جامعه سالم، خانواده سالم: پاسخ به سوالات شما

0
53
دکتر الهام گرامی

در این شماره و به‌دلیل درخواست‌های عزیزان، بر آن شدیم تا پرسش‌های رایج که بیشتر مطرح می‌شوند پاسخ دهیم. و قول می‌دهیم از این پس ستونی اختصاص خواهیم داد برای پاسخ‌گویی به سوالات روانشناسی شما مخاطبان گرامی.

 

 

  1. آموزش مهارت‌های زندگی در چه جهتی کاربرد بهتری خواهد داشت ؟ 

آموزش مهارت‌های زندگی در درجه اول به عنوان یکی از راه‌های پیشگیری از بروز مشكلات روانی و رفتاری و ارتقاء ظرفیت روانشناختی افراد است. تأثیر مثبت آموزش مهارت‌های زندگی در تقویت اعتماد به نفس، افزایش مهارت‌های مقابله با فشارها و استرس‌ها، برقراری روابط مثبت و مؤثر اجتماعی، تغییر نگرش و رفتار افراد، آگاهی از مشکلات فردی و خانوادگی ثابت شده و نقش بسزایی دارد.

ماهیت مشكلات روانی اجتماعی به گونه‌ای است كه مقابله با آن در سطوح بعدی مداخله (پیشگیری ثانویه و ثالث یا درمان) نه تنها هزینه‌های قابل ملاحظه‌ای را از نظر نیروی انسانی و مسایل مالی بر جوامع تحمیل می‌كند، بلكه اثر بخشی و كارآمدی آن نیز بسیار محدود و حتی در مواردی ناچیز است.

این واقعیات باعث شده كه صاحب‌نظران و متخصصان حیطه بهداشت روانی در جهان تمام كوشش و توجه خود را حول محور آموزش‌های مهارت‌های زندگی در سطح اول (برنامه‌های پیشگیری) متمركز سازند. به همین منظور برنامه‌های پیشگیری هم در سطح عام و با هدف كاهش و كنترل انواع آسیب‌های روانی – اجتماعی و هم در سطح خاص و در رابطه با كاهش، كنترل و درمان مشكلات خاص (از قبیل وابستگی دارویی؛ افسردگی؛ و …) در نقاط مختلف جهان طراحی و اجرا می‌شود.

  1. آیا مهاجرت باعث پیشرفت در زندگی می‌شود و از نقطه نظر روان‌شناسی توصیه می‌شود یا خیر؟

موضوع مهاجرت مسئله پیچیده‌ای است که از یک فرد به فرد دیگر و از یک خانواده به یک خانواده دیگر فرق دارد. مهاجرت بدلیل اینکه تغییر بسیار بزرگی در زندگی است، لذا انعطاف بسیار زیادی نیز می‌طلبد. افراد می‌بایستی قبل از اقدام، شناخت و آگاهی خود را در تمامی جنبه‌های مهاجرت بالا برده و از زوایای مختلفی آن را بسنجند. ظرفیت افراد در پذیرش تغییر و رویارویی با سبک جدید زندگی و نوع برخورد آن‌ها با انواع چالش‌های مهاجرتی از جمله مسائل مهمی است که بایستی در نظر گرفته شود. مهاجرت همان‌طور که برای یک فرد فرصتی جهت شکوفایی است، ممکن است برای فرد دیگری منبع تنش و محدودیت قلمداد شود. در هر صورت بهتر است با شناختی که افراد از خود، ظرفیت‌ها، توانایی‌ها و ضعف‌های خود دارند و با در نظر گرفتن جمیع شرایط، انتخاب و تصمیم‌گیری کنند. در نظر داشته باشید که انتخاب و تصمیم‌گیری در هر موردی همیشه تماما مثبت نخواهد بود و در کنار جنبه‌های مثبت یک انتخاب، قطعا موارد منفی نیز وجود دارد. بنابراین انتظارات خود را مطابق با واقعیت کرده و هر دو جنبه مثبت و منفی انتخاب خود را بپذیرید.

  1. آیا والدین می‌بایستی به تمام خواسته‌های بچه‌ها پاسخ مثبت دهند؟

از نقطه نظر روانشناسی، به تنها خواسته‌ای که والدین می‌بایستی در کودک‌شان همیشه پاسخ دهند، نیاز به امنیت و محبت کودک است. والدین تلاش دارند به هر طریقی که هست به تمام نیازهای بچه‌های خود پاسخ مثبت دهند و به آن‌ها نه نگویند. در همین راستا انواع وسایل سرگرم‌کننده و کامپیوتری را برای‌شان تهیه می‌کنند، وسایلی که هیچ کمکی به رشد شناختی و عاطفی آن‌ها نمی‌کند. در صورتی که مهم‌ترین نیاز بچه‌ها نیاز به محبت، امنیت و آرامش است. یکی از دلایل خواسته‌های بیش از اندازه بچه‌ها از والدین به این دلیل است که نیازهای اساسی یعنی توجه و محبت نامشروط به آن‌ها نادیده گرفته می‌شود، که می‌تواند به صورت توجه‌طلبی در کودک ظهور و بروز پیدا کند.

