به بهانه بازسازی و اکران فیلم‌فارسیِ «مهمان»| سام درخشانی در جایِ ناصر ملک‌مطیعی

0
155

نازنین اصفهانی/ فیلم سینمایی «دشمن زن» به کارگردانی کریم امینی، اولین فیلم بلند این کارگردان جوان و جویای نام سینمای ایران است که در ژانر کمدی ـ رمانتیک ساخته شد و توانست گیشه فروش فیلم را به نفع تهیه‌کنندگان فیلم (محمد حسین فرح بخش و عبدالله علیخانی) بگرداند و با رضایت آ‌ن‌ها همراه سازد. این موفقیت نشان از تمایل و برگشت سلیقه قشری از جامعه به سوی فیلم‌های دهه‌ی 1340 و 1350 خورشیدی است.

«دشمن زن» که در واقع کپی شده‌ای از فیلم‌فارسی (مهمان 1355) به کارگردانی کامران قدکچیان و نویسندگی احمد نجیب‌زاده است این بار در قالبی مدرن و با آرایش کامل فیلم فارسی و شبه کمدی همراه با تبلیغات اغواگرانه ضد زن و با محتوایی کاملا سطحی و بدون ارزش محتوایی و مضمونی غیرقابل تامل وارد بازار اکران شد و نظرات سینماگران و منتقدان بسیاری را به خود جلب کرد.

 

تعریف Remake در سینما

این اصطلاح که به معنای بازسازی است در سینما و تلویزیون بسیار متداول است در واقع به طور کلی به  فیلم‌هایی اطلاق می‌شود که دقیقا نسخه کپی شده‌ای از فیلم‌های دیگر است و از فیلم قبلی به عنوان منبع اصلی استفاده  می‌شود، در حال حاضر اگر بخواهیم قضاوتی عادلانه نسبت به فیلم «دشمن زن» که نام خود را نیز از فیلمی دقیقا به همین نام (فیلم دشمن زن ۱۳۳۷) وام گرفته است داشته باشیم در شکل خوب و منطقی آن  می‌توان اولین ساخته این فیلمساز جوان را نیز در این دسته از فیلم‌ها قرار داد.

 

خلاصه داستان فیلم

اگر خلاصه داستان فیلم را بخواهیم از زبان خود سازندگان آن بیان کنیم دو جمله بیشتر نمی‌توان گفت و البته با کلماتی عامیانه: «نمی‌دونم چرا هر چی دشمن زنه بعد از یک مدتی می‌شه طرفدار پروپا قرص حقوق زن‌ها ….»

ولی در واقع قصه درست همان قصه اصلی فیلم‌فارسی قبلی (مهمان) است که فقط به شکل امروزی آرایش، پیرایش و بازنوبسی شده است و اطلاق کلمه نویسنده فیلمنامه به امیر حسین نجف‌پور بیشتر حالت نمایشی دارد.

ولی در کل داستان فیلم درباره دختر جوانی است با نام روشنک (با بازی الناز حبیبی در این‌جا و لیلا فروهر در فیلم مهمان) که برای ادامه تحصیل از شهرستان به تهران می‌آید و از طرف پدرش به دوست نزدیکش خسرو (با بازی سام درخشانی در این‌جا و زنده یاد ناصر ملک مطیعی در فیلم مهمان) که با مادرش زندگی می‌کند، سپرده می‌شود که از او مواظبت کنند تا درسش را بخواند و به شهرستان پیش پدرش برگردد. ولی  در این گیر و دار دختر جوان عاشق و دلباخته مرام و مردانگی و لوتی صفتی خسرو می‌شود و قصد ازدواج با او را دارد و تصمیم می‌گیرد هر جوری هست او را به دست آورد، مادر خسرو (گوهر خیراندیش این‌جا، زنده‌یاد نادره در فیلم مهمان) که آرزوی دامادی پسرش را دارد نیز به این جریان دامن می‌زند، ولی خسرو که یک کاسب بازاری کاملا سنتی است و حاضر نیست در امانت خیانت کند و از نظر سنی خود را جای پدر او می‌داند و در می‌یابد که چگونه دختر را محسور خود کرده بدنبال راه فرار می‌گردد تا این‌که یکی از دوستانش به او پیشنهادی می‌دهد و ماجرا از این‌جا شروع می‌شود.

