکاری می‌کنند بلکه این توان را دارند که هر کدام وظایف خود را به درستی انجام بدهند و هرگونه اختلافی را با کمترین تنش بین خودشان حل نمایند تا شرکت بتواند به نحو احسن به سمت جلو پیش برود. کلید این موفقیت در داشتن قراردادی مناسب بین شرکا است که تمام ابعاد حقوقی را در بر بگیرد و هر آن‌چه سهامداران و یا قانون پیش‌بینی نمی‌کند را در بر بگیرد. به طوری‌که هیچ نکته ابهام‌انگیز برای سهامداران بوجود ناقی نماند. قرارداد بین سهامداران به دو دسته تقسیم می‌شوند:

  1. قرارداد معمول بین سهامداران که در زیر به شرح آن خواهیم پرداخت.
  2. قرارداد هماهنگِ سهامداران (unanimous shareholders’ agreement)

قرارداد معمول بین سهامداران قراردادی تجاری است که بین دو یا تعدادی از سهامداران بسته می‌شود و به طور معمول نمی‌تواند بندی را در بربگیرد که با اساسنامه، قوانین شرکت و قوانین فدرال و استانی در تضاد باشد.

«قرارداد هماهنگِ سهامداران» قراردادی است که تمام سهامداران باید متحدا آن را امضا کنند و برای سهامدارنی که  نیز که در آینده به شرکت اضافه می شوند الزام‌آور خواهد بود. در واقع استفاده قرارداد متحد سهامداران بر این موضوع است که سهامداران بخواهند وظایفی را به طور معمول به هیئت مدیره دارد را از آن سلب نماید و به سهامداران واگذار نماید و در واقع نقش سهامداران را و کنترل آن‌ها را در شرکت افزایش دهد که در طی مقالات آینده کامل‌تر به این موضوع خواهیم پرداخت.

قرارداد میان سرمایه‌گذاران چهار هدف دارد که در زیر به آنها اشاره می‌شود.

  1. مشخص کردن وظایف و «آورده‌های» هر سهامدار

هر سهامدار باید برای شروع و یا ادامه فعالیت‌های بیزینس، آورده و نقش خود را مشخص نماید که می‌تواند شامل سرمایه و یا نیروی انسانی و یا دانش، تخصص، آشنایی با بازاریابی و یا موارد دیگر باشد. برای مثال اگر آورده سهامدار به صورت سرمایه باشد، معمولا قرارداد به صورت وام بین سهامدار و شرکت بسته می‌شود که نوشتن آن برای باز پس گرفتن سرمایه و هم‌چنین احتساب مالیات، برای سرمایه‌گذار بسیار اهمیت دارد. هم‌چنین اگر آورده یک فرد به صورت نقد نباشد و یا به صورت اجناس و یا به صورت نیروی کار باشد، بسیار مهم است که این موارد با جزییات ذکر شوند و به آن‌ها ارزش دلاری نسبت داده شود که اگر بعدها یکی از شرکا در آورده خود کاستی داشت بتوانند طبق این بند سایر سهامداران و یا شرکت این موضوع را پیگیری نمایند. 

  1. پر کردن خلاء در اموری که قانون دارای ابهام است

برای پر کردن جاهای خالی است که در قانون وجود دارد. به عنوان مثال اگر یکی از سهامداران، آورده‌ای را که قول داده بود انجام ندهد، برای پیامدهای این رفتار، قانون تا حدودی مسکوت است. هم‌چنین در شرایطی اگر یکی از سهامداران که موظف است نیروی کار به شرکت بدهد، اگر فوت کند و یا اگر یکی از سرمایه‌گذاران شرکت بخواهد اعلام ورشکستگی بکند و یا این‌که یکی از سهامداران بخواهد سهام خود را به فرد دیگری و یا بدتر از آن، به یکی از رقبای شرکت بفروشد، تمام این‌ها مواردی هستند که قانون در مورد این‌ها خنثی است و هیچ راه حل مستقیم و واضحی در قانون وجود ندارد. تنها راه برای رفع این ابهامات، منظور کردن این موارد در قرارداد بین سهامداران است.