  1. چگونه می‌توانیم رابطه بهتری با فرزندمان داشته باشیم؟

با فرزندتان وقت مناسب و اوقات خوشی را بگذرانید: بدلیل مشکلات فعلی زندگی، عموما پدر و مادرها زمان نسبتا کمتری را با فرزندشان می‌گذرانند و بیشتر مواقعی که ظاهرا با بچه‌ها هستند، اغلب به فعالیت دیگری مشغول است. بهتر است در طول روز و به‌طور مکرر زمان‌هایی را با کودک‌تان بگذرانید. این زمان‌ حداقل سی دقیقه است و بایستی بازی‌ها و کارهایی انجام شود که برای کودک جذاب باشد. انواع تفریحاتی مثل پارک رفتن، شنا کردن، خرید کردن، رستوران و حتی یک آشپزی کوچک که برای کودک دلچسب و خوشایند است را انجام دهید. این فعالیت‌ها می‌تواند بهترین اوقات را با شما برایش رقم بزند.

با آن‌ها صحبت کنید: در مورد چیزهایی که کودک‌تان به آن علاقه دارد با او گفت‌وگو کنید. صحبت با کودک به او کمک می‌کند مهارت‌های ارتباطیش تقویت شده، گفت‌وگو کردن را بیاموزد و اعتماد به نفسش افزایش می‌یابد.

احساسات خود را به فرزندتان نشان بدهید: بغل کردن، نوازش کردن، لبخند زدن، بوسیدن، قلقلک و تمامی ارتباطات کلامی و غیر کلامی خوب، احساس آرامش به کودک داده و رابطه عاطفی شما را با او محکم‌تر می‌کند.

  1. چگونه یک رفتار و مهارت‌ جدیدی به کودک خود بیاموزیم؟

برخی از والدین تصور می‌کنند کودکان با گذشت زمان و وقتی بزرگ‌تر می‌شوند یاد می‌گیرند چگونه رفتار کنند. در حالی‌که برای یادگیری هر مهارت جدید لازم است والدین وقت بگذارند، آموزش دهند، با فرزندشان تمرین کنند، کودک خود را تشویق نمایند و خود الگوی خوبی در این زمینه باشند.

 

  1. چگونه یک رفتار مطلوب را در کودک‌مان ایجاد کنیم؟

خواسته خود را دقیق، واضح و جزئی بیان کنید. برای مثال «بجای منظم باش» که بسیار کلی است، از کودک بخواهید اسباب‌بازی‌هایش را در محل خودش قرار دهد. دلیل انجام آن‌را برای کودک شرح دهید.

در هر نوبت یک رفتار را انتخاب کنید و وقتی فرزند شما آن رفتار را با تسلط انجام داد، روی رفتار دیگری تمرکز کنید.

از روش‌های گوناگون تشویق کردن استفاده کنید. تشویق‌ها می‌تواند کلامی مثل، آفرین … من از این‌که اسباب‌بازی‌هایت را مرتب کردی، واقعا خوشحالم، یا تشویق‌های غیر کلامی مثل لبخند زدن، بغل کردن، و … که کودکان از آن لذت می‌برند، باشد. اگر از تشویق مادی (خرید یک وسیله) استفاده می‌کنید دقت کنید آن وسیله گران نباشد ولی مورد علاقه فرزندتان باشد. حتماً بعد از این‌که کودک‌تان رفتار مطلوب را انجام داد آن را تهیه کنید و  به وعده خود عمل کنید.

  1. چگونه با رفتار نامطلوب فرزندم برخورد کنم؟

از ابتدا قوانینی که مهم و ضروری هستند را با ذکر دلایل رعایت آن، برای کودک شرح دهید. در نظر داشته باشید که قوانین زیاد، پیچیده و خارج از سن و توانایی کودک نباشند.

هر بار که کودک آن‌ها را انجام داد، او را تشویق کنید.

از خطاهای غیرآسیب‌زای کودک گذشت کرده و آن‌ها را نادیده بگیرید.

در مورد اشتباهات کودک او را مرتبا توبیخ و سرزنش نکنید. در عوض با او در مورد کار اشتباهش صحبت کرده و علت را جویا شوید و برای رفع آن او را یاری دهید.

از جدول تشویقی برای کاهش رفتارهای نامطلوب و افزایش رفتارهای مطلوب استفاده کنید.

چنانچه رفتار نامطلوب در کودک افزایش یافت، از یک روانشناس کودک کمک بگیرید.

 

 

به اشتراک بگذارید

نظر بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here