 

نگاهی به فیلم

اگر بخواهیم یک نظر اجمالی و یک بررسی محتوایی نسبت به موضوع فیلم «دشمن زن» و موضوعات مشابه در هنر نوشتاری و گفتاری داشته باشیم با کمال تاسف بایستی بگویم که در واقع الگوهای تکراری در جدال‌های ما بین زن و مرد که اغلب معتقدند که جنس مخالف‌شان چیزی نمی‌فهمد و از شعور اجتماعی بی‌بهره است امروزه به یک ایده نخ‌نمایی بدل شده است که کاربرد چندانی هم ندارد ولی همواره در ساخت فیلم‌ها، سریال‌های تلویزیونی و در اجراهای صحنه‌های تئاتر امروزی بسیار دیده می‌شود و مرتبا نیز در حال تکرار است.

این‌که موضوع بی‌محتوای فیلم یا تئاتری به نام کمدی برای خنده گرفتن از تماشاگران و تضمین گیشه نمایش هم جنس زن و هم جنس مرد را ظالمانه به تمسخر بگیرد و به زشت‌ترین طریق ممکن حتی به خصوصی‌ترین مسایل ما‌بین زن و شوهر بپردازند و پرده دری کنند نشان از سطحی‌نگری و بی‌هویتی بر محتوای گفتاری و رفتاری اثر و به ابتذال کشاندن هنرسینما و تئاتر و توهین به شعور تماشاگران است.

و این که سازندگان یک اثر سینمایی دغدغه سینما را ندارند و با یک نگاه کاملا تجاری وارد عرصه این هنر مقدس می‌شوند و هر چیزی که بتواند اندکی فروش گیشه را افزایش دهد در محتوای فیلم‌شان بگنجانند، در واقع به ابتذال رفتن سینما در سال‌های اخیر است که به وضوح به چشم می‌خورد و در دهه‌های اخیر اغلب شاهد آن بوده و هستیم.

باید بگویم که حضور گوهر خیراندیش، این بانوی گران‌قدر و پیش‌کسوت سینما، در تمام نقش‌هایی که در فیلم‌ها به عهده می‌گیرد همواره موجب دلگرمی هواداران و دوستداران اوست و آن‌ها را به سینما می‌کشاند.

 

نکته قابل توجه در فیلم

حضور جواد یساری خواننده پیش‌کسوت عموم مردم در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی است که بعد از چهل سال ممنوع‌التصویر بودن توسط محمد حسین فرح‌بخش تهیه‌کننده سینما و با پیگیری‌های وی برای اولین‌بار بعد از این همه سال دوری از عرصه خوانندگی به روی صحنه می‌رود با حضور در یکی از سکانس‌های فیلم «دشمن زن» شور و هیجانی تازه به آن می‎بخشد. و می‌توان گفت یکی از عوامل فروش گیشه حضور این خواننده در فیلم است که تماشاگران زیادی را برای دیدن او و تجدید خاطرات‌شان به سینما کشانده است.

 

کلام آخر

 با این‌که این فیلم نه هنری بود، نه فرهنگ‌ساز، و نه نکته قابل توجه آموزشی و اخلاقی داشت و نه حتی حرفی برای گفتن و پند گرفتن و فکری در پس لایه‌های آن پنهان بود، و فقط جنبه سرگرم‌کننده داشت، همین سرگرمی هم توانسته  فروش گیشه را تامین کند و سازندگان و عوامل را خوشحال کند، و هم مردم را برای لحظاتی از فکر مشکلات‌شان و غصه‌های‌شان رها سازد، و این‌گونه فیلم‌ها می‌تواند در پایین آمدن سلیقه تماشاگران و سازندگان آن نقش موثری داشته باشد و آینده سینما و حتی هنرهای نمایشی را به خطر بیندازد.

و کلام آخرم این است که سالی که نکوست از بهارش پیداست/ والسلام.

bidotech banner

نظر بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here