  1. تکمیل و یا بهبود بخشیدن به راه‌حل‌های قانونی است

اگرچه قانون در مواردی که شرکت لازم باشد منحل شود و یا در شرایطی که یکی از شرکا به خیانت و کلاهبرداری متهم باشد، موارد قانونی را در نظر می‌گیرد ولی باید در نظر داشته باشیم پروسه‌های دادگاهی و قانونی می‌تواند بسیار هزینه‌بر و زمان‌بر باشد. یک پروسه دادگاهی به طور معمول از زمان شروع آن تا به نتیجه رسیدن آن طبق یک رای دادگاه می‌تواند دو و یا سه سال طول بکشد، به این دلیل با توجه به این‌که در پرونده‌های تجاری زمان بسیار مهم است و هرگونه اتلاف وقت می‌تواند در ادامه روند شرکت اختلال ایجاد کند و زیان‌های جبران‌ناپذیری را به وجود بیاورد، اکیدا توصیه می‌شود که بندهای قراردادی بین شرکا امضا شود که مواردی از قبیل شرایط فروش سهام، ترک و یا اخراج سهامداران خاطی و یا هم‌چنین مرجع صالح در هنگام بروز اختلاف بین سهامداران را در نظر بگیرد.

  1. افزایش دقت نسبت به اموری که قانون به آنها نپرداخته است

از فواید دیگر قرارداد بین سهامداران این است که حتی می‌تواند علاوه بر قانون با توجه به نیازهای شرکت از سهامداران حمایت بیشتری بکند. برای مثال در شرکتی که لیست مواد و یا یکسری اسرار بیزینسی وجود دارد، اضافه کردن بندهای برای مجبور کردن سهامداران برای نگهداری اسرار شرکت بسیار لازم است و حتی می‌شود از قبل پیش‌بینی کرد که در صورت خطا کردن سهامداران و یا افشای اسرار آن چه مقدار زیان و یا خسارتی روزانه باید توسط سهامدار مخطی به شرکت پرداخت شود. هم‌چنین بعدها اگر آن‌که شما به دادگاه مراجعه کردید، راه شما را بسیار جلو می‌اندازد چرا که فرد مقابل از این‌که اطلاعات شرکت به صورت اسرار باید حفظ شوند آگاهی داشته و از قبل خسارت آن نیز پیش‌بینی شده است که در صورت معقول بودن، توسط دادگاه مورد نظر قرار خواهد گرفت. در شرایط حساس‌تر حتی این امکان وجود دارد که بندهای منع رقابت (non competition) در قرارداد بین سهامداران نوشته شود که سهامداران را از احداث شرکت مشابه و یا رقابت با شرکت منع کنند. البته برای نوشتن این بند (منع رقابت) حتما باید با وکیل خود مشاوره کنید چراکه باید ابعاد مختلفی را درنظر بگیرد تا از نظر دادگاه و قانون مورد قبول واقع بشود. در طی مقاله‌های اینده نیز می‌توانیم به صورت اختصاصی به این موضو ع بپردازیم.

در نهایت گرچه مقاله امروز تمام موارد یک قرارداد بین سهامداران را دربر نمی‌گیرد و حتی در شرایطی این قرارداد می‌تواند تا بیش از پنجاه صفحه نیز طولانی باشد. هدف بر این است که خوانندگان محترم این نکته را درنظر بگیرند که برای احداث یک شرکت، اگر با حضور یک یا دو شریک رقم می‌خورد، داشتن قرارداد بین شرکا از اصلی‌ترین موارد احداث آن است. گرچه صرفه‌جویی در هزینه‌ها از مواردی است که هر شرکت نوساز به آن توجه می‌کند ولی هزینه‌کردن و وقت گذاشتن برای داشتن قراردادی خوب شاید بتواند سهامداران و شرکت را از وارد شدن به یک پروسه دادگاهی چندساله و تحمیل هزینه‌های گزاف نجات یابد.

توضیح: متن فوق اطلاعات عمومی در خصوص موضوع مقاله است و در صورت بروز مشکلِ حقوقی، خواننده می‌بایست از وکیل خود مشاوره حقوقی دریافت نماید. نگارنده مقاله و مجله «هفته» هیچ مسئولیتی در مورد ابعاد حقوقی این متن نخواهند داشت.

برای اطلاعات بیشتر یا برقررای ارتباط می‌توانید به وب‌سایت دفتر حقوقی Riahi Legal مراجعه و سوالات خویش را از وکیل دادگستری کبک خانم نیوشا ریاحی بپرسید.

نیوشا ریاحی
به اشتراک بگذارید

نظر بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here